Article View: pl.hum.pisarstwo
Article #18918Pytajnik, wykrzyknik, wielokropek w nowoczesnym j.polskim
From: FM
Date: Sat, 20 Aug 2011 07:48
Date: Sat, 20 Aug 2011 07:48
118 lines
6376 bytes
6376 bytes
Przeglądając stronę NF oraz dział Opowiadania, trafiłem na porady - jak pisac... Porady jak porady, ale jeden z punktów zdumiał mnie i zaskoczył. NF jest - jakoby - widącym i bardzo nowoczesnym magazynem sf&f. A jeśli jest, to skąd to zamiłowanie do skostniałego j.polskiego naszych pradziadów? Przyklad... lekko poprawiony i zmodyfikowany ;))) C) Zapis dialogów: NF - UWAGA! Jeśli słowa postaci kończą się wykrzyknikiem, lub pytajnikiem to - po myślniku - zawsze używamy dużej litery. - To ty, Mściwoju? - Spytał Pędzibimbr. - Witaj, Mściwoju! - Zawołał Pędzibimbr. ------ Do dzisiaj, nikt nie umie powiedzieć, dlaczego tak piszemy. Utarty nawyk? Może. W j.polskim, odruchowo reagujemy na kropki (koniec zdania) oraz słowa zaczynające się od dużej litery (imiona wlasne). Nowoczesny j.polski unika nadmiaru kropek (kończących zdanie) w tekście. Używanie małej litery, jak ponizej, znacznie ułatwia szybkość czytania tekstu. - To ty, Mściwoju? - spytał Pędzibimbr. - Witaj, Mściwoju! - zawołał Pędzibimbr. ------ NF - 1) Podstawowa wersja dialogu. Słowa postaci zaczynamy dużą literą i kończymy myślnikiem (bez kropki na końcu zdania), zdanie po myślniku zaczyna się małą literą tylko wtedy, gdy jest to "odgłos paszczą", np. powiedział, rzekł, odrzekł, krzyknął, zawołał, wyjąkał, wystękał, rozkazał i wszelkie inne wariacje - Witaj, Mściwoju - powiedział Pędzibimbr - Witaj, Mściwoju - wystękał Pędzibimbr - Witaj, Mściwoju - rzekł Pędzibimbr itp., ---------- Hmm... Tylko po "odgłosie paszczą"? Nie. Nowoczesny j.polski używa też małej litery po każdej fizycznej czynności oraz wtrąceniach refleksyjnych - rozważania duchowe, punkty widzenia, uczucia i odczucia. - Witaj, Mściwoju - zaskoczony Pędzibimbr zrobil zapraszajacy gest. - Witaj, Mściwoju - spuszczajac wzrok, Pędzibimbr zacisnał wargi dusząc w sobie gniew. - Witaj, Mściwoju - nerwowe słowa powitania należały do Pędzibimbra, reszta zebranych milczała. - Witaj, Mściwoju - słowa nie odzwierciedlały uczuć Pędzibimbra. - Witaj, Mściwoju - poprawność dworskiej etykiety nakazywała teraz głęboki pokłon wasala ale Pędzibimbr nawet nie zgiął kolana, czując sie równy, jeśli nie wiekszy, od starego władyki.. -------- NF - 2) Jeśli po słowach postaci nie występuje "odgłos paszczą", ale normalne zdanie, to słowa postaci kończymy kropką, a normalne zdanie zaczynamy dużą literą. UWAGA! Zamiast kropki po słowach postaci może wystąpić wykrzyknik, pytajnik lub wielokropek - w tych przypadkach normalne zdanie również zaczynamy dużą literą. - Witaj,Mściwoju! - Pędzibimbr opuścił wzrok. - To ty,Mściwoju? - Niedowierzajacy i zdumiony Pędzibimbr wpatrzyl sie bacznie w twarz przybysza. ------- No cóż, utarło się, że tam gdzie mamy wykrzyknik lub pytajnik piszemy dalej od duzej litery. To jednak można śmiało odrzucić - patrz uwagi wyżej. A co do wielokropka, to sprawa jest jednoznaczna i oczywista. Po wielokropku, piszemy zawsze małą literą - (zaczynamy od małej litery). - To ty,Mściwoju... - prowadzacy przesluchanie Pędzibimbr nie ukrywal zaskoczenia. Tu uwaga. Wielokropek może śmiało zastąpić pytajnik oraz