🚀 go-pugleaf

> >
> > I napewno tak było. W miastach świadomość jest inna i zachowania również
> > choćby dlatego że to większe społeczności i można "zginąć w tłumie".
> > Na wsi to juz nie obowiązuje, a szczególnie we wsiach położonych w
> > Karpatach.
> > Ale skoro piszesz o Chodorowie i 50 zdeklarowanych tam Polakach, to
> > można postawić pytanie - czy to faktycznie wszyscy ? Pacząc trochę
inaczej
> > to chyba nie więcej niż 15 rodzin.
> >
> > Właśnie o to chodzi, że trudno jest spotkać ludzi którzy boja się
przyznać
> > że są Polakami. Ci którzy maja śmiałość mówią to i coś w tym kierunku
> > robią. Ci którzy sie boją siedzą cicho.
> __
> Nalezy pamietac ze na Ukrainie Zachodniej Polacy (jak rowniez Zydzi)
przede
> wszystkim byli skupieni w miastach i miasteczkach, ktore byly polskimi
> wyspami w ukrainskim morzu. W nich wlasnie ludnosc wyznania rz-k stanowila
w
> granicach 40-50 %. Wziawszy pod uwage iz ludnosc wyznania Mojzeszowego
> stanowila nastepne 20-30 procent, to greko-katolicy, czyli Ukraincy, byli
w
> miastach mniejszoscia (20-40%). Bylo to skutkiem polityki panstwowej. W
> przemysle zatrudniano przede wszystkim Polakow. W Chodorowie byla jedna z
> najwiekszych cukrowni w przedwojennej Polsce, gdzie 90 % (!) robotnikow
byli
> Polakami. Jak braklo miejscowych, w latach dwudziestych sprowadzili
Polakow
> z glebi kraju i wybudowali dla nich osiedle do dzis zwane Kremerowka (od
> nazwiska owczesnego zarzadcy cukrownia Kremera). Taka sama sytuacja byla w
> zakladach miesnych, mleczarskich, na cegielni.
> Tereny wiejskie byly juz zgola inne. Tam ludnosc ukrainska stanowila do 90
%
> mieszkancow. W kazdej takiej wsi byl sklep lub jakis zaklad rzemieslniczy
> nalezacy przewaznie do Polakow (lub Zydow). Polacy byli rowniez
zatrudniani
> w urzedach, policji, lesnictwach, zarzadach folwarkow, etc. Oczywiscie,
byly
> rowniez przewaznie polskie wsie, takie jak, naprzyklad, Brzozdowce
> (Berezdiwci) kolo Rozdola czy Jampol kolo Lwowa do ktorych w dawniejszych
> czasach szlachta kiedys sprowadzila chlopow z glebi Polski. Jezeli chodzi
o
> tereny gorskie (po "naszej" stronie Karpat -- Huculszczyzne w okolicach
> Kosowa-Zabia-Rachowa czy Bojkowszczyzne w okolicach Skola-Slawska oraz
> Turki, to byly to tereny bardzo biedne, ktore przez dziesieciolecia
zasilaly
> emigracje zarobkowa, wiec Polacy zamieszkiwali tam niechetnie (nie mowie o
> tych ktorzy pelnili rozne funkcje w tartakach, lesnictwach etc). Tam
liczba
> etnicznych Polakow nawet przed wojna byla znikoma (oczywiscie, miasteczka
> wygladaly prawie tak samo jak w innych rejonach Ukrainy Zachodzniej).
> Polskie rodziny w Chodorowie to Sasiadki, Rydelscy, Gulowie, Dabki,
Rybacy.
> Jest ich w sumie z 50 osob, ale, oczywiscie, nie zenia sie miedzy soba,
wiec
> w kazdej z tych rodzin Polacy tez dawno stanowia mniejszosc. Naprzyklad,
> moja nauczycielka i wychowaeczyni SP Emilia Gul miala trojke dzieci z
> ktorych kazde ozenilo sie/wyszlo zamaz za Ukraincow. U Sasiadkow jedna
corka
> wyszla zamaz za Ukrainca, miala trojke dzieci z ktorych kazde ma
> ukrainskiego malzonka, syn sie ozenil z Rosjanka, jego syn znow z
> Moldawianka i tak to wszystko sie rozmywa. Zadne z dzieci juz nie mowi po
> polsku (co jest, przede wszystkim, zaniedbaniem rodzicow). Jako
ciekawostke
> nadmienie ze przed wojna w wielu rodzinach polskich mieszkajacych na
wsiach
> wsrod wiekszosci ukrainskiej w domu mowilo sie po ukrainsku. Tym
swiadectwem
> polskosci bylo przede wszystkim wyznanie rz-k.
> W Chodorowie w kosciele przy wejsciu wisi "Spisek sprzatajacych w
kosciele"
> ("spysok" to po ukrainsku "lista").
> Prawie wsyscy Polacy ze wsi, miasteczek i miast wyjechali do Polski w
kilku
> falach repatriacji. Zostali tylko ci ktorzy z jakichs powodow nie
> zdecydowali sie tego zrobic. Znam rodziny gdzie czesc wyjechala a czesc
> zostala. Znalem kobiete, etniczna Ukrainke, ktora nie odwazyla sie
wyjechac
> do Polski, a maz zabral ze soba synow. Dramatow i tragedii bylo co nie
> miara. Podtrzymuje kontakty z kilkoma chodorowianami mieszkajacymi w
> Australii, USA, Kanadzie.
> Mieszkalem na Zachodniej Ukrainia przez 35 lat. Studiowalem we Lwowie,
> pracowalem w szkole na wsi, potem na roznych posadach we Lwowie. Znam
> wszystkie gorskie szlaki w Karpatach, wiekszosc wsi i miasteczek w
obwodzie
> lwowskim i stanislawowskim. Wciaz duzo jezdze po wsiach i miastach, robie
> zdjecia i wysylam ludziom ktorzy maja korzenie w tamtych stronach.
>  Nigdy nie spotkalem nikogo kto bal by sie przyznac do swojego pochodzenia
> polskiego, a juz na pewno nie w czasach najnowszych po roku 1991. Nie
> rozumiem przede wszystkim czego by miali sie bac? Ze im sasiedzi podpala
> dom? Mysle ze rownie powazne powody do obaw mial by, np, Slowak
mieszkajacy
> na polsiej wsi.
> Pozdrawiam serdecznie
> TW
>

