🚀 go-pugleaf

On Sat, 9 Aug 2025 12:59:14 +0200, nadir wrote:
> W dniu 06.08.2025 o 11:35, J.F pisze:
>> A byli jeszcze chętni na to?
> 
> Jak wszystko działa i czasy pokoju to ludziom wisi czy mają łączność po 
> drucie, światłowodzie czy bezprzewodowo, gorzej będzie w godzinę "W".
> 
>> Twoja firma, jak widać :-)
> 
> U mnie to zaszłość, działało i sprawdzało się przez ponad 20 lat to się 
> używało, teraz pozostanie nam już tylko kilka POTS-ów dopóki jeszcze są 
> a reszta numeracji przechodzi na VoIP.
> 
>> Swoją drogą - co Orange/operatorzy proponują/proponowali od paru lat
>> firmom, które mają ochotę na kilka linii zewnętrznych i kilkadziesiąt
>> telefonów wewnętrznych?
>> 
>> Centralkę VoIP, jakis "multirouter" ?
> VoIP po światłowodzie.

I oferują stosowną usługę VoIP?
A centralki jakies polecają, czy to wszystko jedno ?

>> O już częściowo zaorany.
>> Sporo klientów, którzy mają internet z Orange zostali przełączeni do
>> portu Funbox,
>> inni niby jeszcze mają linię POTS, ale coś mi się widzi, że ona po
>> niewielkim dystansie kończy się w jakiejs skrzyneczce VoIP.
> 
> Jak nie daj Boże będzie jakaś ruchawka, to wszyscy obudzimy się z ręką w 
> nocniku, wszystkie światłowody czy GSM/LTE idą wtedy praktycznie do 
> piachu. Miedź w ziemi to jednak pewniejsze medium.

Dopóki centrala nie oberwie, i zasilania jej starczy.
No i woda starych kabli nie zaleje ..

>> No chyba, że to koncentrator wyniesiony od jakiejs centrali, bo stare
>> centrale też już chyba w sporej częsci polikwidowali ...
> 
> "Moja" nadal stoi, rezygnują jedynie z części jej usług, ale to raczej z 
> powodu wycofania oferty z ogólnopolskiego cennika niż BMT.

Mam  wrażenie, że sporo starych polikwidowali. Budynki może jeszcze
stoją, ale sprzęt w środku jest i działa?

No i jesli już w sumie stara centrala obsługuje ponad 100 tys numerów,
to wystarczy jedna na całe stare województwo wrocławskie, a może nawet
i na nowe dolnoślaskie czy Warszawę.  Oczywiscie musi mieć jakieś
jednostki zdalne/peryferyjne.

J.

On Sat, 9 Aug 2025 14:16:10 +0200, Jarosław Sokołowski wrote:
> nadir pisze:
>> Jak wszystko działa i czasy pokoju to ludziom wisi czy mają łączność po 
>> drucie, światłowodzie czy bezprzewodowo, gorzej będzie w godzinę "W".
> 
> Argument wciąż powtarzany, ale całkiem bez sensu. Ponowne połączenie kabla
> z setkami par przerwanego przez bombę, to jednak co innego, niż połączenie
> żyłką światłowodu punktu A z punktem B lub znalezienie obejścia inną
> istniejącą drogą.

Przywali bomba w elektrownie czy transformator, to Ci nawet cały
światłowód nie pomoże.

>> Jak nie daj Boże będzie jakaś ruchawka, to wszyscy obudzimy się z ręką
>> w nocniku, wszystkie światłowody czy GSM/LTE idą wtedy praktycznie do 
>> piachu. Miedź w ziemi to jednak pewniejsze medium.
> 
> A jednak nie. Nawet w przypadku słynnego impulsu elektromagnetycznego
> światłowodom krzywda się nie dzieje. A występującą punktowo elektronikę
> stosunkowo łatwo ekranować. Tymczasem już ze sto lat temu na Hawajach
> jakiś rozbłysk słoneczny wyindukował w drutach telefonicznych takie
> napięcia, że się centrale popaliły. Mimo że nie było w nich elektroniki.

Jakiś link?
Mówi się też o sieci energetycznej w Kanadzie, ale to chyba bardziej
hipoteza.

> Na Ukrainie aktualnie mamy niezłą "ruchawkę" -- i dobrze widać, co tam
> działa, a co nie.

I co działa, a co nie?

Jestem zadziwiony, że komórki im działają, na zajętych terenach.

Mieli jakąś hierarchię z autonomią, że np donbaski region działa
samodzielnie, szybko przełączyli BTS do rosyjskich sieci, 
czy "ukrainskie" sieci dale operują na całym terytorium ... warto
wiedzieć co wróg mówi :-)

J.

W dniu 9.08.2025 o 16:37, nadir pisze:

 > Tylko, że sieć światłowodowa wymaga lokalnego zasilania, a o to może być
 > trudno na wojnie.

GPON? W dużej mierze nie potrzebuje. Na trasie OLT<->ONT - wcale. a ONTa 
możesz z bateryjki/akumulatora zasilić i będzie działać.


 > Tak, sieć komórkowa działa tak se, ciągle trzeba coś łatać, szczególnie
 > w miejscach ciągłych ataków, dodatkowo sieć komórkową można dosyć łatwo
 > podsłuchiwać albo zakłócać. Głównie z powyższych powodów obie strony
 > przerzuciły się na drony sterowane kablowo.


Drony sterowane kablowo. Tak, tyle, że te kable to włókna FO.

