🚀 go-pugleaf

Pani Ewa napisała:

>> "Idąc ulicą Długą rozmyślał o tym wszystkim" (to dla nakreślenia 
>> kontekstu); "Przeszedłszy przez Średnią Bramę, składał wydarzenia
>> w jedną całość" -- chyba wszystko jest jasne jak to z nim było.
>> Tak se szedł i kombinował, a jak minął bramę, to miał dokombinowane
>> prawie do końca. Tu jest zerowa odległość w czasie -- i chyba inaczej
>> być nie może. Gdyby powiedzieć "przeszedłszy przez bramę położył się
>> spać", to by jakaś bzdura wyszła. 
>
> Można by powiedzieć "strudziwszy się drogą, położył się (kładł się) 
> spać". Aspekt czasownika chyba tu niczego nie psuje, ewentualnie 
> niedokonany wskazywałby na to, że działo się tak często.

Jednak tylko wskazywałby. Bo tak wprost, bez kombinowania, to ten
niedokonany oznacza, że akcja nie skończona i coś będzie dalej.

   -- Umyłbyś chociaż nogi -- odezwała się Maryna. -- Śmierdzą.
   -- Daj spokój, co będę mył, kiedy rano znów idę w miasto.
   -- Tylko tak gadasz, rano cię nigdy nie można dobudzić.
   Usłyszawszy jak w kuchni pobrzękują naczynia, nie wytrzymał
i wygarnął -- A ty jak zwykle tłuczesz się po nocach, jak mam spać.
Dałabyś kolację.
   -- To umyj nogi, odór nie do wytrzymania.

>> Czy "mieszkawszy pod zaborem pruskim poznała..." będzie lepsze -- może 
>> i tak. Najlepiej jednak będzie po prostu "żyjąc pod zaborem pruskim 
>> dobrze [po]znała niemiecki". Jeśli już koniecznie chcemy użyć *tego* 
>> słowa, to powiedzmy tak: dziadek *urodziwszy* był od Helmuta co 
>> mieszkał przy placu Płaskim, a urodziwość babci była powodem zazdrości 
>> Helgi i Angeli.
>
> Ale ale, wyczytałam właśnie w jakiejś gramatyce, że ten imiesłów
> (z -wszami) to był kiedyś imiesłów odmienny czasu przeszłego i można
> nim było po prostu określić kogoś, kto coś zrobił np. ja zrobiwszy,
> ja wypiwszy (przy czym końcówka -wszy była żeńska, a męska -w).

O, o, o! Ja to znam. "Tadek wrócił wczoraj do domu wypiwszy". "Dzisiaj
jestem wypiwszy, nie mam głowy do tego". Tu nie ma żadnego następstwa
czasów, jest proste stwierdzenie i określenie stanu. Tylko nie rozumiem
o co w mądrej książce chodzi z tymi końcówkami, zwłaszcza z męską. Jak
to by miało być "ja wypiw", czy co?

> W takim charakterze funkcjonuje podobno w gwarach północno-wschodnich.

Nie wiem skąd znam, ale akurat Polskę północno-wschodnią bym obstawiał
na samym końcu.

> I to by z babcią pasowało.

Atoli nie do końca. Bo z babcią chodzi o powiązanie faktu urodzenia się
pod pruskim zaborem z umiejętnością szprechania po niemiecku.

Jarek

-- 
Nic nie szkodzi, że z wieczora miasto dławi się w fetorach
Ważne że jest żużel i kiełbasy senatora
Fajne z Liceum na Pola idą w świat dziewczyny
Po pokładzie jeździ Jojo bicyklem z Ukrainy