Dzięki za ciekawe informacje, szczególnie że z pierwszej ręki. Potwierdziło
to
i napewno uzupełniło moja wiedzę. Jedna rzecz jednak do mnie nie przemawia.
Wiem, że nie negujesz tego że Polacy mieszkający na wsi boją się przyznać do
swoich korzeni, ale ta nuta sceptycyzmu zagrał tu dla mnie trochę nie w tej
tonacji.
Ja spotkałem takich ludzi, ale jakie były faktyczne powody ich strachu nie
umiem
powiedzieć. To co mnie naprawdę uderzyło to to że oni faktycznie się czegoś
obawiali i że nie był to strach "świeży". To coś z nimi rosło, było na co
dzień
od bardzo dawna i wierz mi było to widać. Ale był tez gospodarz którego
syn był wójtem i on bardzo ładną polszczyzną opowiadał o tym co cię działo
przy granicy z Zakarpaciem, o życiu, szkole, przemycie itp nie mówił nic o
wojnie
i okresie powojennym. Pewnie następna trauma.
Czyli jak to w życiu, kształtujemy swoje wyobrażenia i poglądy na podstawie
sumy naszych doświadczeń. Mamy trochę inne i w niczym to nie zmnienie faktu
że prawdziwe.

Pozdrawiam
TNT