🚀 go-pugleaf

Pani Ewa napisała:

>>>>>> Jeżeli "zdołać" jest etymologiczne złączone ze "zdolnościami", to
>>>>>> dlaczego w jednym słowie jest "ł", a w drugim "l".
>>>>> Alternacja spółgłoskowa. To się często zdarza w polskim - stół - stole;
>>>> A jest jakaś reguła (lub reguły), kiedy "l", a kiedy "ł"?
>>> Jeśli chodzi o rzeczowniki, w których -ł występuje w końcówce (w rodzaju
>>> żeńskim to będzie -ła, w r.nijakim -ło), zawsze w miejscowniku będzie
>>> -le: stół - stole; chała - chale; siodło - siodle (może zdarzyć się
>>> jakiś wyjątek, ale teraz nie przychodzi mi do głowy).
>> To może teraz i ja coś napiszę o drodze odwrotnej. Przejście nie odbyło
>> się z "ł" do "l", a raczej w drugą stronę.
>
> No proszę, jak szybko zmienia Pan zdanie! ;)

Jeśli zajdzie potrzeba, to jeszcze trzy razy zmienię! To dla mnie żadna
trudność (tylko kiedy ja miałem zdanie o przechodzeniu z "ł" do "l"?).

> A może to tylko zapis dźwięku, czyli nasze "ł", był późniejszy? Chyba
> w innych słowiańskich językach "l" brzmi bardziej twardo, jak nasze "ł".
> Rosjanie dodają sobie miękki znak, żeby uzyskać dźwięk zbliżony do
> naszego "l". U nas jest odwrotnie - miękki dźwięk zajął podstawowym
> znak graficzny, czyli "l", a do zapisu dźwięku twardego dodaliśmy znak
> diakrytyczny, czyli "ł".

Zapis jest zdecydowanie późniejszy. Nie było go w czasach, kiedy polski
i czeski tworzyły jedno kontinuum językowe. Twardośmy wtedy "ł" wszyscy
wymawiali? Skąd założenie takie? Bo może jednak miękko, niektórzy
przynajmniej.

>> Ludek po swojemu powie "škola" i nijakich spółgłosek przy odmianie
>> alterować nie musi. To myśmy sobie to "ł" zrobili gdzie się dało
>> i mówimy "szkoła". A że nie wszędzie się dało, to zostało "w szkole".
>
> Nieprzekonująca teoria, ponieważ w miejscowniku każda spółgłoska podlega
> alternacji, a większość wprost zmiękczeniu przez dodanie -i.
> Tak więc dźwięk "ł" był podstawowy w tym wyrazie (tak na babski rozum).

Bardzo jest to "l" poddane alternacji w parze "škola/škole"?

Jarek

-- 
Mówisz w głowie się gotuje
W sercu rwie się i kotłuje
Nie bądź taki delikatny
Twardy bądź jak Roman Bratny