🚀 go-pugleaf

Pan Ludek Vasta napisał:

>> To tak jak z Pepikiem. Polacy czegóś sobie ubzdurali, że co drugi
>> Czech ma na imie Pepik,
>
> Nie co drugi, ale kiedyś faktycznie było bardzo dużo Pepików (tzn. 
> Józefów). To na część cesarza "ludowego" Józefa II., reformatora, 
> lubianego przez zwykłych ludzi.

Tak sobie chwilę pomyślałem i mi w głowie postała teoria alternatywna.
Może nie chodzi o to, że co drugi, ale że w ogóle Pepik? Mówi się też
na przykład, że "kręcą mi się tu po okolicy jakieś Ziutki" -- co wcale
nie musi oznaczać, że wszystkim tym drabom na imię dano Józef. Więc może
ta nazwa dla Czechów jest stąd, że oni na Ziutka jakoś tak śmiesznie
"Pepik" wołają? To tak jak mieszkańców Poznania "pyrami" się nazywa --
bo oni tam tak na brambory mówią.

> Ale zwracanie się do kogoś per "panie nazwisko" jest naprawdę normą. W 
> Polsce dla dzieci sąsiad to "pan Józek", natomiast dla czeskich dzieci 
> to "pan Novák".

A tu z tym polskim panem Józkiem mamy kolejny mit. Zapewniam, że mówią
również "pan Nowak", może nawet częściej niż "pan Józek". Ja w każdym
razie pamiętam do tej pory nazwiska sąsiadów z dzieciństwa, a imion nie.
Może nawet nigdy tych imion nie znałem.

>> O właśnie -- czy w tym sklepie zawsze mówią "A pán si bude přát?",
>> czy zamiast tego używa się jakiejś mnogoliczbowej konstrukcji?
>> I jak to wygląda statystycznie -- co częstsze, co bardziej naturalne,
>> bardziej uprzejme, oficjalne?
>
> W sklepach, gdzie jest lada, to wcale nie jest rzadkością. Rzadkością 
> raczej teraz są sklepy, gdzie jest lada, bo teraz już raczej są sklepy 
> samoobsługowe. Lub bezladowe

Czyli serial "Žena za pultem" powinniśmy zaliczać już do kategorii
filmów dokumentalnych.

> - np. w sklepach obuwniczych sprzedawca (teraz może "konsultant ds.
> sprzedaży ") podchodzi do rozglądającego się klienta i pyta normalnie
> "Máte nějaké přání? Co pro vás mohu udělat?  Mohu vám nějak pomoci?"
> Tu by nie pasowało to "A pán si bude přát".

Czy "Ma pán nějaké přání?" (lub podobnie), co by było kalką polskiej
konstrukcji, też można dopuścić?

> Zdanie "A pán (mladý pán, mladá paní, slečna) bowiem informuje, że
> obsługa jednego klienta została zakończona i że rozpoczyna się obsługa
> klienta następnego. To wyraża to "a" na początku. W dalszej rozmowie
> już nie ma tego "pán, paní, slečna", chyba że sprzedawca chce rozmawiać
> o osobie towarzyszącej klientowi (np. córka).

To potwierdza moje przypuszczenia, że "pán" w czeskim pełni rolę głównie
inwokacyjną. U nas też tak kiedyś było. Mówiło się "Panie nasz umiłowany,
mężu niezwyciężony, ozdobo rycerstwa", a później już waliło równo na "ty",
niczym do jakiego ciury obozowego.

Jarek

-- 
Utek jsem z kanceláří
z teploučka do chladna
hej pane pochůzkáři
láska je bezvadná