Article View: pl.hum.polszczyzna
Article #124043Re: Móc i potrafić
From: Jarosław Sokołowski
Date: Sun, 15 Jun 2014 10:53
Date: Sun, 15 Jun 2014 10:53
86 lines
5971 bytes
5971 bytes
Pani Ewa napisała: >>>> Przepisałem dokładnie to, co x. Kołłątaj napisał w podanym źródle. >>> No i ja nie pytam o to, co było w cytacie. Tam jednak widzę tylko >>> formy od "najdować". >>> >>>> Słowa "najść" ksiądz dobrodziej nie użył ni razu. >>> Ale Pan użył w dopisanym przez siebie dalszym ciągu: >>> >>> "Czyli najdować/najduję. Tak, niedokonany, bo dopiero szuka i prawie >>> wszędy najduje to samo. A gdy jeden lud najdzie, szuka dalej i najduje >>> wciąż nowych dzikusów." >>> >>> I dlatego spytałam właśnie o "najdzie" (czy Kołłątaj go użył), które >>> jest przecież formą od "najść", a nie "najdować". >> Użył, i to wielokrotnie. >> Na przykład tak: >> >> Kto lubi przestać na wyliczeniu samych tylko imion, najdzie >> bardzo wiele pisarzów, którzy poprzedzili Herodota. > > No to mamy wreszcie jasność, bo jeszcze 2 piętra wyżej pisał > Pan, że "Słowa "najść" ksiądz dobrodziej nie użył ni razu." > > A przecież "najdzie" jest formą od "najść", niczego innego > (w jakimkolwiek znaczeniu). Pytanie było o konkretne formy -- bezokolicznika "najść" tam nie nalazłem, ale w formie "najdzie", to już po wielokroć. Słowa "najść" i "najdować" może i różne w gramatycznym ujęciu, ale nam tu szło głównie o rozbiór etymologiczny. Cieszę się więc, że wreszczie mamy jasność -- słowiańskie znajdowanie musiało się opierać głównie o nogi. Nasi praojcowie, jeśli co znajdowali, to rzeczy mocno konkretne, jako to wołu zagubionego, za którym wcześniej cztery pacierze chodzili. Dzisiaj znajdujemy nawet rzeczy bardzo ulotne, jak choćby pierwiastki równania -- i da się to zrobić bez ruszania się z miejsca. Do opisywania podobnych czynności mamy jeszcze słowo "szukać". Dziwne ono. Nie mam pomysłu z czym je powiązać. Jedyne co wyszło z moich pobieżnych obserwacji to to, że znają je tylko języki dawnej Rzplitej. W pozostałych słowiańskich używa się innych słów o bardziej zrozumiałym pochodzeniu. Tutaj może p.Ludek rzuci jaką celna uwagę na temat pomysłów słowotwórczych naszych przodków. >> Zdecydowanie nie chodzi tu o nachodzenie siedzib pisarzów i mącenie >> im spokoju, zwłaszcza, że ci poprzedzający Herodota dawno już zażywają >> pokoju wiecznego. > > A nawet sam Herodot od grubo ponad dwudziestu wieków zażywa. ;) Zażywny staruszek, można powiedzieć. >> Mamy "postój". Ja jeszcze pamiętam polszczyznę bezparkingową, kiedy >> to samochody stawały na postoju, tak jak wcześniej na postoju stawały >> dorożki. Stawały i stały, czyli w dzisiejszym języku "parkowały". >> Czasownik ten ma dwa znaczenia: statyczne i dynamicznie. To drugie >> używane jest do opisywania czynności umieszczenia samochodu na miejscu >> postojowym. Wcześniej takiego słowa w polszczyźnie po prostu nie było. > > No właśnie mnie postój kojarzy się bardziej z czynnością, niż > z miejscem, gdzie można zostawić samochód, bo ja polszczyzny > bezparkingowej nie pamiętam. Bardzo trafna uwaga. "Urządzić postój" -- do tego nie potrzeba dziś trylinki i krawężników, wystarczą kanapki. >> Otóż ja uważam, że to są wyjątkowe sytuacje, kiedy taką chronologię >> można określić. Na ogół trzeba przyjąć, że życie/żyć/żywy i podobne >> zespoły rzeczowników, czasowników, przymiotników i innych takich były >> "od zawsze", nie ma co dowodzić, co tam by było pierwsze (i dlaczego >> nie kura). > > Chciałby Pan odebrać całą zabawę etymologom (a także etymologom-amatorom). > A to przecież fajna zabawa jest. Gdzieżbym śmiał! Sam lubię odddawać się takim zabawom. To tak jakby chodzenie z siatką po łące i chwytanie kolorowych motyli. Czyżby miało to coś wspólnego z entomologią (amatorską)? Jarek -- Szukam, szukania mi trzeba, Domu gitarą i piórem, A góry nade mną jak niebo, A niebo nade mną jak góry.