--
Ślązak

On Tue, 12 Aug 2025 14:21:39 +0200, Tomasz Śląski wrote:
> W dniu 9.08.2025 o 16:37, nadir pisze:
>  > Tylko, że sieć światłowodowa wymaga lokalnego zasilania, a o to może być
>  > trudno na wojnie.
> 
> GPON? W dużej mierze nie potrzebuje. Na trasie OLT<->ONT - wcale. a ONTa 
> możesz z bateryjki/akumulatora zasilić i będzie działać.

Możesz. 
Ale jak nie masz, to nie zasilisz, i nie będzie działać.

A OLT ... jakis tam zasilacz awaryjny pewnie ma. Ciekawe na jak długo
starczy. 
A dalsze routery? A "centrala VoIP" ?

Ja przeżyłem powódź 1997 we Wrocławiu.
Prąd znikł. Nie w całym mieście, bo nie całe zalało.

Nie ma prądu, to nie ma wody. Choć chyba akurat nie było, bo ujęcia
zalało.

Nie działają przepompownie ścieków. To w miarę mały problem, 
bo przecież nie ma wody. Ale wodę dowożą, a toalety można spłukiwać
brudną wodą. I gdzieś te ścieki wypływają?

Gaz był. Ale wiele nowych budynków gazu nie ma. A podłączanie prądu z
tydzien u mnie trwało - bywało i dłużej.

Telefon stacjonarny działał. Miałem to szczęście, że centrala nie była
zalana, i widać kable też nie. 
Więc i internet mógłby działać ... ale komputer jest na prąd :-)

W innych rejonach kable były stare, izolowane papierem - to jeszcze z
rok nie działały. Ważniejsi klienci dostali telefon przez radio.
Na których 9600 to nie zawsze działało. 2400 tak.

Co tam dalej - sklepy.
Te co zalało, to miały swoje problemy. Ale nie wszystkie zalało.
Dziś bez prądu:
-sklep sprzedawać nie może, bo kasa fiskalna,
-lodówki się rozmrażają,
-wpuscic klientów nie można, bo ciemno.

Niby sklep może agregat mieć, czy szybko sciągnąć, i będzie działał.
Ale nie wiadomo, dla ilu chętnych agregatów starczy.

Zimą kolejny problem - bo np piec na węgiel, węgiel jest, ale
sterownik dziś prądu wymaga.

>  > Tak, sieć komórkowa działa tak se, ciągle trzeba coś łatać, szczególnie
>  > w miejscach ciągłych ataków, dodatkowo sieć komórkową można dosyć łatwo
>  > podsłuchiwać albo zakłócać. Głównie z powyższych powodów obie strony
>  > przerzuciły się na drony sterowane kablowo.
> 
> Drony sterowane kablowo. Tak, tyle, że te kable to włókna FO.

Bo takie najlepsze do tych zadań.

J.

W dniu 12.08.2025 o 14:21, Tomasz Śląski pisze:

> GPON?

Ogólnie o światłowodzie, z jednej i drugiej strony potrzebuje zasilania, 
w przypadku sieci miedzianej wystarczy zasilanie z jednej strony.

> W dużej mierze nie potrzebuje. Na trasie OLT<->ONT - wcale. a ONTa 
> możesz z bateryjki/akumulatora zasilić i będzie działać.

Tak, dopóki są te bateryjki i akumulatory.

> Drony sterowane kablowo. Tak, tyle, że te kable to włókna FO.

Wiem, że to światłowód. Słowa "kabel" użyłem jako przeciwwagi to 
bezprzewodowego sterowania dronem.

W dniu 12.08.2025 o 11:58, J.F pisze:

> I oferują stosowną usługę VoIP?

Tak.

> A centralki jakies polecają, czy to wszystko jedno ?

Nie wiem, co tam daje Orange, bo nie mam bezpośredniej usługi od nich, 
ale "mój" dostawca jest elastyczny i podłączy się pod nową albo 
istniejącą centralkę lub podstawi swoją.

> Dopóki centrala nie oberwie, i zasilania jej starczy.
> No i woda starych kabli nie zaleje ..

Ale właśnie o to chodzi, że nawet jak oberwie centrala, to całej 
istniejącej sieci w ziemi nie da się tak łatwo zglebić. Podjeżdża 
kontener z własnym zasilaniem i nie musi nawet dokładnie w miejsce 
dotychczas istniejącej centrali. Można połatać ocalałe kable i na ich 
bazie stworzyć awaryjną sieć i łączność.

> Mam  wrażenie, że sporo starych polikwidowali. Budynki może jeszcze
> stoją, ale sprzęt w środku jest i działa?

Nie wiem czy wszędzie, u mnie działa.

> No i jesli już w sumie stara centrala obsługuje ponad 100 tys numerów,
> to wystarczy jedna na całe stare województwo wrocławskie, a może nawet
> i na nowe dolnoślaskie czy Warszawę.

Nie ma i nawet w czasach świetności TPSA nie było tak dużych central w 
Polsce, 50-60 tysięcy to chyba był max co się u nas stawiało.
AT&T/Lucent w latach 90-tych chwaliło się, że ich 5ESS była w stanie 
jako pojedynczy HOST obrobić ruch 300 tys. abonentów, ale to były ich 
teoretyczne wyliczenia i z tego co wiem to w praktyce centrali na więcej 
niż 150 tys. nie zbudowali.

> Oczywiscie musi mieć jakieś jednostki zdalne/peryferyjne.

Pojemność centrali liczy się ze wszystkimi jednostkami zdalnymi.

On Tue, 12 Aug 2025 22:07:44 +0200, nadir wrote:
> W dniu 12.08.2025 o 11:58, J.F pisze:
>> I oferują stosowną usługę VoIP?
> 
> Tak.
> 
>> A centralki jakies polecają, czy to wszystko jedno ?
> 
> Nie wiem, co tam daje Orange, bo nie mam bezpośredniej usługi od nich, 
> ale "mój" dostawca jest elastyczny i podłączy się pod nową albo 
> istniejącą centralkę lub podstawi swoją.

