Thread View: pl.answers
1 messages
1 total messages
Started by Ziemek Borowski
Fri, 15 Nov 1996 00:00
pl.comp.www FAQ
Author: Ziemek Borowski
Date: Fri, 15 Nov 1996 00:00
Date: Fri, 15 Nov 1996 00:00
1458 lines
62238 bytes
62238 bytes
Posted-By: auto-faq 3.1.1.2
Archive-name: pl.comp.www
pl.comp.www FAQ czyli NZPiO
Ziemek Borowski & inni.
Wersja 0.6.0.15 - 21.10.96 godzina 23:59:59
Zawsze dost�pne pod adresem
<http://www.qdnet.pl/~Ziembor/pl.comp.www/> oraz wersja tekstowa (bez
polskich liter). <http://www.qdnet.pl/~Ziembor/wwwfaqpl.txt> Wersja
skompresowana: <http://www.qdnet.pl/~Ziembor/wwwfaqpl.tgz> (czasem
mo�e by� potrzebny program untgz (GNU - 211kb)
<http://www.qdnet.pl/~Ziembor/untgz_.exe>) Chwilowo pod adresem:
<http://www.qdnet.pl/~Ziembor/pl.comp.www/cr/> znajduje si� wersja bez
polskich liter... (i b�dzie dop�ki na IBM 3090 z VM/CMS i w b�ednie
administrowanych sieciach nie da si� uzyska� przybli�enia polskich
znak�w).
______________________________________________________________________
Table of Contents:
1. Autorzy, deklaracje, kwestie porz�dkowe.
1.1. Koordynator i (w charakterze sklejacza) autor :-)
1.2. komentuj�, wsp�pracuj� i/lub pomagaj�
1.3. Czy ta grupa ma swoje archiwum?
1.4. Czy mog� zaprenumerowa� t� grup� tak jak normaln� list�
dyskusyjn�?
1.5. W jaki spos�b zadawa� pytania, aby uzyska� odpowied�?
2. Wst�p, og�lny opis WWW.
2.1. Co to jest Internet?
2.2. Co to jest Web, WWW?
2.3. Kto wyznacza standardy dla Internetu i WWW???
2.4. Co to jest
2.5. Co to jest HTML?
2.6. Co to jest URL?
2.7. Co to jest CGI?
2.8. Co to jest VRML?
2.9. Co to jest Java i JavaScript?
2.10. Co to jest plug-in?
2.11. Co to jest ActiveX?
2.12. Co to jest Broadway?
2.13. Co to jest SSI?
2.14. Co to jest SSL?
2.15. Co to jest ONE?
2.16. Kto u�ywa WWW i Internetu?
3. Jakich narz�dzi u�ywa� do pracy z WWW.
3.1. Jakie przegl�darki s� dost�pne dla DOSa?
3.2. Jakie przegl�darki s� dost�pne dla MS Windows 3.x i MS Windows
95/NT?
3.3. Jakie s� dost�pne przegl�darki dla
4. U�ytkowanie WWW.
4.1. Czy jest jaki� katalog tematyczny WWW?
4.2. Jak mog� znale�� jaki� tekst na stronie Web?
4.3. Dlaczego cz�sto widz� ,,krzaczki'' zamiast polskich liter?
4.4. Czy u�ywaj�c WWW mo�na z�apa� wirusa?
4.5. W jaki spos�b nawigowa� po Paj�czynie ?
4.6. Jak jest z prawami autorskimi w Internecie?
4.7. W jaki spos�b pracowa� z WWW bez bezpo�redniego po��czenia?
4.8. Co to jest i dlaczego nale�y u�ywa� W3cache-proxy?
5. Tworzenie - og�lne.
5.1. Jak mog� publikowa� w WWW?
6. HTML
6.1. Jak wygl�da dokument WWW?
6.2. Co jest standardem w
6.3. Jakie narz�dzia wspomagaj�ce tworzenie dokument�w WWW s�
dost�pne dla DOSa/Win i MS Windows 95/NT?
6.4. Jakie narz�dzia wspomagaj�ce tworzenie dokument�w WWW s�
dost�pne dla
6.5. Co to s� netscapizmy oraz inne rozszerzenia? I dlaczego nie
nale�y ich stosowa�?
6.6. W jaki spos�b mog� tworzy� poprawne strony z polskimi znakami
diakrytycznymi?
6.7. Dlaczego i w jaki spos�b sprawdza� poprawno�� sk�adniow�
dokument�w?
