🚀 go-pugleaf

Pan Maciek napisał:

>> Niemcy mają słowo "Glockenspeise" opisujące stop, z którego odlewa się
>> dzwony. W niemieckim to ja biegły nie jestem, ale można je tłumaczyć
>> jako "pokarm dzwonów" -- tak to sobie poetycko obmyślili. Z niego mógł
>> powstać nasz "spiż". Albo przez proste skrócenie, albo przez nieudolną
>> interpretację, że skoro "Glockenspeise", jest stopem, z którego odlewa
>> się "Glocken", to... Tak przedstawia się moje czytanie myśli praojców.
>
> O Glockenspeise wyczytałem właśnie w słowniku Brucknera. Jest podane, 
> podobnie jak przytoczone przez Ciebie przykłady z odniesieniami do 
> niemieckiego.
> Ale ani słowa na temat co ma piernik do wiatraka.
> Idąc dalej za odniesieniami z niemieckiego do łaciny i włoskiego, gdzie 
> "pokarm" - spiża można było doprowadzić do znaczenia "wydatek", czyli 
> jedzenie to coś na co wydajemy, coś cennego. Więc może Niemcy też to 
> przejęli jako określenie cennego (ale nie drogocennego) metalu.
> Tyle, że to takie moje gdybanie.

Tu nie ma wielkiego znaczenia, czy "pokarm", czy "wydatek", czy jeszcze
coś innego. Istotnym mi się wydaje połączenie "Glockenspeise" -- tego
właśnie niemieckiego słowa dotyczą moje podejrzenia co do źródeł spiżu
w polszczyźnie. Podchodząć do rzeczy frazeologicznie, spiżowe zawsze
były przede wszystkim dzwony. Armaty też, ale to dalsze skojarzenie.
No i jeszcze brama, ale ona jedna.

> Wolałbym cytat z jakiegoś "mądrego" źródła. Ale moze pokarm dzwonów... 
> kto wie...

W Google Books można odnaleźć niemieckie książki sprzed jakich dwu wieków,
w których blisko siebie występują słowa "Glockenspeise" i "Kanonenmetall"
(jakieś podręczniki metalurgii przeważnie). Tak właśnie, a nie na przykład
"Glockenmetall" i "Kanonenspeise". Czort wie, może to nawet jeden i ten
sam stop, tylko nazwany inaczej, w zależności od tego, czy leją z niego
dzwon, czy armatę (często przecież przetapiano jedno w drugie, wte i nazad).
A my ten Glockenspeise skróciliśmy sobie do samego spiżu. Nie upieram się,
że to wszystko bardzo mądre.

Jarek

-- 
-- Posłusznie melduję, panie oberlejtnant, że marszbatalion to jest
marszbaciar, a marszkompania to marszkuma. My zawsze wszystko skracamy.