🚀 go-pugleaf

Pani Ewa napisała:

>> Mnie znowu chodziło o specjalizację językową, której się czepiłem jak
>> pijany płotu. W Pradze mają průchody na podwórka i między ulicami,
>> w Wilnie taką rolę spełniaja bramy, a w języku wrocławskim -- być może
>> -- są wyspecjalizowane przejścia międzyuliczne oraz bramy podwórzowe.
>
> No i mnie też chodziło o specjalizację językową. My też ją mamy w tych 
> kwestiach, w moim odczuciu, ale oczywiście innego rodzaju niż Czesi.
> Nie mamy dwóch rodzajów przejść wprawdzie, ale mamy bramę i przejście.
> Każda brama jest oczywiście jakimś przejściem, ale nie każde przejście
> nazwałabym bramą (np. Ostrej Bramy bym tak z własnej woli nie nazwała).
> I w sumie do tego tylko sprowadzała się moja uwaga do Ludka na samym
> początku, którą to uwagę Pan zakwestionował i zrobił się z tego czeski
> film.

Raczej "czeski błąd". I tym razem to Pani nam wszystko poodwracała.
W słowniku miejskim "brama", to bardzo pojemne pojęcie. Kamienice
w pierzei ulicy mają bramy. Zgadzają się z tym wszyscy, od miłośników
taniego wina po architektów i konserwatorów zabytków. Na bycie
"przejściem" taka brama musi sobie specjalnie zasłużyć. A żeby być
"Przejściem", Garnarskim na przykład, to jeszcze bardziej.

Wiem, ze gotowa Pani bronić swego (przede mną zwłaszcza), jak ksiądz
Kordecki murów Częstochowy. Wileńska Ostra Brama jest takim samym
typem budowli jak Floriańska w Krakowie, czy Prochowa w Pradze.
To też element forteczny.

Skoro padły określenia "czeski film" i "czeski błąd", godzi się też
powiedzieć coś o bramach w ujęciu frazeologicznym. Gdy dzisiaj słyszymy,
że ktoś "stanął u bram raju", albo coś "stało się bramą do wolności",
wyobrażamy sobie, że ten raj i wolność, to już na wyciągnięcie ręki.
Tymczasem, gdyby brać pod uwagę uwarunkowania historyczno-językowe,
ten ktoś powinien się spodziewać, że zaraz z góry poleją go roztopioną
smołą i posypią pierzem.

Jarek

-- 
Proboszcz, lokaj, hajducy czterej, ludzie śmiali;
Więc za strzelby, do okien; aż tu tłum Moskali
Krzycząc: ura! od bramy wali po tarasie;
My im ze strzelb dziesięciu palnęli: "a zasie!"