🚀 go-pugleaf

RetroBBS NetNews Server

Inspired by RockSolid Light RIP Retro Guy

Article View: pl.hum.polszczyzna
Article #123387

Re: "jak Państwo widzieliście" - co to za forma?

#123387
From: Jarosław Sokołowski
Date: Tue, 27 Aug 2013 21:27
55 lines
3574 bytes
Pani Ewa napisała:

>> "Jak państwo widzą" jest odpowiednikiem zwrotu "jak pan widzi,
>> panie Kowalski".
>> "Jak państwo widzicie" jest odpowiednikiem zwrotu "jak pan widzisz,
>> panie Kowalski".
>>
>> Oba są poprawne. Pierwszy jest grzeczny, drugi - zdecydowanie mniej.
>
> Czy rzeczywiście oba są poprawne? Zwroty formalne chyba wymagają 
> trzeciej osoby.

Jeśli chodzi o języki słowiańskie, to w większości (a może we wszystkich)
jako podstawowego zwrotu formalnego używa się drugiej osoby, tyla że
w liczbie mnogiej. W polszczyźnie dopiero niedawno przestało to być
wyrazem zwykłaego szacunku i odbierane jest jako coś niemiłego (i ma
"złe konotacje", jak obok napisano).

Inne języki idą w tym nawet dalej -- w angielszczyźnie zwracanie się
do drugiej osoby w liczbie mnogiej jest tak powszechne, że liczba
pojedyncza "ty" (thou) w ogóle zanikła jako bezużyteczna i dzisiaj jest
tylko archaizmem. 

> Mniejsza z tym.
> Mnie się wydaje, że o ile "jak pan widzisz" jest niegrzeczne 

Panie, widzisz i nie grzmisz -- nie tyle niegrzeczne, co staromodne
przede wszystkiem. Druga osoba (liczby pojedynczej) plus poprzedzający
tytuł w wołaczu, to bodaj najstarsza forma zwracania się z szacunkiem.

> Kiedyś powiedziałoby się "jak ojciec/matka widzą" lub "jak ojciec/matka 
> widzi".

Ta pierwsza forma chyba nigdy nie była bardzo powszechna i nie miała
szerokiego zasięgu. Ja się z tym spotkałem w zachodniej Małopolsce,
dawno temu, dzisiaj ci co tak mówili, już nie żyją. I to w wydaniu bez
tytułowania (ojciec/matka) -- sama tylko trzecia osoba liczby mnogiej.
Czyli "napiją się kawy?", "zjedzą z nami obiad?" -- to jako wyraz
dużego szacunku, głównie do osób starszych. Bo normalnie do kogoś
równego mówiło się "napijecie się kawy?".

> Nawet jeszcze ja do niektórych mniej zaprzyjaźnionych ciotek zwracałam
> się w trzeciej osobie np. "jak się ciocia czuje?", a w końcu nie jestem
> jeszcze kompletnym dinozaurem.

W muzeum historii naturalnej pokazują czasem takie niekompletne dinozaury.
Z niektórych, to do naszych czasów w ogóle mało co zostało, parę kości jeno.

Jarek

-- 
-- Nie kłamiesz Grzesiu? Lepiej przyznaj się kochanie!
-- Jak ciocię kocham, proszę cioci, że nie kłamię!
-- Oj Grzesiu, kłamiesz! Lepiej powiedz po dobroci!
-- Ja miałbym kłamać? Niemożliwe, proszę cioci!
Technical Details
Message-ID: <slrnl1q6dj.p4l.jaros@falcon.lasek.waw.pl>
Path: mbox-mo1.pugleaf.net!news-archive.icm.edu.pl!agh.edu.pl!news.agh.edu.pl!news.cyf-kr.edu.pl!news.nask.pl!news.nask.org.pl!newsfeed.pionier.net.pl!newsfeed.fsmpi.rwth-aachen.de!feeder1-2.proxad.net!proxad.net!feeder2-2.proxad.net!nx01.iad01.newshosting.com!newshosting.com!newsfeed.neostrada.pl!unt-exc-01.news.neostrada.pl!unt-spo-a-01.news.neostrada.pl!news.neostrada.pl.POSTED!not-for-mail
References: <520c9fc5$0$1229$65785112@news.neostrada.pl> <170n8hdqn0ys3.1e696kpliuj8n$.dlg@40tude.net> <521cb6c2$0$1265$65785112@news.neostrada.pl>

Show Full Headers
Complete Article Headers
Path: mbox-mo1.pugleaf.net!news-archive.icm.edu.pl!agh.edu.pl!news.agh.edu.pl!news.cyf-kr.edu.pl!news.nask.pl!news.nask.org.pl!newsfeed.pionier.net.pl!newsfeed.fsmpi.rwth-aachen.de!feeder1-2.proxad.net!proxad.net!feeder2-2.proxad.net!nx01.iad01.newshosting.com!newshosting.com!newsfeed.neostrada.pl!unt-exc-01.news.neostrada.pl!unt-spo-a-01.news.neostrada.pl!news.neostrada.pl.POSTED!not-for-mail
Newsgroups: pl.hum.polszczyzna
From: Jarosław Sokołowski <jaros@lasek.waw.pl>
Subject: Re: "jak Państwo widzieliście" - co to za
 forma?
References: <520c9fc5$0$1229$65785112@news.neostrada.pl> <170n8hdqn0ys3.1e696kpliuj8n$.dlg@40tude.net> <521cb6c2$0$1265$65785112@news.neostrada.pl>
Organization: : : :
User-Agent: slrn/pre1.0.2-9 (Linux)
Mime-Version: 1.0
Message-ID: <slrnl1q6dj.p4l.jaros@falcon.lasek.waw.pl>
Date: 27 Aug 2013 21:27:16 GMT
Lines: 55
NNTP-Posting-Host: 77-253-217-116.ip.netia.com.pl
X-Trace: 1377638836 unt-rea-b-01.news.neostrada.pl 1226 77.253.217.116:44064
X-Complaints-To: abuse@news.neostrada.pl
Content-Type: text/plain; charset=UTF-8
Content-Transfer-Encoding: 8bit