7. Grafika na stronach WWW?
8. CGI i programowanie w WWW.
8.1. W jaki spos�b mog� zainstalowa� licznik na stronie?
8.2. Czy mog� w Paj�czynie umieszcza� dokumenty w innym formacie
ni�
8.3. Jakich polskich termin�w u�ywa� przy tworzeniu stron?
9. Serwery WWW
9.1. Jakie serwery WWW (HTTP) s� dost�pne i kt�ry wybra� (i pod
jakim systemem powinien pracowa�)?
9.2. Gdzie mog� znale�� opis protoko�u serwera WWW (HTTP)?
9.3. W jaki spos�b mog� na moim serwerze obs�ugiwa� jego b��dy?
9.4. W jaki spos�b poprawnie serwowa� polskie dokumenty?
9.5. Jak stworzy� stron� na has�o?
9.6. W jaki spos�b mog� udost�pni� przeszukiwanie mojego serwera?
9.7. Jak mo�na udost�pnia� baz� danych przez WWW?
10. Standardy
11. Og�lne wprowadzenia do sieci.
12. �r�d�a
12.1. �rod�a
12.2. drukowane �r�d�a
12.3. �r�d�a
12.4. �r�d�a
12.5. �r�d�a dotycz�ce innych, zwi�zanych z WWW j�zyk�w
programowania
13. Dokumenty dotycz�ce tworzenia WWW po polsku.
13.1. Dokumenty dotycz�ce tworzenia WWW w polskiej sieci.
14. Dokumenty dotycz�ce WWW w �wiatowej sieci
______________________________________________________________________
1. Autorzy, deklaracje, kwestie porz�dkowe.
1.1. Koordynator i (w charakterze sklejacza) autor :-)
Ziemek Borowski (ZMB) <mailto:zie...@qdnet.pl>
<http://www.qdnet.pl/~Ziembor/>
1.2. komentuj�, wsp�pracuj� i/lub pomagaj�
za co serdecznie im dzi�kuj� (kolejno�� quasi-losowa ;-)
� Rafa� Maszkowski (RM) <mailto:r...@torun.pdi.net>
<http://www.torun.pdi.net/~rzm/>
� Marek B�czek (MGB) <mailto:m...@qdnet.pl>
<http://www.qdnet.pl/~mgb/>
� Grzegorz Staniak (GS) <mailto:gsta...@golem.umcs.lublin.pl>
� Piotr T�czy�ski (PT) <mailto:pte...@hum.amu.edu.pl>
<http://hum.amu.edu.pl/~pteczyn/>
� Wojciech Myszka (WM) <mailto:W.My...@immt.pwr.wroc.pl>
� Pawe� Wi�cek (cov) <mailto:co...@pwr.wroc.pl>
<http://www.ists.pwr.wroc.pl/~coven/>
� Wojtek Sylwestrzak (WojSyl) <mailto:woj...@icm.edu.pl>
� Jerzy Pankiewicz (JP) <mailto:panki...@pwr.wroc.pl>
� Tomasz Pi�at (TP) <mailto:ponc...@ajax.umcs.lublin.pl>
<http://ajax.umcs.lublin.pl/~poncjusz/>
� Marcin Cie�lak (Saper) <mailto:sa...@sgh.waw.pl>
� inni, kt�rzy zg�osz� swoj� ofert� pomocy :-)
� wszyscy pisuj�cy na pl.comp.www
Deklaracje
� Je�li nie znalaz�e� tu odpowiedzi na swoje pytanie przepraszam... I
mam pro�b�: jak znajdziesz, prze�lij uzupe�nienie do odpowiedzi na
istniej�ce pytanie, b�d� napisz (wraz z odpowiedzi�) nowe.
� Gdy niniejszy dokument zostanie dopracowany (tj. osi�gnie wersj� >
1.0) b�dzie wysy�any do grupy pl.comp.www raz na dwa tygodnie,
pierwszego i pi�tnastego dnia ka�dego miesi�ca.
� Dokument ten b�dzie systematycznie uzupe�niany i w miar� pojawiania
si� nowych pyta� publikowane b�d� jego kolejne wydania.
� Autorzy nie ponosz� �adnej odpowiedzialno�ci za efekty dzia�ania
spowodowane stosowaniem si� do zalece� zawartych w dokumencie.
� Wszystkie zastrze�one znaki firmowe zosta�y u�yte jedynie w celach
informacyjnych.
