🚀 go-pugleaf

RetroBBS NetNews Server

Inspired by RockSolid Light RIP Retro Guy

Article View: pl.hum.pisarstwo
Article #18918

Pytajnik, wykrzyknik, wielokropek w nowoczesnym j.polskim

#18918
From: FM
Date: Sat, 20 Aug 2011 07:48
118 lines
6376 bytes
Przeglądając stronę NF oraz dział Opowiadania, trafiłem na porady -
jak pisac...
Porady jak porady, ale jeden z punktów zdumiał mnie i zaskoczył.
NF jest - jakoby - widącym i bardzo nowoczesnym magazynem sf&f.
A jeśli jest, to skąd to zamiłowanie do skostniałego j.polskiego
naszych pradziadów?
Przyklad... lekko poprawiony i zmodyfikowany ;)))

C) Zapis dialogów:

NF - UWAGA! Jeśli słowa postaci kończą się wykrzyknikiem, lub
pytajnikiem to -  po myślniku - zawsze używamy dużej litery.
- To ty, Mściwoju? - Spytał Pędzibimbr.
- Witaj, Mściwoju! - Zawołał Pędzibimbr.
------
Do dzisiaj, nikt nie umie powiedzieć, dlaczego tak piszemy.
Utarty nawyk? Może.
W j.polskim, odruchowo reagujemy na kropki (koniec zdania) oraz słowa
zaczynające się od dużej litery (imiona wlasne).
Nowoczesny j.polski unika nadmiaru kropek (kończących zdanie) w
tekście.
Używanie małej litery, jak ponizej, znacznie ułatwia szybkość czytania
tekstu.
- To ty, Mściwoju? - spytał Pędzibimbr.
- Witaj, Mściwoju! - zawołał Pędzibimbr.
------

NF - 1) Podstawowa wersja dialogu. Słowa postaci zaczynamy dużą literą
i kończymy myślnikiem (bez kropki na końcu zdania), zdanie po myślniku
zaczyna się małą literą tylko wtedy, gdy jest to "odgłos paszczą", np.
powiedział, rzekł, odrzekł, krzyknął, zawołał, wyjąkał, wystękał,
rozkazał i wszelkie inne wariacje
- Witaj, Mściwoju - powiedział Pędzibimbr
- Witaj, Mściwoju - wystękał Pędzibimbr
- Witaj, Mściwoju - rzekł Pędzibimbr
itp.,
----------

Hmm...
Tylko po "odgłosie paszczą"?
Nie.
Nowoczesny j.polski używa też małej litery po każdej fizycznej
czynności oraz wtrąceniach refleksyjnych - rozważania duchowe, punkty
widzenia, uczucia i odczucia.
- Witaj, Mściwoju - zaskoczony Pędzibimbr zrobil zapraszajacy gest.
- Witaj, Mściwoju - spuszczajac wzrok, Pędzibimbr zacisnał wargi
dusząc w sobie gniew.
- Witaj, Mściwoju - nerwowe słowa powitania należały do Pędzibimbra,
reszta zebranych milczała.
- Witaj, Mściwoju - słowa nie odzwierciedlały uczuć Pędzibimbra.
- Witaj, Mściwoju - poprawność dworskiej etykiety nakazywała teraz
głęboki pokłon wasala ale Pędzibimbr nawet nie zgiął kolana, czując
sie równy, jeśli nie wiekszy, od starego władyki..
--------

NF - 2) Jeśli po słowach postaci nie występuje "odgłos paszczą", ale
normalne zdanie, to słowa postaci kończymy kropką, a normalne zdanie
zaczynamy dużą literą.
UWAGA! Zamiast kropki po słowach postaci może wystąpić wykrzyknik,
pytajnik lub wielokropek - w tych przypadkach normalne zdanie również
zaczynamy dużą literą.
- Witaj,Mściwoju! - Pędzibimbr opuścił wzrok.
- To ty,Mściwoju? - Niedowierzajacy i zdumiony Pędzibimbr wpatrzyl sie
bacznie w twarz przybysza.
-------