O Orange tak dopytuję, bo oni VoIP mieli od dawna, ale ograniczny do
swoich urządzeń FunBox. Tzn dla "szerokiej publiki", nie wiem co dla
więksych klientów.

Od pewnego czasu bodajże upublicznili swoje serwery VoIP.

>> Dopóki centrala nie oberwie, i zasilania jej starczy.
>> No i woda starych kabli nie zaleje ..
> 
> Ale właśnie o to chodzi, że nawet jak oberwie centrala, to całej 
> istniejącej sieci w ziemi nie da się tak łatwo zglebić. Podjeżdża 
> kontener z własnym zasilaniem i nie musi nawet dokładnie w miejsce 
> dotychczas istniejącej centrali. Można połatać ocalałe kable i na ich 
> bazie stworzyć awaryjną sieć i łączność.

Jak przyjdzie powódź, czy pożar, to może tak.
Jak Rosjanie zaczną niszczyc centrale, to szybko kontenerów zabraknie
...

>> Mam  wrażenie, że sporo starych polikwidowali. Budynki może jeszcze
>> stoją, ale sprzęt w środku jest i działa?
> Nie wiem czy wszędzie, u mnie działa.

Wiesz, że działa, czy tak Ci się wydaje?

>> No i jesli już w sumie stara centrala obsługuje ponad 100 tys numerów,
>> to wystarczy jedna na całe stare województwo wrocławskie, a może nawet
>> i na nowe dolnoślaskie czy Warszawę.
> 
> Nie ma i nawet w czasach świetności TPSA nie było tak dużych central w 
> Polsce, 50-60 tysięcy to chyba był max co się u nas stawiało.
> AT&T/Lucent w latach 90-tych chwaliło się, że ich 5ESS była w stanie 
> jako pojedynczy HOST obrobić ruch 300 tys. abonentów, ale to były ich 
> teoretyczne wyliczenia i z tego co wiem to w praktyce centrali na więcej 
> niż 150 tys. nie zbudowali.
> 
>> Oczywiscie musi mieć jakieś jednostki zdalne/peryferyjne.
> Pojemność centrali liczy się ze wszystkimi jednostkami zdalnymi.

No to właśnie - nie wiem, czy tu można mówić o "budowie".
Jednostka zdalna była, przełączyli ją na inną "centralę", 
i teraz ta centrala ma więcej numerów. A rozbudowano w niej 
"procesor centralny", czy jak to się tam nazywa.

https://biuroprasowe.orange.pl/blog/wylaczylismy-polowe-central-telefonicznych/
Orange sie chwali likwidacją połowy central ... ale pewnie też odeszło
sporo klientów, a sporo sami przemigrowali na VoIP.

Z drugiej strony - jak piszą w szczycie 2004 bylo 12 mln abonentów
stacjonarnych.  Na 400 central, to tak po 30 tys nr. 
O ile było ich tylko 382. 
W Warszawie pewnie bywało więcej nr.
A abonent może chyba mieć więcej linii - bo nie wiem, jak to Orange
liczy.



A w tych budynkach jakiś centrali nie było ?
https://www.wroclaw.pl/przedsiebiorczy-wroclaw/orange-sprzedaje-nieruchomosci

Purkyniego w ścisłym centrum, trudno tam o miejsce pod nową centralę, 
ale Niemcy jakąś mieli w okolicy - w miarę modernizacji może mogła
coraz więcej nr obsługiwać :-)


J.

On Tue, 12 Aug 2025 21:44:18 +0200, nadir wrote:
> W dniu 12.08.2025 o 14:21, Tomasz Śląski pisze:
>> GPON?
> 
> Ogólnie o światłowodzie, z jednej i drugiej strony potrzebuje zasilania, 
> w przypadku sieci miedzianej wystarczy zasilanie z jednej strony.

O ile to POTS, ewentualnie prosty ISDN.

Bo np neostrada/DSL, z telefonem zmigrowanym do VoIP, już bez prądu
nie pogada.

J.

W dniu 13.08.2025 o 13:34, J.F pisze:

> O ile to POTS, ewentualnie prosty ISDN.
> 
> Bo np neostrada/DSL, z telefonem zmigrowanym do VoIP, już bez prądu
> nie pogada.

Oczywiście, wszystko powyżej POST/ISDN to nie są i nie były usługi 
podstawowe i operator nie musiał zapewnić im zdalnego zasilania.
Jak będzie jakiś kataklizm, niekoniecznie wojna, to mieszkając w mieście 
będziesz się cieszył, że w ogóle jest woda i działa kanalizacja. Nikt 
nie będzie sobie dupy zawracał dostarczeniem ciepłej wody, bo to już 
ponad minimum egzystencji.

W dniu 13.08.2025 o 12:00, J.F pisze:

> Jak przyjdzie powódź, czy pożar, to może tak.
> Jak Rosjanie zaczną niszczyc centrale, to szybko kontenerów zabraknie

Nie wiem czy one jeszcze dzisiaj istnieją, zresztą postęp i 
miniaturyzacja robią swoje i dziś zamiast kontenera wystarczy większa 
skrzynia, do tego mały agregat i jazda.
Tu masz przykład naszej rodzimej produkcji DGT.

https://dgt.pl/pl/produkty-dla-sil-zbrojnych/produkt/48-dgt-3450-1-ww-centrala-polowa?cntid=0&stid=0
Tanie pewnie nie są, ale kilka takich rozlokowanych w różnych punktach 
mniejszego lub większego miasta załatwia łączność między najważniejszymi 
instytucjami w sytuacjach kryzysowych.

> Wiesz, że działa, czy tak Ci się wydaje?

