🚀 go-pugleaf

RetroBBS NetNews Server

Inspired by RockSolid Light RIP Retro Guy

Thread View: pl.hum.pisarstwo
1 messages
1 total messages Started by FM Sat, 20 Aug 2011 07:48
Pytajnik, wykrzyknik, wielokropek w nowoczesnym j.polskim
#18918
Author: FM
Date: Sat, 20 Aug 2011 07:48
118 lines
6376 bytes
Przeglądając stronę NF oraz dział Opowiadania, trafiłem na porady -
jak pisac...
Porady jak porady, ale jeden z punktów zdumiał mnie i zaskoczył.
NF jest - jakoby - widącym i bardzo nowoczesnym magazynem sf&f.
A jeśli jest, to skąd to zamiłowanie do skostniałego j.polskiego
naszych pradziadów?
Przyklad... lekko poprawiony i zmodyfikowany ;)))

C) Zapis dialogów:

NF - UWAGA! Jeśli słowa postaci kończą się wykrzyknikiem, lub
pytajnikiem to -  po myślniku - zawsze używamy dużej litery.
- To ty, Mściwoju? - Spytał Pędzibimbr.
- Witaj, Mściwoju! - Zawołał Pędzibimbr.
------
Do dzisiaj, nikt nie umie powiedzieć, dlaczego tak piszemy.
Utarty nawyk? Może.
W j.polskim, odruchowo reagujemy na kropki (koniec zdania) oraz słowa
zaczynające się od dużej litery (imiona wlasne).
Nowoczesny j.polski unika nadmiaru kropek (kończących zdanie) w
tekście.
Używanie małej litery, jak ponizej, znacznie ułatwia szybkość czytania
tekstu.
- To ty, Mściwoju? - spytał Pędzibimbr.
- Witaj, Mściwoju! - zawołał Pędzibimbr.
------

NF - 1) Podstawowa wersja dialogu. Słowa postaci zaczynamy dużą literą
i kończymy myślnikiem (bez kropki na końcu zdania), zdanie po myślniku
zaczyna się małą literą tylko wtedy, gdy jest to "odgłos paszczą", np.
powiedział, rzekł, odrzekł, krzyknął, zawołał, wyjąkał, wystękał,
rozkazał i wszelkie inne wariacje
- Witaj, Mściwoju - powiedział Pędzibimbr
- Witaj, Mściwoju - wystękał Pędzibimbr
- Witaj, Mściwoju - rzekł Pędzibimbr
itp.,
----------

Hmm...
Tylko po "odgłosie paszczą"?
Nie.
Nowoczesny j.polski używa też małej litery po każdej fizycznej
czynności oraz wtrąceniach refleksyjnych - rozważania duchowe, punkty
widzenia, uczucia i odczucia.
- Witaj, Mściwoju - zaskoczony Pędzibimbr zrobil zapraszajacy gest.
- Witaj, Mściwoju - spuszczajac wzrok, Pędzibimbr zacisnał wargi
dusząc w sobie gniew.
- Witaj, Mściwoju - nerwowe słowa powitania należały do Pędzibimbra,
reszta zebranych milczała.
- Witaj, Mściwoju - słowa nie odzwierciedlały uczuć Pędzibimbra.
- Witaj, Mściwoju - poprawność dworskiej etykiety nakazywała teraz
głęboki pokłon wasala ale Pędzibimbr nawet nie zgiął kolana, czując
sie równy, jeśli nie wiekszy, od starego władyki..
--------

NF - 2) Jeśli po słowach postaci nie występuje "odgłos paszczą", ale
normalne zdanie, to słowa postaci kończymy kropką, a normalne zdanie
zaczynamy dużą literą.
UWAGA! Zamiast kropki po słowach postaci może wystąpić wykrzyknik,
pytajnik lub wielokropek - w tych przypadkach normalne zdanie również
zaczynamy dużą literą.
- Witaj,Mściwoju! - Pędzibimbr opuścił wzrok.
- To ty,Mściwoju? - Niedowierzajacy i zdumiony Pędzibimbr wpatrzyl sie
bacznie w twarz przybysza.
-------

No cóż, utarło się, że tam gdzie mamy wykrzyknik lub pytajnik piszemy
dalej od duzej litery.
To jednak można śmiało odrzucić - patrz uwagi wyżej.
A co do wielokropka, to sprawa jest jednoznaczna i oczywista.
Po wielokropku, piszemy zawsze małą literą - (zaczynamy od małej
litery).
- To ty,Mściwoju... - prowadzacy przesluchanie Pędzibimbr nie ukrywal
zaskoczenia.
Tu uwaga.
Wielokropek może śmiało zastąpić pytajnik oraz wykrzyknik, ale wtedy
sugeruje czytelnikowi słabość zapytania (pytajnika) czy też
(wykrzyknika) czyli okrzyku - zaskoczenia, strachu, gniewu, itp.
Druga uwaga.
a. Wielokropek używany jest do rozciągnięcia i zwolnienia czasu w
zdaniu, zwykle w dialogach.
W opisach zezwala na niedopowiedzenia.
b. Wielokropek, wyjątkowo, może zastąpić kropkę na końcu zdania -
chwyt literacki zapożyczony z warsztatu poety - dodaje specyficznego
smaczku i nastroju w romansach i horrorach.
----------

NF - 3) Jeśli kwestia postaci jest jednym zdaniem, w środku może
zostać ono podzielone przez "wtrącenie odpaszczowe". Np.:
Normalne zdanie: - Zamknij dźwierze, bo muchy do izby prą!
Zdanie podzielone wtrąceniem odpaszczowym: - Zamknij dźwierze - rzekła
babka - bo muchy do izby prą!
Jak widać, przecinka (który normalnie wystąpiłby w miejscu wtrącenia),
już się nie stawia, jak w również żadnych kropek we wtrąceniu.
--------

To prawda, ale...
Nowoczesny j.polski używa też małej litery po każdej fizycznej
czynności oraz wtrąceniach refleksyjnych - rozważania duchowe, punkty
widzenia, uczucia i odczucia.
np.
- To ty,Mściwoju... - prowadzacy przesluchanie Pędzibimbr nie ukrywal
zaskoczenia - to tyś nas zdradził, przyznajesz.
- Zamknij dźwierze - babka wskazała na lep pod sufitem - zamknij, bo
muchy do izby prą!

---------
Muchy ;)))
Tradycyjny, staropolski tekst jest upstrzony setką kropeczek, tak
jakby go muchy... tego tam...
Taki tekst czyta sie trudno, gdyż podświadomie robimy postoje po
każdej kropce.
Zmniejszenie postojow przyspiesza czytanie - dowiedzione naukowo.
Nowoczesny j.polski nie tylko ułatwia czytanie, ale też ułatwia naukę
gramatyki, a dalej ułatwia pracę korektorów.

FM
Thread Navigation

This is a paginated view of messages in the thread with full content displayed inline.

Messages are displayed in chronological order, with the original post highlighted in green.

Use pagination controls to navigate through all messages in large threads.

Back to All Threads