� Dokument nie ma �adnej mocy prawnej b�d� administracyjnej i
powo�ywanie si� na udzielone w nim odpowiedzi oraz porady jest
bezpodstawne.
� Dokument mo�e by� dowolnie u�ywany i rozpowszechniany, jednak w
wypadku publikacji prosz� o poinformowanie o tym fakcie, a w
wypadku zamieszczenia w Internecie prosz� ponadto o zobowi�zanie
si� do systematycznego uaktualniania.
� Dokonywanie zmian bez zgody i wiedzy autora dokumentu jest
niewskazane. cho� dopuszczalne, przy zachowaniu praw autoskich i
zaznaczeniu jakie fragmenty uleg�y zmianie.
� Wi�kszo�� tekst�w jest autorstwa Ziemka Borowskiego, cho� bardzo
cz�sto oparte s� na lekturze, np. artyku��w w grupie
<news:pl.comp.www>. Je�li autorem danego fragmentu jest kto� inny,
jest to zaznaczone przez podanie inicja��w autora tego fragmentu
(*), lub uzupe�nienia (+*). Tym nie mniej Ziemek Borowski bierze na
siebie odpowiedzialno�� za ca�o�� tekstu.
� Zawarto�� pl.comp.www FAQ opiera si� g��wnie na listach z grupy
usenetowej pl.comp.www oraz ew. pl.comp.lang.java ,
pl.listserv.polip , pl.comp.ogonki , je�li tylko maj� zwi�zek z
tematem.
Kwestie porz�dkowe
1.3. Czy ta grupa ma swoje archiwum?
Nie... (ewentualnie mo�esz szuka� w DejaNews
<http://www.dejanews.com/forms/dns.html> ;-) Ale trzeba uwa���: jest
tam ustawiony nag��wek Pragma: NoCache, i blokada dla robot�w (wi�c
nie mo�na �ci�gn�� ca�ego archiwum ,,do domu'').
1.4. Czy mog� zaprenumerowa� t� grup� tak jak normaln� list�
dyskusyjn�?
Nie i bardzo dobrze... ;-) (sprz�enie z list� to tylko niepotrzebne
k�opoty z polskimi literkami oraz g�upie pytania: jak si� wypisa�? .
;-)
1.5. W jaki spos�b zadawa� pytania, aby uzyska� odpowied�?
Daleki jestem od ods�dzania od czci wszystkich, kt�rzy zadaj� pytania
nie konkretne, b�d� takie na kt�re odpowied� znajduje si� na drugiej
stronie manuala, podr�cznika b�d� FAQ. Ale prosz�... Zanim zadasz
jakie� pytanie:
� zastan�w si�, czy to co ci� trapi jest rzeczywi�cie problemem. By�
mo�e spotka�e� si� ju� z podobn� sytuacj� i tylko co� Ci na chwil�
rozum za�mi�o :-)
� przejrzyj dost�pn� lokalnie dokumentacj�... Po to si� j� tworzy.
� poszukaj FAQ (czyli zbioru najcz�ciej zadawanych pyta� wraz z
odpowiedziami) zwi�zanego z nurtuj�cymi ci� problemami... w Polsce
znajdziesz je pod adresem <http://sunsite.icm.edu.pl/pub/usenet/>
� Sprawd� archiwa: <http://www.dejanews.com/forms/dnq.html> i tam
wpisz grup�: pl.comp.www
� spytaj lokalnego administratora... chyba, �e ma Ci� ju� do��, b�d�
sam nim jeste� :-)
� poszukaj przy pomocy katalogu tematycznego b�d� wyszukiwarki
A je�li to nie pomo�e... to pytaj... Ale pami�taj, �e zadawanie
pyta� te� jest sztuk�. Tutaj, w grupie pl.comp.www ograniczymy si�
do wskaz�wek raczej technicznych.
� napisz dok�adnie: jaki masz problem... (jakiego systemu u�ywasz i z
jakim programem (i jak� jego wersj�) masz k�opoty)
� je�li szukasz jakiego� programu, napisz jak si� nazywa, jakie
wymagania ma spe�nia� i co najwa�niejsze w jakim systemie
operacyjnym ma dzia�a�...
� nie zaszkodzi poda� gdzie szuka�e�
I pami�taj: to, �e kto� Ci odpowie to tylko i wy��cznie jego dobra
wola.
2. Wst�p, og�lny opis WWW.
Poni�ej przedstawiam og�lne informacje dotycz�ce World Wide Web.