wykrzyknik, ale wtedy sugeruje czytelnikowi słabość zapytania (pytajnika) czy też (wykrzyknika) czyli okrzyku - zaskoczenia, strachu, gniewu, itp. Druga uwaga. a. Wielokropek używany jest do rozciągnięcia i zwolnienia czasu w zdaniu, zwykle w dialogach. W opisach zezwala na niedopowiedzenia. b. Wielokropek, wyjątkowo, może zastąpić kropkę na końcu zdania - chwyt literacki zapożyczony z warsztatu poety - dodaje specyficznego smaczku i nastroju w romansach i horrorach. ---------- NF - 3) Jeśli kwestia postaci jest jednym zdaniem, w środku może zostać ono podzielone przez "wtrącenie odpaszczowe". Np.: Normalne zdanie: - Zamknij dźwierze, bo muchy do izby prą! Zdanie podzielone wtrąceniem odpaszczowym: - Zamknij dźwierze - rzekła babka - bo muchy do izby prą! Jak widać, przecinka (który normalnie wystąpiłby w miejscu wtrącenia), już się nie stawia, jak w również żadnych kropek we wtrąceniu. -------- To prawda, ale... Nowoczesny j.polski używa też małej litery po każdej fizycznej czynności oraz wtrąceniach refleksyjnych - rozważania duchowe, punkty widzenia, uczucia i odczucia. np. - To ty,Mściwoju... - prowadzacy przesluchanie Pędzibimbr nie ukrywal zaskoczenia - to tyś nas zdradził, przyznajesz. - Zamknij dźwierze - babka wskazała na lep pod sufitem - zamknij, bo muchy do izby prą! --------- Muchy ;))) Tradycyjny, staropolski tekst jest upstrzony setką kropeczek, tak jakby go muchy... tego tam... Taki tekst czyta sie trudno, gdyż podświadomie robimy postoje po każdej kropce. Zmniejszenie postojow przyspiesza czytanie - dowiedzione naukowo. Nowoczesny j.polski nie tylko ułatwia czytanie, ale też ułatwia naukę gramatyki, a dalej ułatwia pracę korektorów. FM
Technical Details
Message-ID:
<3f9bc023-1727-4a2a-a12a-9c850d791abe@z7g2000vbp.googlegroups.com>Path:
mbox-mo1.pugleaf.net!news-archive.icm.edu.pl!agh.edu.pl!news.agh.edu.pl!news.onet.pl!news.nask.pl!news.nask.org.pl!goblin1!goblin.stu.neva.ru!postnews.google.com!z7g2000vbp.googlegroups.com!not-for-mailShow Full Headers
Complete Article Headers
Path: mbox-mo1.pugleaf.net!news-archive.icm.edu.pl!agh.edu.pl!news.agh.edu.pl!news.onet.pl!news.nask.pl!news.nask.org.pl!goblin1!goblin.stu.neva.ru!postnews.google.com!z7g2000vbp.googlegroups.com!not-for-mail From: FM <falzmann@live.com> Newsgroups: pl.hum.pisarstwo Subject: Pytajnik, wykrzyknik, wielokropek w nowoczesnym j.polskim Date: Sat, 20 Aug 2011 00:48:06 -0700 (PDT) Organization: http://groups.google.com Lines: 133 Message-ID: <3f9bc023-1727-4a2a-a12a-9c850d791abe@z7g2000vbp.googlegroups.com> NNTP-Posting-Host: 184.145.57.235 Mime-Version: 1.0 X-Trace: posting.google.com 1313826486 13395 127.0.0.1 (20 Aug 2011 07:48:06 GMT) X-Complaints-To: groups-abuse@google.com NNTP-Posting-Date: Sat, 20 Aug 2011 07:48:06 +0000 (UTC) Complaints-To: groups-abuse@google.com Injection-Info: z7g2000vbp.googlegroups.com; posting-host=184.145.57.235; posting-account=k8HpNQoAAABnlMQWhWKiI1_AycXOOLrz User-Agent: G2/1.0 X-Google-Web-Client: true X-Google-Header-Order: ARLUEHNKC X-HTTP-UserAgent: Mozilla/4.0 (compatible; MSIE 8.0; Windows NT 6.1; WOW64; Trident/4.0; GTB7.0; SLCC2; .NET CLR 2.0.50727; .NET CLR 3.5.30729; .NET CLR 3.0.30729; Media Center PC 6.0; .NET4.0C),gzip(gfe) Content-Type: text/plain; charset=UTF-8 Content-Transfer-Encoding: 8bit