Wiem. Mam jeszcze do końca sierpnia ISDN od Orange, nie wiadomo jeszcze 
jak długo, ale konwencjonalne POTSy też działają, ale przede wszystkim 
zostały mi jeszcze jakieś szczątkowe kontakty w Orange.

> No to właśnie - nie wiem, czy tu można mówić o "budowie".
> Jednostka zdalna była, przełączyli ją na inną "centralę",
> i teraz ta centrala ma więcej numerów.

Różne myki były stosowane, ale pojemność centrali to tak z grubsza ilość 
wyposażeń pod które można podłączyć abonentów. Trochę inne przeliczniki 
były w przypadku łączy, bo centrale tranzytowe, międzymiastowe czy 
międzynarodowe obsługiwały głownie ruch na łączach a abonentów niewiele 
tam było podłączanych, w zasdnie na potrzeby własne operatora.

> A rozbudowano w niej
> "procesor centralny", czy jak to się tam nazywa.

Głównie chodzi o pojemność i przepustowość pola komutacyjnego, wszystkie 
inne "przystawki" są/były krojone pod możliwości tego pola. Czasem dało 
się rozbudować pole komutacyjne albo dołożyć kolejne, wtedy można było 
rozbudowywać centralę o nowych abonentów, a czasem się nie dało i trzeba 
było stawiać kolejną centralę.

> A w tych budynkach jakiś centrali nie było ?
> https://www.wroclaw.pl/przedsiebiorczy-wroclaw/orange-sprzedaje-nieruchomosci
> 
> Purkyniego w ścisłym centrum, trudno tam o miejsce pod nową centralę,
> ale Niemcy jakąś mieli w okolicy - w miarę modernizacji może mogła
> coraz więcej nr obsługiwać :-)

Nie mam pojęcia co tam było i jest, ale za czasów Breslau mogły tam być 
jakieś centrale mechaniczne, one miały swoje gabaryty i zajmowały sporo 
miejsca.

Pan J.F napisał:

> Bo np neostrada/DSL, z telefonem zmigrowanym do VoIP, już bez prądu
> nie pogada.

Gdy jeszcze w moim horyzoncie obserwacyjnym istnieli ludzie używający
POTS, wszyscy mieli jakieś DECT-y Panasonica. Owszem, można pomstować,
że telefony z drucikiem odnieśli do elektrośmeici. Ale nic ponad to.

-- 
Jarek

Pan J.F napisał:

>> Na Ukrainie aktualnie mamy niezłą "ruchawkę" -- i dobrze widać,
>> co tam działa, a co nie.
>
> I co działa, a co nie?
>
> Jestem zadziwiony, że komórki im działają, na zajętych terenach.

A ja nie. Sieć komórkowa (LTE) zrobiła się czymś neutralny, jak woda,
powietrze, czy "eter". Nie niszczy się tego, tak jak niegdysiejsza
tradycja wojenna zakazywała zatruwania studni. Nigdy nie wiadomo, kto
z niej jeszcze pić będzie i na czyim terenie będzie jutro.

> warto wiedzieć co wróg mówi :-)

W takie rzeczy to już chyba tylko kol. nadir wierzy. Nikt nawet nie
próbuje, bo każdy wie, że szkoda energii. Usłyszy najwyżej rozmowę
kaprala Jedziniaka z rodziną w Omsku.

-- 
Jarek

On Thu, 14 Aug 2025 03:20:16 +0200, Jarosław Sokołowski wrote:
> Pan J.F napisał:
>>> Na Ukrainie aktualnie mamy niezłą "ruchawkę" -- i dobrze widać,
>>> co tam działa, a co nie.
>>
>> I co działa, a co nie?
>>
>> Jestem zadziwiony, że komórki im działają, na zajętych terenach.
> 
> A ja nie. Sieć komórkowa (LTE) zrobiła się czymś neutralny, jak woda,
> powietrze, czy "eter". Nie niszczy się tego, tak jak niegdysiejsza
> tradycja wojenna zakazywała zatruwania studni. Nigdy nie wiadomo, kto
> z niej jeszcze pić będzie i na czyim terenie będzie jutro.

To samo można o całej reszcie powiedzieć. 
Energetyka, mosty, drogi, teatry, lotniska, mieszkania prywatne ...

To tylko UPA była taka cwana, że jak się polską wioskę spali, to
Polacy nie wrócą. Ale ziemia zostanie ... dla Ukrainców.

Mnie jednak interesuje od strony technicznej.
Co trzeba zrobić, aby np po inwazji na "pas wschodni",
sieć Plus nadal działała w Białymstkoku, Lublinie itp?

-nic? Dopoki nic ważnego nie będzie zniszczone, to istotnie sieć
będzie działała, póki się to będzie Polkomtelowi i polskiemu rządowi
podobać.

-ale czy to dobre? Bo Warszawa będzie wiedziała kto z kim gada, o
czym, i jakie sms wysyła.

-Z powyższych względów ani "Warszawa", ani Polkomtel siec

-no i co z płatnościami? Zostawić polskie banki?

-czy zebrac dużą ekipę, wparować do wszystkich BTS, zresetować, i
prze/skonfigurować pod jakiego biało/ruskiego operatora?

-może nawet nie trzeba zbierać nowej ekipy - zmobilizuję się starą, co
dla Plusa pracowała. Starczy choćby połowa.

Bo tak, żeby miejscowi pracownicy wydzielili osobną sieć na wschodzie
... to się chyba nie da ?

Ze stacjonarnymi łatwiej, ale komórkowe też nadal działają.

>> warto wiedzieć co wróg mówi :-)
> 
> W takie rzeczy to już chyba tylko kol. nadir wierzy. Nikt nawet nie
> próbuje, bo każdy wie, że szkoda energii. Usłyszy najwyżej rozmowę
> kaprala Jedziniaka z rodziną w Omsku.