2.1. Co to jest Internet?
W RFC 1462, lub FYI 20 Internet zosta� zdefiniowany jako:
� sie� komputerowa oparta na protoko�ach TCP i IP (tzw. TCP/IP),
� zasoby dost�pne na komputerach po��czonych z sieci� (tzw. hostach)
� spo�eczno��, wsp�lnota (community) ludzi u�ywaj�cych i
rozwijaj�cych t� sie�,
2.2. Co to jest Web, WWW?
WWW (World Wide Web), zwana inaczej Paj�czyn� , Webem jest
hipertekstowym, multimedialnym, sieciowym, opartym na TCP/IP systemem
informacyjnym.
hipertekstowym
czyli takim gdzie istniej� zdefiniowane zale�no�ci miedzy
poszczeg�lnymi dokumentami, i mo�liwo�ci dowolnego
przemieszczania si� pomi�dzy nimi.
multimedialnym
czyli dopuszczaj�cym stosowanie r�nych �rodk�w przekazu:
tradycyjnych tekst�w, d�wi�k�w, grafiki.
sieciowym
opartym na sieci rozleg�ej Internet, a wi�c o zasi�gu
praktycznie globalnym.
2.3. Kto wyznacza standardy dla Internetu i WWW???
Ostateczn� instancj� zatwierdzaj�c� dan� propozycj� standardu jest
Internet Engineering Task Force czyli w skr�cie IETF.
<http://www.ietf.org/> Swoje propozycje w zakresie WWW przedstawia mu
The World Wide Web Consortium (W3C) b�d�ca organizacj� skupiaj�c�
producent�w oprogramowania.
2.4. Co to jest SGML i HTML? I jakie s� ich wzajemne zwi�zki?
Standard Generalized Markup Language oraz HyperText Markup Language
:-) SGML to j�zyk tworzenia j�zyk�w oznacze�. HTML i inne podobne
j�zyki opisane w r�nych DTDs s� jego zastosowaniem, aplikacj�. Ka�dy
dokument SGML w zasadzie sk�ada si� z trzech cz�ci:
� deklaracja SGML, opisuj�ca zestawy znak�w, mechanizmy sk�adniowe i
pewne pocz�tkowe warto�ci stosowane w dokumentach danego typu;
� DTD czyli definicja typu dokumentu opisuj�ca struktur� j�zyka
oznacze� czyli zestaw element�w, model zawarto�ci ka�dego z nich,
dopuszczalne i domy�lne warto�ci atrybut�w etc;
� sam dokument, czyli document instance , np. konkretna strona HTML.
W przypadku aplikacji zorientowanej na jeden tylko typ dokumentu,
deklaracja sk�adni mo�e by� stosowana domy�lnie (+ opcje zmiany)
lub wszyta w kod, do wariant�w DTD nast�puje odwo�anie przez
deklarowanie typu dokumentu (DOCTYPE) z publicznym identyfikatorem,
po czym idzie ju� sam dokument. Tak powinno by� te� w
przegl�darkach HTML, ale jak wiadomo znajomo�� SGML ich autor�w
jest nik�a, wiec deklaracja SGML jest po prostu ignorowana, w
najlepszym razie stosowana na oko. Edytory HTML (zazwyczaj
operuj�ce rozmaitymi rozszerzeniami HTML dla kt�rych zazwyczaj nie
ma odpowiednich DTD) wstawiaj� deklaracje DOCTYPE w zasadzie tylko
w celu wywarcia wra�enia na klientach.
(GS+ZMB)
2.5. Co to jest HTML?
HTML jest, a w�a�ciwie powinien by�, konkretn� aplikacj�
(zastosowaniem) SGML opisan� w odpowiednim DTD. Niestety najcz�ciej
jest to (w praktyce) oddzielny j�zyk, maj�cy tylko pewne elementy
wsp�lne z SGML... Rozwijany przede wszystkim przez The World Wide Web
Consortium (W3C) (tam te� mo�na znale�� specyfikacje i odsy�acze do
podr�cznik�w)
2.6. Co to jest URL?
Uniform Resource Locator Wygl�da mniej wi�cej tak
<http://www.cos.tam.pl:80/jakis/katalog/jakis.plik.html> I jest
z�o�ony z nazwy us�ugi:
� file://... - odno�nik do zasob�w lokalnych komputera (nie nale�y
chyba u�ywa� w sieci :-)
� ftp://... - odno�nik do zasob�w dost�pnych za pomoc� protoko�u
FTP, z wariantem ftp://u�ytkownik@... lub
ftp://u�ytkownik:has�o@...