No cóż, utarło się, że tam gdzie mamy wykrzyknik lub pytajnik piszemy
dalej od duzej litery.
To jednak można śmiało odrzucić - patrz uwagi wyżej.
A co do wielokropka, to sprawa jest jednoznaczna i oczywista.
Po wielokropku, piszemy zawsze małą literą - (zaczynamy od małej
litery).
- To ty,Mściwoju... - prowadzacy przesluchanie Pędzibimbr nie ukrywal
zaskoczenia.
Tu uwaga.
Wielokropek może śmiało zastąpić pytajnik oraz wykrzyknik, ale wtedy
sugeruje czytelnikowi słabość zapytania (pytajnika) czy też
(wykrzyknika) czyli okrzyku - zaskoczenia, strachu, gniewu, itp.
Druga uwaga.
a. Wielokropek używany jest do rozciągnięcia i zwolnienia czasu w
zdaniu, zwykle w dialogach.
W opisach zezwala na niedopowiedzenia.
b. Wielokropek, wyjątkowo, może zastąpić kropkę na końcu zdania -
chwyt literacki zapożyczony z warsztatu poety - dodaje specyficznego
smaczku i nastroju w romansach i horrorach.
----------

NF - 3) Jeśli kwestia postaci jest jednym zdaniem, w środku może
zostać ono podzielone przez "wtrącenie odpaszczowe". Np.:
Normalne zdanie: - Zamknij dźwierze, bo muchy do izby prą!
Zdanie podzielone wtrąceniem odpaszczowym: - Zamknij dźwierze - rzekła
babka - bo muchy do izby prą!
Jak widać, przecinka (który normalnie wystąpiłby w miejscu wtrącenia),
już się nie stawia, jak w również żadnych kropek we wtrąceniu.
--------

To prawda, ale...
Nowoczesny j.polski używa też małej litery po każdej fizycznej
czynności oraz wtrąceniach refleksyjnych - rozważania duchowe, punkty
widzenia, uczucia i odczucia.
np.
- To ty,Mściwoju... - prowadzacy przesluchanie Pędzibimbr nie ukrywal
zaskoczenia - to tyś nas zdradził, przyznajesz.
- Zamknij dźwierze - babka wskazała na lep pod sufitem - zamknij, bo
muchy do izby prą!

---------
Muchy ;)))
Tradycyjny, staropolski tekst jest upstrzony setką kropeczek, tak
jakby go muchy... tego tam...
Taki tekst czyta sie trudno, gdyż podświadomie robimy postoje po
każdej kropce.
Zmniejszenie postojow przyspiesza czytanie - dowiedzione naukowo.
Nowoczesny j.polski nie tylko ułatwia czytanie, ale też ułatwia naukę
gramatyki, a dalej ułatwia pracę korektorów.

FM
Technical Details
Message-ID: <3f9bc023-1727-4a2a-a12a-9c850d791abe@z7g2000vbp.googlegroups.com>
Path: mbox-mo1.pugleaf.net!news-archive.icm.edu.pl!agh.edu.pl!news.agh.edu.pl!news.onet.pl!news.nask.pl!news.nask.org.pl!goblin1!goblin.stu.neva.ru!postnews.google.com!z7g2000vbp.googlegroups.com!not-for-mail

Show Full Headers
Complete Article Headers
Path: mbox-mo1.pugleaf.net!news-archive.icm.edu.pl!agh.edu.pl!news.agh.edu.pl!news.onet.pl!news.nask.pl!news.nask.org.pl!goblin1!goblin.stu.neva.ru!postnews.google.com!z7g2000vbp.googlegroups.com!not-for-mail
From: FM <falzmann@live.com>
Newsgroups: pl.hum.pisarstwo
Subject: Pytajnik, wykrzyknik, wielokropek w nowoczesnym j.polskim
Date: Sat, 20 Aug 2011 00:48:06 -0700 (PDT)
Organization: http://groups.google.com
Lines: 133
Message-ID: <3f9bc023-1727-4a2a-a12a-9c850d791abe@z7g2000vbp.googlegroups.com>
NNTP-Posting-Host: 184.145.57.235
Mime-Version: 1.0
X-Trace: posting.google.com 1313826486 13395 127.0.0.1 (20 Aug 2011 07:48:06 GMT)
X-Complaints-To: groups-abuse@google.com
NNTP-Posting-Date: Sat, 20 Aug 2011 07:48:06 +0000 (UTC)
Complaints-To: groups-abuse@google.com
Injection-Info: z7g2000vbp.googlegroups.com; posting-host=184.145.57.235; posting-account=k8HpNQoAAABnlMQWhWKiI1_AycXOOLrz
User-Agent: G2/1.0
X-Google-Web-Client: true
X-Google-Header-Order: ARLUEHNKC
X-HTTP-UserAgent: Mozilla/4.0 (compatible; MSIE 8.0; Windows NT 6.1; WOW64; Trident/4.0; GTB7.0; SLCC2; .NET CLR 2.0.50727; .NET CLR 3.5.30729; .NET CLR 3.0.30729; Media Center PC 6.0; .NET4.0C),gzip(gfe)
Content-Type: text/plain; charset=UTF-8
Content-Transfer-Encoding: 8bit