No i będzie wiadomo
-gdzie stacjonuje, 
-ilu ma żołnierzy,
-ile pralek wysłał rodzinie, 
-jaki nowy sprzęt dostali, 
-kiedy go wysyłają na atak, 
-czy się ostatni nalot udał ...
-gdzie dokładnie kapral jest, jak jest w koszarach ...

J.

On Thu, 14 Aug 2025 03:19:36 +0200, Jarosław Sokołowski wrote:
> Pan J.F napisał:
>> Bo np neostrada/DSL, z telefonem zmigrowanym do VoIP, już bez prądu
>> nie pogada.
> 
> Gdy jeszcze w moim horyzoncie obserwacyjnym istnieli ludzie używający
> POTS, wszyscy mieli jakieś DECT-y Panasonica. Owszem, można pomstować,
> że telefony z drucikiem odnieśli do elektrośmeici. Ale nic ponad to.

Ja tam w szafie POTa mam :-)
Babcie, co całe życie POT używały, może nadal maja ..


J.

On Wed, 13 Aug 2025 23:09:00 +0200, nadir wrote:
> W dniu 13.08.2025 o 12:00, J.F pisze:
>> Jak przyjdzie powódź, czy pożar, to może tak.
>> Jak Rosjanie zaczną niszczyc centrale, to szybko kontenerów zabraknie
> 
> Nie wiem czy one jeszcze dzisiaj istnieją, zresztą postęp i 
> miniaturyzacja robią swoje i dziś zamiast kontenera wystarczy większa 
> skrzynia, do tego mały agregat i jazda.
> Tu masz przykład naszej rodzimej produkcji DGT.
> 
> https://dgt.pl/pl/produkty-dla-sil-zbrojnych/produkt/48-dgt-3450-1-ww-centrala-polowa?cntid=0&stid=0

Ale ma to jąkaś ilośc numerów? Do 192 ... pewnie w dodatkowych
skrzynkach.  
A my nagle chcemy naprawić centrale na N-dziesiąt tysięcy ...

> Tanie pewnie nie są,

Wojskowy zawsze był drogi. Przez co nie ma go dużo :-)

> ale kilka takich rozlokowanych w różnych punktach 
> mniejszego lub większego miasta załatwia łączność między najważniejszymi 
> instytucjami w sytuacjach kryzysowych.

Najważniejszymi. A reszta hołoty bez telefonu.

P.S. Ale ta centralka to ... na ISDN oparta? :-)
Co prawda VoIP też ma ..

>> Wiesz, że działa, czy tak Ci się wydaje?
> Wiem. Mam jeszcze do końca sierpnia ISDN od Orange, nie wiadomo jeszcze 
> jak długo, ale konwencjonalne POTSy też działają, ale przede wszystkim 
> zostały mi jeszcze jakieś szczątkowe kontakty w Orange.

Telefony POTS jak najbardziej działają, ale do czego są dziś
podłączone ?

>> No to właśnie - nie wiem, czy tu można mówić o "budowie".
>> Jednostka zdalna była, przełączyli ją na inną "centralę",
>> i teraz ta centrala ma więcej numerów.
> 
> Różne myki były stosowane, ale pojemność centrali to tak z grubsza ilość 
> wyposażeń pod które można podłączyć abonentów. 

A tu widzisz - zdalne koncentratory, modułowa budowa, i ch* wie, ile
tak naprawde potrafi. 300 tys? 150 tys? "powyzej 100 tys zaczyna
kiepsko działać"

Nawet ta wojskowa powyżej, to trudno powiedzieć co potrafi, chyba, że
Ty potrafisz :-)

>> A w tych budynkach jakiś centrali nie było ?
>> https://www.wroclaw.pl/przedsiebiorczy-wroclaw/orange-sprzedaje-nieruchomosci
>> 
>> Purkyniego w ścisłym centrum, trudno tam o miejsce pod nową centralę,
>> ale Niemcy jakąś mieli w okolicy - w miarę modernizacji może mogła
>> coraz więcej nr obsługiwać :-)
> 
> Nie mam pojęcia co tam było i jest, 

Co jest, to chyba wiadomo - nic, skoro sprzedają :-)

> ale za czasów Breslau mogły tam być 
> jakieś centrale mechaniczne, one miały swoje gabaryty i zajmowały sporo 
> miejsca.

Niewątpliwe gdzieś  centrale były. Ale czy właśnie tam?
Do central się musiały kable zbiegać, i kanalizacja kablowa, 
a to nie tak łatwo zastąpić.

Nie wiem, jak tam było z powodzią, być może stare kable musiały zostać
wymienione ... nowe już mogły w nowe miejsce prowadzić.

Woda była blisko, ale tego budynku chyba nie sięgnęła.
ale kable to się szerzej rozchodziły i niżej biegną :-)

J.

On Wed, 13 Aug 2025 22:27:08 +0200, nadir wrote:
> W dniu 13.08.2025 o 13:34, J.F pisze:
>> O ile to POTS, ewentualnie prosty ISDN.
>> 
>> Bo np neostrada/DSL, z telefonem zmigrowanym do VoIP, już bez prądu
>> nie pogada.
> 
> Oczywiście, wszystko powyżej POST/ISDN to nie są i nie były usługi 
> podstawowe i operator nie musiał zapewnić im zdalnego zasilania.
> Jak będzie jakiś kataklizm, niekoniecznie wojna, to mieszkając w mieście 
> będziesz się cieszył, że w ogóle jest woda i działa kanalizacja. Nikt 

Wody nie było :-)
Ale cieszyć sie można i z tego, że się mieszka na 3 piętrze a nie na
9-tym, i że zdrowie pozwala wejśc na to 3-cie ..