� gopher://... - odno�nik do zasob�w Gopher
� http://... - zbi�r obs�ugiwany bezpo�ednio przez serwer httpd
(WWW)
� maito:... - odno�nik powoduj�cy wys�anie listu pod podany adres
(bez // po dwukropku!!!)
� news:... - odno�nik powoduj�cy uruchomienie przegl�darki USENETU
(news) u�ywaj�c domy�lnego serwera, i podanej grupy
� telnet:... - odno�nik do zdalnego komputera, zazwyczaj u�ywaj�c
terminala VT100 (bez // po dwukropku!!!)
� tn3270:... - odno�nik do zdalnego komputera IBM (np. 3090 na
plearn.edu.pl) terminala IBM-3270 (bez // po dwukropku!!!)
� wais: - odwo�anie do systemu wyszukiwawczego WAIS:
<http://www.ict.pwr.wroc.pl/cgi-bin/tswais>
� newsrc:... - Odno�nik do okre�lonego pliku newsrc
� nntp://... - Okre�la inny ni� domy�lnie u�ywany serwer news�w
oraz:
� adresu (mo�e by� IP lub s�owny typu www.my.computer)
� numeru portu pod kt�rym jest dost�pna dana us�uga - o ile
standardowy (tj. wg. RFC 1738 ) niepotrzebny.
� �cie�ki dost�pu do pliku ((zako�czonej - cho� nie jest to
bezwzgl�dny (tj. wg. specyfikacji) wym�g) znaczkiem / o ile nie
jest to pe�na �cie�ka, a tylko nazwa katalogu) Je�li podajemy
jedynie katalog na serwerze wy�wietlany jest jedynie plik
zdefiniowany w ustawieniach serwera jako domy�lny. Zazwyczaj jest
to index.html , index.htm lub .
� nazwy pliku
(+PT)
2.7. Co to jest CGI?
Common Gateway Interface jest specyfikacj� umo�liwiaj�c� komunikacj�
przegl�darki z programami uruchamianymi przez serwer. Opisana zosta�a
na powszechnie znanym serwerze W3C:
<http://www.w3.org/pub/WWW/Daemon/User/CGI/Overview.html> oraz
<http://hoohoo.ncsa.uiuc.edu/cgi/> a tak�e
<http://www.vservers.com/reference/> i CGI Programmer`s Reference
2.8. Co to jest VRML?
Vitual Reality Modeling Language jest to, wykorzystuj�cy niekt�re
mechanizmy WWW (takie jak httpd, czy URL), j�zyk opisu scen
tr�jwymiarowych oparty na formacie Open Inventor stworzonym przez
Silicon Graphics. Istnieje ju� wersja 2.0:
<http://vag.vrml.org/VRML2.0/FINAL/> (plik PS - 1.2Mb, po rozpakowaniu
17Mb - s� tam te� inne wersje)
2.9. Co to jest Java i JavaScript?
JAVA ma by� w za�o�eniach obiektowym j�zykiem programowania
niezale�nym od systemu operacyjnego i sprz�tu stworzonym przez Sun
INC. JavaScript jest jego uproszczon� wersj�.
2.10. Co to jest plug-in?
Plug-in`em nazwano programy wspomagaj�ce przegl�darki WWW,
umo�liwiaj�ce np. czytanie niestandardowych format�w plik�w.
2.11. Co to jest ActiveX?
ActiveX jest technologi� opracowan� przez NetManage, umo�liwiaj�c�
wstawianie obiekt�w OLE w strony WWW. Moim zdaniem nie nale�y stosowa�
tej technologii, chyba, �e nie chcemy, �eby wi�kszo�� u�ytkownik�w WWW
to zobaczy�a.
2.12. Co to jest Broadway?
,,Uniwersalny dost�p za po�rednictwem Paj�czyny do interaktywnych
aplikacji'' -- taki jest slogan reklamowy. Ze znaczkiem X na masce,
rzecz jasna. <http://www.x.org/consortium/broadway.html> Wi�cej
szczeg��w: Piotr T�czy�ski Premiera na Broadway`u . UNIXForum,
4/1996 s.13-15.
2.13. Co to jest SSI?
Server-Side Include
2.14. Co to jest SSL?
Secure Socket Layer
2.15. Co to jest ONE?
2.16. Kto u�ywa WWW i Internetu?
W �wiecie powszechnie uznawany jest GVU Survey
<http://www.cc.gatech.edu/gvu/user_surveys/User_Survey_Home.html>
Natomiast w Polsce... Prowadzi si� wprawdzie r�nego rodzaju badania
ankietowe. Ale moje mniemanie o nich jest ... takie, �e lepiej
przemilcz�. Dlaczego?
