🚀 go-pugleaf

Użytkownik "TNT" <darchom@op.pl> napisał w wiadomości 
news:fq715g$alr$1@news.onet.pl...
>
> I napewno tak było. W miastach świadomość jest inna i zachowania również
> choćby dlatego że to większe społeczności i można "zginąć w tłumie".
> Na wsi to juz nie obowiązuje, a szczególnie we wsiach położonych w
> Karpatach.
> Ale skoro piszesz o Chodorowie i 50 zdeklarowanych tam Polakach, to
> można postawić pytanie - czy to faktycznie wszyscy ? Pacząc trochę inaczej
> to chyba nie więcej niż 15 rodzin.
>
> Właśnie o to chodzi, że trudno jest spotkać ludzi którzy boja się przyznać
> że są Polakami. Ci którzy maja śmiałość mówią to i coś w tym kierunku
> robią. Ci którzy sie boją siedzą cicho.
__
Nalezy pamietac ze na Ukrainie Zachodniej Polacy (jak rowniez Zydzi) przede 
wszystkim byli skupieni w miastach i miasteczkach, ktore byly polskimi 
wyspami w ukrainskim morzu. W nich wlasnie ludnosc wyznania rz-k stanowila w 
granicach 40-50 %. Wziawszy pod uwage iz ludnosc wyznania Mojzeszowego 
stanowila nastepne 20-30 procent, to greko-katolicy, czyli Ukraincy, byli w 
miastach mniejszoscia (20-40%). Bylo to skutkiem polityki panstwowej. W 
przemysle zatrudniano przede wszystkim Polakow. W Chodorowie byla jedna z 
najwiekszych cukrowni w przedwojennej Polsce, gdzie 90 % (!) robotnikow byli 
Polakami. Jak braklo miejscowych, w latach dwudziestych sprowadzili Polakow 
z glebi kraju i wybudowali dla nich osiedle do dzis zwane Kremerowka (od 
nazwiska owczesnego zarzadcy cukrownia Kremera). Taka sama sytuacja byla w 
zakladach miesnych, mleczarskich, na cegielni.
Tereny wiejskie byly juz zgola inne. Tam ludnosc ukrainska stanowila do 90 % 
mieszkancow. W kazdej takiej wsi byl sklep lub jakis zaklad rzemieslniczy 
nalezacy przewaznie do Polakow (lub Zydow). Polacy byli rowniez zatrudniani 
w urzedach, policji, lesnictwach, zarzadach folwarkow, etc. Oczywiscie, byly 
rowniez przewaznie polskie wsie, takie jak, naprzyklad, Brzozdowce 
(Berezdiwci) kolo Rozdola czy Jampol kolo Lwowa do ktorych w dawniejszych 
czasach szlachta kiedys sprowadzila chlopow z glebi Polski. Jezeli chodzi o 
tereny gorskie (po "naszej" stronie Karpat -- Huculszczyzne w okolicach 
Kosowa-Zabia-Rachowa czy Bojkowszczyzne w okolicach Skola-Slawska oraz 
Turki, to byly to tereny bardzo biedne, ktore przez dziesieciolecia zasilaly 
emigracje zarobkowa, wiec Polacy zamieszkiwali tam niechetnie (nie mowie o 
tych ktorzy pelnili rozne funkcje w tartakach, lesnictwach etc). Tam liczba 
etnicznych Polakow nawet przed wojna byla znikoma (oczywiscie, miasteczka 
wygladaly prawie tak samo jak w innych rejonach Ukrainy Zachodzniej).
Polskie rodziny w Chodorowie to Sasiadki, Rydelscy, Gulowie, Dabki, Rybacy. 
Jest ich w sumie z 50 osob, ale, oczywiscie, nie zenia sie miedzy soba, wiec 
w kazdej z tych rodzin Polacy tez dawno stanowia mniejszosc. Naprzyklad, 
moja nauczycielka i wychowaeczyni SP Emilia Gul miala trojke dzieci z 
ktorych kazde ozenilo sie/wyszlo zamaz za Ukraincow. U Sasiadkow jedna corka 
wyszla zamaz za Ukrainca, miala trojke dzieci z ktorych kazde ma 
ukrainskiego malzonka, syn sie ozenil z Rosjanka, jego syn znow z 
Moldawianka i tak to wszystko sie rozmywa. Zadne z dzieci juz nie mowi po 
polsku (co jest, przede wszystkim, zaniedbaniem rodzicow). Jako ciekawostke 
nadmienie ze przed wojna w wielu rodzinach polskich mieszkajacych na wsiach 
wsrod wiekszosci ukrainskiej w domu mowilo sie po ukrainsku. Tym swiadectwem 
polskosci bylo przede wszystkim wyznanie rz-k.
W Chodorowie w kosciele przy wejsciu wisi "Spisek sprzatajacych w kosciele" 
("spysok" to po ukrainsku "lista").
Prawie wsyscy Polacy ze wsi, miasteczek i miast wyjechali do Polski w kilku 
falach repatriacji. Zostali tylko ci ktorzy z jakichs powodow nie 
zdecydowali sie tego zrobic. Znam rodziny gdzie czesc wyjechala a czesc 
zostala. Znalem kobiete, etniczna Ukrainke, ktora nie odwazyla sie wyjechac 
do Polski, a maz zabral ze soba synow. Dramatow i tragedii bylo co nie 
miara. Podtrzymuje kontakty z kilkoma chodorowianami mieszkajacymi w 
Australii, USA, Kanadzie.
Mieszkalem na Zachodniej Ukrainia przez 35 lat. Studiowalem we Lwowie, 
pracowalem w szkole na wsi, potem na roznych posadach we Lwowie. Znam 
wszystkie gorskie szlaki w Karpatach, wiekszosc wsi i miasteczek w obwodzie 
lwowskim i stanislawowskim. Wciaz duzo jezdze po wsiach i miastach, robie 
zdjecia i wysylam ludziom ktorzy maja korzenie w tamtych stronach.
 Nigdy nie spotkalem nikogo kto bal by sie przyznac do swojego pochodzenia 
polskiego, a juz na pewno nie w czasach najnowszych po roku 1991. Nie 
rozumiem przede wszystkim czego by miali sie bac? Ze im sasiedzi podpala 
dom? Mysle ze rownie powazne powody do obaw mial by, np, Slowak mieszkajacy 
na polsiej wsi.
Pozdrawiam serdecznie
TW