> nie będzie sobie dupy zawracał dostarczeniem ciepłej wody, bo to już 
> ponad minimum egzystencji.

Jak wody zimnej nie ma, to i grzać nie ma co.
Ale jeśli elektrociepłownia ocalała, i siec ciepłownicza, i węgiel/gaz
jest, to akurat grzać można. W zimie się przyda.

Ale ciepłej wody i tak nie będzie, bo potrzebna zimna do pogrzania :-)

Ale może będzie gaz. Lub prąd.



J.

W dniu 14.08.2025 o 03:20, Jarosław Sokołowski pisze:

> W takie rzeczy to już chyba tylko kol. nadir wierzy. Nikt nawet nie
> próbuje, bo każdy wie, że szkoda energii. Usłyszy najwyżej rozmowę
> kaprala Jedziniaka z rodziną w Omsku.

Nie masz pojęcia w co wierzy kol. nadir, nie masz też pojęcia czego 
można się dowiedzieć z "cywilnych" rozmów w eterze czy nawet po drucie.

nadir pisze:

>> W takie rzeczy to już chyba tylko kol. nadir wierzy. Nikt nawet nie
>> próbuje, bo każdy wie, że szkoda energii. Usłyszy najwyżej rozmowę
>> kaprala Jedziniaka z rodziną w Omsku.
>
> Nie masz pojęcia w co wierzy kol. nadir, nie masz też pojęcia czego 
> można się dowiedzieć z "cywilnych" rozmów w eterze czy nawet po drucie.

Mniej więcej tego, co kiedyś w maglu. Czyli dużo. Ale z techniką nie ma
to nic wspólnego. Dzisiaj jak ktoś nie chce być podsłuchowany, nie jest.

-- 
Jarek

W dniu 03.08.2025 o 13:30, nadir pisze:
> Co prawda pośrednio, ale już oficjalnie, dostaliśmy w firmie informację, 
> że Orange wycofuje się z końcem sierpnia z usługi ISDN. Nie zagłębiałem 
> tematu jakoś mocno ale wydaje się, że to ogólnokrajowa akcja.
> Tak więc kolejna technologia idzie do piachu, teraz został do zaoranie 
> już tylko POTS.

Czy użytkownik końcowy, który miał tę usługę musi coś robić?

On Tue, 19 Aug 2025 09:54:38 +0200, Major Kandafer wrote:
> W dniu 03.08.2025 o 13:30, nadir pisze:
>> Co prawda pośrednio, ale już oficjalnie, dostaliśmy w firmie informację, 
>> że Orange wycofuje się z końcem sierpnia z usługi ISDN. Nie zagłębiałem 
>> tematu jakoś mocno ale wydaje się, że to ogólnokrajowa akcja.
>> Tak więc kolejna technologia idzie do piachu, teraz został do zaoranie 
>> już tylko POTS.
> 
> Czy użytkownik końcowy, który miał tę usługę musi coś robić?

Jeśli to pierwsze pismo - to pewnie na razie nic - usługa będzie dalej
działała jeszcze parę lat. Tylko nowej nie zamówisz.

Ale jeśli to kolejne, to może chcą już całkiem zamknąć, i klienta
czekają duże zmiany.

https://www.telko.in/orange-w-piec-lat-decyzja-o-migracji-do-all-ip,0

Wywiad z 2017, decyzja powinna być w 2022 ... covid opóźnił?

A może ci z ISDN już zostali zmigrowani do jakiejś bramki VoIP-ISDN ?

J.

On Wed, 13 Aug 2025 12:00:35 +0200, J.F wrote:
> On Tue, 12 Aug 2025 22:07:44 +0200, nadir wrote:
>> W dniu 12.08.2025 o 11:58, J.F pisze:

>>> Mam  wrażenie, że sporo starych polikwidowali. Budynki może jeszcze
>>> stoją, ale sprzęt w środku jest i działa?
>> Nie wiem czy wszędzie, u mnie działa.
> 
> Wiesz, że działa, czy tak Ci się wydaje?
> 
>>> No i jesli już w sumie stara centrala obsługuje ponad 100 tys numerów,
>>> to wystarczy jedna na całe stare województwo wrocławskie, a może nawet
>>> i na nowe dolnoślaskie czy Warszawę.
>> 
>> Nie ma i nawet w czasach świetności TPSA nie było tak dużych central w 
>> Polsce, 50-60 tysięcy to chyba był max co się u nas stawiało.
>> AT&T/Lucent w latach 90-tych chwaliło się, że ich 5ESS była w stanie 
>> jako pojedynczy HOST obrobić ruch 300 tys. abonentów, ale to były ich 
>> teoretyczne wyliczenia i z tego co wiem to w praktyce centrali na więcej 
>> niż 150 tys. nie zbudowali.
>> 
>>> Oczywiscie musi mieć jakieś jednostki zdalne/peryferyjne.
>> Pojemność centrali liczy się ze wszystkimi jednostkami zdalnymi.
> 
> No to właśnie - nie wiem, czy tu można mówić o "budowie".
> Jednostka zdalna była, przełączyli ją na inną "centralę", 
> i teraz ta centrala ma więcej numerów. A rozbudowano w niej 
> "procesor centralny", czy jak to się tam nazywa.
> 
> https://biuroprasowe.orange.pl/blog/wylaczylismy-polowe-central-telefonicznych/
> Orange sie chwali likwidacją połowy central ... ale pewnie też odeszło
> sporo klientów, a sporo sami przemigrowali na VoIP.
> 
> Z drugiej strony - jak piszą w szczycie 2004 bylo 12 mln abonentów
> stacjonarnych.  Na 400 central, to tak po 30 tys nr. 
> O ile było ich tylko 382. 
> W Warszawie pewnie bywało więcej nr.
> A abonent może chyba mieć więcej linii - bo nie wiem, jak to Orange
> liczy.
> 
> A w tych budynkach jakiś centrali nie było ?
> https://www.wroclaw.pl/przedsiebiorczy-wroclaw/orange-sprzedaje-nieruchomosci

P.S. Nowogrodzka na sprzedaż
https://www.telepolis.pl/wiadomosci/orange-gmach-przy-nowogrodzkiej-koniec-telekomunikacyjnej-epoki

trzy centrale ... no ale już wcześniej chwalili się likwidacją MM i
MN. Lokalnej tam żadnej nie było?