� nikt nigdzie nie opisuje metody przeprowadzenia sonda�u.
� jak ju� opisuje to okazuje si�, �e tak naprawd� nie ma metody tj.
badania by�y robione tylko nie wiadomo na jakiej populacji, na ile
sk�ad respondent�w by� reprezentatywny, i jak dok�adnie brzmia�y
pytania.
� nawet gdy by�a jaka� metoda to... zadano niejednoznaczne pytania,
lub zostawiono w pytaniach z za�o�enia wielo-odpowiedziowych
mo�liwo�� wyboru tylko jednej opcji :-) . Je�li kto� zna dobrze
zrobione (tj. nie takie jak wy�ej opisane) badania w polskiej
cz�ci Internetu prosz� o informacj�.
3. Jakich narz�dzi u�ywa� do pracy z WWW.
Na razie wskazuj� �r�d�a pozyskania paj�czarek jedynie dla dw�ch
dominuj�cych rodzin system�w operacyjnych. P�niej obiecuj� to
rozszerzy� o inne takie jak: IBM OS/2, Amig�, i co tam jeszcze Boutell
wymienia :-) I zalecam zajrzenie do iWorld
<http://browserwatch.iworld.com/> do przegl�du paj�czarek...
3.1. Jakie przegl�darki s� dost�pne dla DOSa?
Nietety niewiele... Jest DOSLynx (uaktualniona wersja:
<http://www.fdisk.com/doslynx/> ) s� jakie� przegl�darki plik�w
tekstowych uwgl�dniaj�ce i HTML:
<ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/pc/sac/utiltext/view114.zip>
3.2. Jakie przegl�darki s� dost�pne dla MS Windows 3.x i MS Windows
95/NT?
Niestety multum :-). I nie spos�b ich wszystkich wymieni� w tym
kr�tkim przegl�dzie. Na razie ogranicz� si� do wskazania g��wnych
archiw�w:
� Netscape Communications Corporation - Mirror na
<http://sunsite.icm.edu.pl/www/netscape/>
� Microsoft. - Mirror w Lupusie:
<ftp://ftp.polbox.com.pl/library/!lupus/>
� Tucows - The Ultimate Collection of Winsock Software
<http://alfa2.it.pw.edu.pl/tucows/>
� The CWSApps List - Indeks Aplikacji Sieciowych dla Windows
<http://www.man.poznan.pl/hypertext/cwsa/cwsapps.html>
� Papa's Anonymous FTP <ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/winsock-l/>
3.3. Jakie s� dost�pne przegl�darki dla UNIXa?
O ile UNIX i pochodne do tej pory dominuj� na rynku serwer�w, to
systemem przegl�darek sta� si� MS Windows. Tym nie mniej jest kilka
warto�ciowych produkt�w. Takich jak Arena, Netscape Navigator
<http://sunsite.icm.edu.pl/pub/netscape/navigator/3.0/unix/>
niezast�piony Lynx <ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/infosystems/www/lynx/> W
Polsce podstawowym archiwum jest ,,sansajt''
<http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/> (cho� czasem, ,,dzi�ki''
Warmanowi bardzo powolnym).
4. U�ytkowanie WWW.
Poni�ej opisz� istotne aspekty u�ytkowania WWW.
4.1. Czy jest jaki� katalog tematyczny WWW?
� Wirtualna Polska: <http://wp.cnt.pl/>
� WOW!: <http://www.wow.pl/>
� OptimusNET: <http://www.optimusnet.pl/>
i �wiatowe
� Yahoo: <http://www.yahoo.com/>
� WWW Virtual Library:
<http://www.w3.org/hypertext/DataSources/bySubject/Overview.html>
4.2. Jak mog� znale�� jaki� tekst na stronie Web?
� Z tego co zrozumia�em to (w Polsce) dobrym rozwi�zaniem jest u�ycie
ICMowego serwera archie: <http://archie.icm.edu.pl/>
� DEC Alta Vista: <http://www.altavista.digital.com/>
� Yahoo: <http://www.yahoo.com/>
� Lycos: <http://fuzine.mt.cs.cmu.edu/mlm/lycos-home.html>
� WebCrawler: <http://webcrawler.com/>
� World Wide Web Worm:
<http://www.cs.colorado.edu/home/mcbryan/WWWW.html>
� InfoSeek: <http://www2.infoseek.com/>
� OpenText: <http://www.opentext.com>
� HotBot: <http://www.HotBot.com/search.html>
� i inne ... :-) wi�kszo�� dostawc�w us�ug I*netowych dostarcza odp.
formularzy do wyszukiwania na najpopularniejszych przeszukiwarkach.
