🚀 go-pugleaf

W dniu 2014-06-13 15:26, Jarosław Sokołowski pisze:
> Przepisałem dokładnie to, co x. Kołłątaj napisał w podanym źródle.

No i ja nie pytam o to, co było w cytacie. Tam jednak widzę tylko formy 
od "najdować".

> Słowa "najść" ksiądz dobrodziej nie użył ni razu.

Ale Pan użył w dopisanym przez siebie dalszym ciągu:

"Czyli najdować/najduję. Tak, niedokonany, bo dopiero szuka i prawie
wszędy najduje to samo. A gdy jeden lud najdzie, szuka dalej i najduje
wciąż nowych dzikusów."

I dlatego spytałam właśnie o "najdzie" (czy Kołłątaj go użył), które 
jest przecież formą od "najść", a nie "najdować".

> Hugo Kołłątaj za Janem Śniadeckim pisze tak: "Jakkolwiek ilość wody 
> znajduje się w atmosferę wciągniona, póki powietrze jest w stanie 
> nasycenia, przezroczystości swej nie traci: lecz skoro jego massa wodą 
> nasycona oziębi się, stając się już dla zniżonéj temperatury 
> przesyconą, część zbytnią wody opuszcza, która w maleńkich kropelkach 
> zawiesza się i zaczepia w powietrzu, a zatém psuje i burzy jego 
> przezroczystość."

> Prawda, że to "znajduje się" w jakiś niedzisiejszy sposób użyte? Może 
> więc to "znajdowanie" z przedrostkiem "z-", użyte jako wyrażenie 
> oceny, też z innych stron przyszło? "Znajduje się w atmosferę 
> wciągniona", czyli po prostu "jest w atmosferę wciągnięta". "Znajduję 
> kucharza bardzo uzdolnionym" znaczy tyleż, co "*jest* zdolny" (w mojej 
> opinii). 

To niezupełnie to samo, bo jednak w pierwszym przykładzie mamy zupełnie 
inną konstrukcję zdania - "ilość wody znajduje się" (podmiotem jest 
woda, dokładnie - jej ilość), a w drugim "kucharza ja znajduję" - ja 
jestem podmiotem, a kucharz przedmiotem oceny.

> Logiczne jest też przyjąć, że jeśli w języku pojawia się nagle nowe 
> słowo (przez zapożyczenie), na przykład "leasing", to cała jego 
> zwariowana rodzinka (leasingować, wyleasingowć, leasingowy etc) 
> pojawia się wraz z nim jednocześnie. 

Racja. Właśnie w zapożyczeniach może być różnie. Akurat z tym leasingiem 
to i tak podejrzewam, że derywaty są nieznacznie późniejsze, ale obecnie 
tak szybko zapożyczenia się wchłaniają, że to opóźnienie jest 
niezauważalne.
Mnie z kolei zastanawia słowo "parking". Jako rzeczownik pewnie pierwsze 
się pojawiło (nie mamy chyba czysto polskiego odpowiednika). Ciekawe 
tylko - czy czasownik "parkować" wziął się od angielskiego "to park", 
czy od parkingu, ale "parkingować" byłoby zbyt długie?

> Oczywiście można bronić tezy, że słowa te są późniejsze "w znaczeniu 
> metaforycznym". Ale to daremna obrona -- można znaleźć przykłady, w 
> których to starszeństwo wygląda inaczej, nie tylko metaforycznie. Na 
> przykład rzeczownik "pierdoła" wygląda na dużo młodszy od prastarego 
> czasownika z nim powiązanego.

Chyba czegoś nie rozumiem... ten przykład  potwierdza tezę, że przenośne 
znaczenia są późniejsze, czyli młodsze. Zresztą to logiczne - człowiek w 
pierwszej kolejności nazywa konkrety, dopiero potem zaczyna bawić się 
metaforami.

Ewa