A jak technicznie realizuje się teraz MN?
Mają operatorzy umowione jakieś kanały pakietowe, niekoniecznie nawet
internetowe? 
Bo telefon-telefon, to ciągle wymaga łącza centrala-centrala.

J.

W dniu 19.08.2025 o 11:12, J.F pisze:
> P.S. Nowogrodzka na sprzedaż
> https://www.telepolis.pl/wiadomosci/orange-gmach-przy-nowogrodzkiej-koniec-telekomunikacyjnej-epoki
> 
> trzy centrale ... no ale już wcześniej chwalili się likwidacją MM i
> MN. Lokalnej tam żadnej nie było?

Z całą pewnością lokalnej centrali tam nie było (była oczywiście 
centralka wewnętrzna obsługująca dawny GUTM, a później CRiT; no i 
centrala służbowa). Była CMM (900 i inne), CMN (901 i inne), Centrala 
Depesz (905) oraz Biuro Numerów i Zleceń (913 i inne). I teleksy, o ile 
dobrze pamiętam. No i oczywiście automatyczne centrale MM i MN, a także 
centrala obsługująca 9xx (USS).

-- 

P.

W dniu 19.08.2025 o 09:54, Major Kandafer pisze:

> Czy użytkownik końcowy, który miał tę usługę musi coś robić?

A to zależy jak ma obecnie zorganizowaną łączność? Mi w robocie 
dosłownie wczoraj koło północy operator przerzucił ruch z ISDN-ów na 
VoIP. Z tym że my już od dawna trunki SIP mieliśmy, więc poza chwilową 
przerwą w ruchu w zasadnie nic wielkiego się nie stało.

W dniu 19.08.2025 o 10:36, J.F pisze:

> Jeśli to pierwsze pismo - to pewnie na razie nic - usługa będzie dalej
> działała jeszcze parę lat. Tylko nowej nie zamówisz.

Nowego ISDN-a to już od dawna w Orange nie zamówisz. Oni likwidują po 
prostu ISDN-y na amen, nawet te działające. Do końca roku likwidują też 
nadajnik 3G.

> A może ci z ISDN już zostali zmigrowani do jakiejś bramki VoIP-ISDN ?

Nie wiem co oni oferują klientom indywidualnym w zamian? Ja miałem to 
wpięte w centralę, która działała od dawna również po VoIP-ie i 
przeroutowali nam jedynie ruch z zachowaniem numeracji po ISDN-ach.

On Wed, 20 Aug 2025 19:25:31 +0200, nadir wrote:
> W dniu 19.08.2025 o 10:36, J.F pisze:
>> Jeśli to pierwsze pismo - to pewnie na razie nic - usługa będzie dalej
>> działała jeszcze parę lat. Tylko nowej nie zamówisz.
> 
> Nowego ISDN-a to już od dawna w Orange nie zamówisz. Oni likwidują po 
> prostu ISDN-y na amen, nawet te działające. Do końca roku likwidują też 
> nadajnik 3G.

No to tak troche krótki czas powiadomienia.
A klient musi choćby nową centralkę wybrać, i zainstalować...

>> A może ci z ISDN już zostali zmigrowani do jakiejś bramki VoIP-ISDN ?
> 
> Nie wiem co oni oferują klientom indywidualnym w zamian? Ja miałem to 
> wpięte w centralę, która działała od dawna również po VoIP-ie i 
> przeroutowali nam jedynie ruch z zachowaniem numeracji po ISDN-ach.

No ale jakby tak "po cichu" migrowali, to klientowi trzeba zostawić
łącze BRI czy PRI, bo jego centralka tylko to rozumie ...

J.

W dniu 20.08.2025 o 19:57, J.F pisze:

> No to tak troche krótki czas powiadomienia.

Jak wspominałem, mamy ISDN-y i POTS-y fizycznie od Orange, ale przez 
firmę pośredniczącą, to są generalnie usługi korporacyjne razem z 
serwisem centrali. Możliwe, że Orange informowała swoich klientów już 
wcześniej, nie wiem.

> A klient musi choćby nową centralkę wybrać, i zainstalować...

Jeżeli to w miarę nowa centrala, to nie trzeba jej całej wymieniać a 
wymienia się tylko karty/pory translacji, no koszty jakieś dojdą.
My akurat finansowo tej zmiany nie odczuliśmy, bo od dawna mamy trunki 
SIP i tylko trzeba było zwiększyć ilość ich licencji, za to odpadła 
licencja na BRA i DDI, więc finalnie koszty są takie same.

Jarosław Sokołowski <jaros@lasek.waw.pl> writes:

> Dzisiaj jak ktoś nie chce być podsłuchowany, nie jest.

Świadomy ktoś, rzeczywiście. Chociaż też należałoby się przyjrzeć różnym
np. Dual EC DRBG i innym takim. Tudzież różnym 0-day exploitom
powstającym w/na zlecenie agencji itd. A jak już naprawdę jest źle, to
zawsze można po cichu komuś wejść do domu, firmy itd. i zainstalować co
trzeba. Wiec nawet w przypadku świadomego kogoś to nie jest takie proste.