Technical Details
Message-ID:
<slrnlpqupq.3im.jaros@falcon.lasek.waw.pl>Path:
mbox-mo1.pugleaf.net!news-archive.icm.edu.pl!agh.edu.pl!news.agh.edu.pl!news.cyf-kr.edu.pl!news.nask.pl!news.nask.org.pl!news.unit0.net!usenet.blueworldhosting.com!feeder01.blueworldhosting.com!peer02.iad.highwinds-media.com!news.highwinds-media.com!feed-me.highwinds-media.com!nx02.iad01.newshosting.com!newshosting.com!newsfeed.neostrada.pl!unt-exc-01.news.neostrada.pl!unt-spo-b-01.news.neostrada.pl!news.neostrada.pl.POSTED!not-for-mailReferences:
<53958e15$0$2373$65785112@news.neostrada.pl> <ln4334$hq5$1@node2.news.atman.pl> <slrnlpb6h2.vtk.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <ln4m91$67g$1@node2.news.atman.pl> <slrnlpbv23.b8e.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <539616a5$0$2239$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpc6o5.crk.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <53961d66$0$2140$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpc98r.dap.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <53977531$0$2224$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpf66n.t93.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <5397f7c1$0$2368$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpgf9d.3hk.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <53988c09$0$2142$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlphmlu.aud.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <539aa347$0$2155$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpluvh.5gl.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <539cb5d3$0$2366$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpphf0.r7q.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <539d6822$0$2354$65785112@news.neostrada.pl>Show Full Headers
Complete Article Headers
Path: mbox-mo1.pugleaf.net!news-archive.icm.edu.pl!agh.edu.pl!news.agh.edu.pl!news.cyf-kr.edu.pl!news.nask.pl!news.nask.org.pl!news.unit0.net!usenet.blueworldhosting.com!feeder01.blueworldhosting.com!peer02.iad.highwinds-media.com!news.highwinds-media.com!feed-me.highwinds-media.com!nx02.iad01.newshosting.com!newshosting.com!newsfeed.neostrada.pl!unt-exc-01.news.neostrada.pl!unt-spo-b-01.news.neostrada.pl!news.neostrada.pl.POSTED!not-for-mail Newsgroups: pl.hum.polszczyzna From: Jarosław Sokołowski <jaros@lasek.waw.pl> Subject: Re: Móc i potrafić References: <53958e15$0$2373$65785112@news.neostrada.pl> <ln4334$hq5$1@node2.news.atman.pl> <slrnlpb6h2.vtk.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <ln4m91$67g$1@node2.news.atman.pl> <slrnlpbv23.b8e.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <539616a5$0$2239$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpc6o5.crk.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <53961d66$0$2140$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpc98r.dap.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <53977531$0$2224$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpf66n.t93.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <5397f7c1$0$2368$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpgf9d.3hk.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <53988c09$0$2142$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlphmlu.aud.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <539aa347$0$2155$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpluvh.5gl.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <539cb5d3$0$2366$65785112@news.neostrada.pl> <slrnlpphf0.r7q.jaros@falcon.lasek.waw.pl> <539d6822$0$2354$65785112@news.neostrada.pl> Organization: : : : Date: Sun, 15 Jun 2014 12:53:46 +0200 User-Agent: slrn/pre1.0.2-18 (Linux) Mime-Version: 1.0 Message-ID: <slrnlpqupq.3im.jaros@falcon.lasek.waw.pl> Lines: 86 NNTP-Posting-Host: 77-253-217-116.ip.netia.com.pl X-Trace: 1402829626 unt-rea-b-01.news.neostrada.pl 2229 77.253.217.116:60669 X-Complaints-To: abuse@news.neostrada.pl X-Received-Bytes: 5483 X-Received-Body-CRC: 4173673877 Content-Type: text/plain; charset=UTF-8 Content-Transfer-Encoding: 8bit