🚀 go-pugleaf

Pani Ewa napisała:

>>    "Przeszedłszy trzy szwy w poprzek, wszystkie wszy poszły w kieszeń"
>>
>> to bym z tego wnioskował, że kieszeń jest gdzieś blisko tego trzykrotnego
>> przeszycia, a po drodze żadnych przeszkód nie było. Tak więc jeśli nawet
>> czynność uprzednią, to więcej niż uprzednią -- bo kontaktującą się wprost
>> z tym, co opisuje dalsza część zdania.
>
> To jest ciekawe - czy ten imiesłów wskazuje na jakąkolwiek (daleką lub 
> bliską) odległość czasową w stosunku do orzeczenia. Na pewno mówi o 
> relacji zachodzącej pomiędzy nim a orzeczeniem - czynność wyrażona w 
> imiesłowie uprzednim zaszła wcześniej. Ale o ile? To chyba nie jest 
> określone.

"Idąc ulicą Długą rozmyślał o tym wszystkim" (to dla nakreślenia
kontekstu); "Przeszedłszy przez Średnią Bramę, składał wydarzenia
w jedną całość" -- chyba wszystko jest jasne jak to z nim było.
Tak se szedł i kombinował, a jak minął bramę, to miał dokombinowane
prawie do końca. Tu jest zerowa odległość w czasie -- i chyba
inaczej być nie może. Gdyby powiedzieć "przeszedłszy przez bramę
położył się spać", to by jakaś bzdura wyszła. Tak by to wyglądało,
że się zaraz walnął na trotuar i poszedł w kimono. Nawet jeśli
mieszka w pierwszej kamienicy za Średnią Bramą, to inaczej opiszemy
jego powrót do domu.

>> W babcinym przypadku ta dalsza część opisuje nie czynność, co ją można
>> w mig wykonać, tylko stabilny stan. Sznowna babcia urodziwszy się mogła
>> najwyżej krzyczeć, dając tym wyraz swojej dezaprobaty dla nachalnej
>> germanizacji, ale nie znać, ani nawet poznawać język zaborcy (proszę
>> zwrócić uwagę na to, że "znanie" i "poznawanie" nie jest tym samym, a
>> Pani obie rzeczy poplątała w swoich wyjaśnieniach).
>
> Być może lepiej byłoby powiedzieć - "urodziwszy się poznała", jednak w
> relacji czasowej to chyba nic nie zmienia. Choć "na ucho" brzmi lepiej.

Mnie ten imiesłów w ogóle tu nie pasuje. Czy "mieszkawszy pod zaborem
pruskim poznała..." będzie lepsze -- może i tak. Najlepiej jednak
będzie po prostu "żyjąc pod zaborem pruskim dobrze [po]znała niemiecki".

Jeśli już koniecznie chcemy użyć *tego* słowa, to powiedzmy tak:
dziadek *urodziwszy* był od Helmuta co mieszkał przy placu Płaskim,
a urodziwość babci była powodem zazdrości Helgi i Angeli.

Jarek

-- 
Tato nie wraca; ranki i wieczory
We łzach go czekam i trwodze;
Rozlały rzeki, pełne zwierza bory
I pełno zbójców na drodze.