Natomiast 99+% choćby nie do końca świadomych użytkowników może być
i zapewne jest hurtowo podsłuchiwanych i np. podglądanych, zwłaszcza
teraz przy automatycznej analizie głosu i obrazu. Kto wie, co tam kto
kiedy chlapnie.

Kwestia też tego, kto dokładnie podsłuchuje. Są różne możliwości.
-- 
Krzysztof Hałasa

Pan Krzysztof Hałasa napisał:

>> Dzisiaj jak ktoś nie chce być podsłuchowany, nie jest.
>
> Świadomy ktoś, rzeczywiście. Chociaż też należałoby się przyjrzeć
> różnym np. Dual EC DRBG i innym takim.

Jeśli ktoś chce jechać po bandzie, użyje jednokrotnego klucza o długości
równej przesyłanym wiadomościom. Dzisiaj mie ma przeszkód technicznych,
a sposobność do wymiany fizycznych nośników z kluczem zwykle jest.
Ale fakt, to dotyczy świadomych. A tu nie jest miejsce na pogadanki
uświadamiające.

> Natomiast 99+% choćby nie do końca świadomych użytkowników może być
> i zapewne jest hurtowo podsłuchiwanych i np. podglądanych, zwłaszcza
> teraz przy automatycznej analizie głosu i obrazu. Kto wie, co tam kto
> kiedy chlapnie.

Nie wiem, czy aż 99+, ale może i tak. Dla mnie nieistotne. Ale znam kilku
nadświadomych, którzy wiedzą, że ONI akurat ich podsłuchują. Mają na to
dowody -- bo jak zaczynają rozmowę "wiadomo o czym", to słychac taki
trzask, głos się zmienia, trochę cichnie. Bo wtedy "w ich linię" włączają
rejestrator rozmów. Taka świadomość z czasów telefonii drucianej, tak
wtedy było (albo tak to sobie wyobrażano).

Jarek

-- 
-- Tutaj wisiał niegdyś obraz najjaśniejszego pana, akurat tam, gdzie teraz
wisi lustro.
-- A tak, ma pan rację -- odpowiedział Palivec -- wisiał tam, ale obsrywały
go muchy, więc zaniosłem go na strych. Wiadomo, jak to bywa. Jeszcze by kto
zrobił głupią uwagę i miałby człowiek kram. Potrzebne mi to?

Jarosław Sokołowski <jaros@lasek.waw.pl> writes:

> Jeśli ktoś chce jechać po bandzie, użyje jednokrotnego klucza o długości
> równej przesyłanym wiadomościom.

No, to już chyba w przypadku rozmów o broni jądrowej itp.

Ale bardziej chodziło mi o gotowe rozwiązania. Są np. komunikatory,
źródła oprogramowania są niedostępne, a producent np. twierdzi, że
szyfrowanie jest end-to-end, i to gwarantuje podobno brak możliwości
podsłuchania. I ludzie w to wierzą.
Np. producent powołuje się na kryptografię asymetryczną. Ale gdzie te
klucze "prywatne" są przechowywane? Gdzie mogą być przechowywane, jeśli
można wziąć zupełnie nowe urządzenie, podać login i hasło (albo np.
wysłać sobie mail ze zmianą hasła), i wszystko działa po staremu.

> Nie wiem, czy aż 99+, ale może i tak. Dla mnie nieistotne. Ale znam kilku
> nadświadomych, którzy wiedzą, że ONI akurat ich podsłuchują. Mają na to
> dowody -- bo jak zaczynają rozmowę "wiadomo o czym", to słychac taki
> trzask, głos się zmienia, trochę cichnie. Bo wtedy "w ich linię" włączają
> rejestrator rozmów.

:-)

Aczkolwiek w każdej bajce może być ziarnko prawdy.
-- 
Krzysztof Hałasa

Pan Krzysztof Hałasa napisał:

>> Jeśli ktoś chce jechać po bandzie, użyje jednokrotnego klucza
>> o długości równej przesyłanym wiadomościom.
>
> No, to już chyba w przypadku rozmów o broni jądrowej itp.

Niekoniecznie. Jeśli ktoś nie ufa nikomu i chce wszystko napisać
samemu od zera, to w zasadzie nie ma innego wyboru. Tyko ta metoda
szyfrowania jest na tyle prosta, że można ją w trymiga zaimplementować
bez korzystania z żadnych zewnętrznych bibliotek.

> Ale bardziej chodziło mi o gotowe rozwiązania. Są np. komunikatory,
> źródła oprogramowania są niedostępne, a producent np. twierdzi, że
> szyfrowanie jest end-to-end, i to gwarantuje podobno brak możliwości
> podsłuchania. I ludzie w to wierzą.

Przypomina mi się Skype. Miał zapewniać anonimowość, dobre szyfrowanie
end-to-end, a informacje przesyłać P2P, wcześniej niezdefiniowanymi
drogami, bez pośrednictwa serwerów o znanych adresach...

> Aczkolwiek w każdej bajce może być ziarnko prawdy.

...w dodatku kod zamotany w ten sposób, że na podstawie binarki trudno
było dociec, jak system działa i ocenić, czy to bajka, czy nie bajka.

Darmowy i niegenerujący żadnych zysków Skype został przejęty za srogie
milardy przez eBay. Natychmiast wyszła aktualizacjia i stare wersje
przestały działać (a przynajmniej stały się niekompatybilne z nowymi). Na
koniec kupił to Misrosoft i już zupełnie oficjalnie zamienił architekturę
na klient-serwer. Od kilku miesięcy Skype w ogóle nie istnieje.

-- 
Jarek