🚀 go-pugleaf

Pan Ludek Vasta napisał:

>> 1. Antek spoił Karola becherovką tak, że ten się ledwie na nogach trzymał.
>> 2. Józek spoił dwie deski gwoździem tak, że nikt ich teraz nie rozdzieli.
>
> W obu przypadkach w czeskich odpowiednikach "s" jest przedrostkiem.
>
> 1. Tonda zpil/opil Karla becherovkou tak, že se sotva udržel na nohou.
> 2. Pepa spojil dvě prkna hřebíkem tak, že teď už je nikdo 
> nerozdělí/nerozpojí.
>
> O czeskim słowniku etymologicznym pisałem w innym wpisie. Polski słownik 
> etymologiczny zawiera:
>
> spoić - z przedrostkiem *s&- od *pojiti "powodować, że coś mocno 
> przywiera, przylega, że coś czegoś ściśle dotyka" > "łączyć, zespalać", 
> będącego czas. kauzat. od *piti "mocno przywierać, przylegać, ściśle 
> czegoś dotykać" (patrz "pić II")
>
> pić II: pije "gnieść, uwierać, cisnąć (o butach, o ubraniu), z przedr. 
> wpić "zagłębić, wcisnąć, wbić w jakieś ciało coś ostrego"...

To też nie posunąłem się w swoich twierdzeniach tak daleko, że tam
przedrostka wcale nie ma. Ale jego miejsce jest już tylko w słownikach
etymologicznych. W żywej polszczyźnie żadnego "pojiti" już nie mamy.

   Raz swawolny Taduszek
   Nawsadzał w flaszeczkę muszek;
   A nie chcąc ich morzyć głodem,
   Ponawrzucał chleba z miodem. 

Nie dość, że na-w-sadzał, ale jeszcze po-na-w-rzucał. W polszczyźnie
mamy umiłowanie do nagromadzenia przedrostków, jakiego nie ma bodaj
w żadnym innym języku (umiłowania ani nagromadzenia). Takie barokowe
opisy, te nasze coponiektóre słowa. Tam gdzie oszczędny Czech ujmie
przedrostek nim doda inny, tam Polak powie "po co wyrzucać, skoro ten
stary jest jeszcze dobry i mało zniszczony", doda własny albo i dwa,
a jak będzie trzeba, to jeszcze partykułą poprawi. Zastaw się, a postaw
się.

Jarek

-- 
   Widząc to ojciec przyniósł mu piernika
   I, nic nie mówiąc, drzwi na klucz zamyka.
   Zaczął się prosić, płakać Tadeuszek,
   A ojciec na to: "Nie więź biednych muszek".
   Siedział dzień cały. To go nauczyło:
   Nie czyń drugiemu, co tobie niemiło.