🚀 go-pugleaf

W dniu 2014-06-12 00:39, Jarosław Sokołowski pisze:
> Pani Ewa napisała:
>
>>> Tu pozwolę sobie zauważyć, że mieliśmy kiedyś w obrocie czasownik
>>> "najdować".
>> A nie raczej "naleźć"? (stąd później dość popularne nazwisko Nalazek)
>> "Najdować" wygląda na niedokonaną wersję.
>     Szukam daléj: przez jaki lud ziemia została zamieszkaną została
>     od najwcześniejszych początków? i najduję prawie wszędzie ludy
>     zdziczałe, tułackie.
>     (X. Hugona Kołłątaja Rozbiór Krytyczny Historyi: o początkach
>     rodu Ludzkiego, Tom 1, str. 100)
>
> Czyli najdować/najduję. Tak, niedokonany, bo dopiero szuka i prawie
> wszędy najduje to samo. A gdy jeden lud najdzie, szuka dalej i najduje
> wciąż nowych dzikusów.

A rzeczywiście użył gdzieś takiego słowa, czy to Pan wymyślił? Poniekąd 
słusznie, ale jeśli "najdzie" to od słowa "najść" (też dokonanego), nie 
"najdować".


> A naleźć, to się może gości nieproszonych, czy
> innych tułaczy, co ich wypada nakarmić i napioć.

Natomiast najść może nas ochota, by coś pysznego ugotować dzisiaj na 
obiad. I co z tym fantem zrobić?

>
>>>> Oba aspekty uzasadnione znaczeniem w powyższych przykładach. Pytanie
>>>> "Jak znalazłeś nowego kucharza?" zrozumielibyśmy zupełnie inaczej.
>>> "Co rano chodził do lasu i znajdował tam a to smardza, a to piestrzenicę,
>>> a to znowu sromotnika" -- może tak być?
>> A dlaczegóż by nie? Z tym że tutaj mamy pierwotne znaczenie w stosunku
>> do znajdowania nowego kucharza.
> Znajdowania nowego w sytuacji gdy starego trzeba było pogonić, bo za
> każdym razem przypalał zraz? To tak. Ale przecież nie "znajdowania
> kucharza" w sensie poddawania go ocenie na podstawie przyrządzonego
> przezeń sufletu.

Raczej odwrotnie - znaczenie metaforyczne, czyli ocenianie kucharza, 
jest wtórne. Z tym się Pan chyba zgodzi?

>>> Zwykle bardzo ostrożnie podchodzę do teorii objaśniających co było
>>> pierwsze. Tutaj też mi to obojętne -- ważne, że słowa te są ze sobą
>>> związane.
>> Czasami jest to istotne w znajdowaniu pierwotnego rdzenia i śledzenia
>> zmieniającego się znaczenia.
> Na jakiej podstawie ktoś rozstrzyga, czy wcześniejszy był czasownik
> "gwajdolić", czy rzeczownik "gwajdolnica"?

Podejrzewam, że bierze się pod uwagę wiele różnych rzeczy, np. stopień 
złożoności wyrazu. Im więcej formantów, tych wszystkich przyrostków, 
przedrostków, tym słowo późniejsze. To chyba dość logiczne.

Ewa