4.3. Dlaczego cz�sto widz� ,,krzaczki'' zamiast polskich liter?
Jest kilka mo�liwo�ci rozwi�zania tego problemu:
� Masz niew�a�ciw� przegl�dark�, tj. nie obs�uguj�c� polskich liter w
standardzie ISO-8859-2. W miar� mo�liwo�ci wymie� j� na co� innego
(lub sprawd� czy nie mo�na tego jako� poprawi�:
<http://www.agh.edu.pl/ogonki/>)
� Twoja przegl�darka obs�uguje polskie literki, ale ty nic o tym nie
wiesz. np. nie ustawi�e� w Netscape Navigatorze 3.0 opcji:
Options|Document Ecoding|Central European (ISO-8859-2) i
odpowiedniej czcionki w Options|General_Preferences|Fonts|Latin-2
� Wina le�y po stronie autora strony: Ani w nag��wku http, (
"text/html charset=8859-2" html htm w pliku mime.types) ani w
nag��wku strony (przy pomocy komendy <meta http-equiv="content-
type" content="text/html; charset=iso-8859-2"> ) nie zadeklarowa�
polsko�ci dokumentu, ani nawet u�ywanej strony kodowej
� Wina le�y po stronie autora strony: u�ywa CP 1250 :-(
4.4. Czy u�ywaj�c WWW mo�na z�apa� wirusa?
Oczywi�cie :-) Zw�aszcza wirusa g�upoty. A powa�nie: o ile masz
wy��czon� JAVA, JavaScript, ActiveX, i nie �adujesz plik�w Worda,
PostScript oraz wykonywalnych - nie mo�esz. W pozosta�ych wypadkach:
� Pliki Worda i wykonywalne - wiadomo - mog� by� zaka�one i to nie
zale�y od medium.
� w Javie, i JavaScript znaleziono (np. w niekt�rych wersjach
Netscape Navigatora 2.0.) jakie� usterki na tyle powa�ne, �e pono�
zagra�aj�ce bezpiecze�stwu system�w.
� PostScript - mo�e zawiera� niebezpieczne operacje, kt�re pewne
przegl�darki mog� pr�bowa� wykona�: kasowanie plik�w albo
ustawienie/zmiana has�a drukarki.
� W wypadku Lynxa istnieje co� takiego (tzw. trusted hosts) co
pozwala wykonywa� polecenia wydawane ze zdalnego komputera na
lokalnym.
4.5. W jaki spos�b nawigowa� po Paj�czynie ?
Jak najmniej chaotycznie :-0. Najlepiej u�ywaj�c do poszukiwa�
katalog�w zasob�w i przeszukiwarek, i odznaczaj�c ciekawe miejsca w
,,zak�adkach'', lub ,,bookmark`ach''
4.6. Jak jest z prawami autorskimi w Internecie?
Nale�y przyj��, �e (przynajmniej w wypadku polskich stron) obowi�zuj�
przepisy Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 04.02.1995
Przy czym (na podstawie art. 1 punkt 1 i punkt 2 ustawy), o ile autor
nie zaznaczy� inaczej wszystkie strony s� domy�lnie oznaczone jako �
b�d� (C) i mo�na podawa� do nich odniesienie, nie mo�na natomiast ich
wykorzystywa� we w�asnej pracy (tj. tre�ci powi�zanej z form�,
poniewa� czystej informacji to ju� nie dotyczy) bez zgody (najlepiej
pisemnej) autora (w�a�ciciela (C)). Ochronie podlegaj� r�wnie� znaki
firmowe (lecz mo�na ich u�y� w celach informacyjnych).
4.7. W jaki spos�b pracowa� z WWW bez bezpo�redniego po��czenia?
Tak zupe�nie bez po��czenia si� nie da... Ale mo�na �ci�gn��
potrzebne strony (u�ywaj�c tzw. robota, albo normalnej przegl�darki z
w��czonym cache dyskowym, lub zainstalowanym serwerem proxy cache) a
nast�pnie je lokalnie przegl�da�. Wi�kszo�� dost�pnych w tej chwili
przegl�darek dzia�a bez po��czenia z sieci�. Poza tym istnieje bardzo
�adnie dzia�aj�cy viewer: view114.zip pozwalaj�cy m.in. ogl�da� pliki
MS Word, HTML, i innych...
<ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/pc/sac/utiltext/view114.zip>
Mo�na te� u�y� us�ugi nazywanej www2mail. W Polsce taki serwer
uruchomi� Jaros�aw Strza�kowski . Wystarczy wys�a� pod adresem:
www2...@arrow.uci.agh.edu.pl list zawieraj�cy w ciele URLe ��danych
dokument�w. (ZMB+WM)
4.8. Co to jest i dlaczego nale�y u�ywa� W3cache-proxy?
Dlaczego? Przecie� to oczywiste... Jednym ze skutk�w coraz
gwa�towniejszego rozwoju us�ug WWW jest saturacja ��cz sieci
rozleg�ych. O ile przepustowo�ci ��cz sieci lokalnych i miejskich s�
zwykle nadmiarowe, to ��cza mi�dzynarodowe (znacznie bardziej
kosztowne) stanowi� zazwyczaj w�skie gard�a Internetu. Szybko��
wzrostu zapotrzebowania na pasmo znacznie przekracza wszelkie
mo�liwo�ci inwestycyjne. Analiza ruchu wskazuje przy tym, �e
procentowo coraz wi�kszy udzia� stanowi� w nim transmisje WWW.
Polska, jako jeden z pierwszych kraj�w zbudowa�a struktur� tzw. cache
WWW, kt�ra pozwala na lokalne buforowanie najcz�ciej ��danych
dokument�w WWW, a tym samym:
� zmniejszenie obci��enia ��cz mi�dzynarodowych,
� skr�cenie �redniego czasu dost�pu do informacji,
� zoptymalizowanie wykorzystania ��cz krajowych.
Hierarchia W3cache <http://w3cache.icm.edu.pl/sites_pl.html/>
obejmuje wszystkie wa�niejsze sieci miejskie oraz dzia�a w
bezpo�redniej wsp�pracy z podobnymi projektami poza Polsk�.
W3cache wymienia tak�e informacje z pojedynczymi serwerami cache
tam, gdzie nie istniej� jeszcze struktury og�lnokrajowe. Przy czym
u�ytkownicy takich og�lnopolskich sieci jak TPnet, lub Telebank
powinni ustawi� parametry swojego proxy cache na lokalny cache, a
je�li nie ma (a nie ma) to na w3cache.icm.edu.pl:8080 jako
najbli�szy sieciowo ich sieciom, nie za� na cache np. krakowskie.
(WojSyl+ZMB)
5. Tworzenie - og�lne.
Tworzenie stron i prezentacji WWW to nie tylko kodowanie w HTML, ale
tak�e przygotowywanie grafik, dba�o�� o poprawno�� sk�adniow� kodu
HTML i mn�stwo innych zagadnie�.
5.1. Jak mog� publikowa� w WWW?
Aby m�c publikowa� potrzeba odpowiedniego typu konta: najlepiej na
komputerze gdzie jest zainstalowany serwer httpd. W wypadku dostawc�w
komercyjnych nale�y wykupi� odpowiedni rodzaj konta. Na wi�kszo�ci
uczelni istnieje mo�liwo�� za�o�enia w�asnej strony w ramach
normalnego konta, i to cz�sto nawet bez ingerencji administratora
(zazwyczaj nale�y za�o�y� w swoim katalogu domowym katalogu
public_html lub .home . Istnieje tak�e kilka serwer�w komercyjnych
umo�liwiaj�cych publikowanie materia��w niekomercyjnych bez wnoszenia
op�at. Np. Marek B�czek z�o�y� deklaracj�, �e jest got�w przyj��
strony na nast�puj�cych warunkach:
� strona musi by� niekomercyjna.
� strona musi by� co najmniej ciekawa.
� strona musi by� robiona w ISO-8859-2 lub CP1250; (w �adnym wypadku
bez ogonk�w, mo�e by� po angielsku).
� strony nie powinny przekroczy� 10 MB i nie powinny zawiera� zbyt
du�o plik�w do za�adowania.
� URL do tej strony by�by taki: <http://www.qdnet.pl/~jaka�nazwa/>
� Prosz� przys�a� kilka stron dla przyk�adu e-mail na adres (Marek
B�czek <mailto:m...@qdnet.pl> (do 500kB)).
W poza tym w �wiecie istnieje kilka serwer�w oferuj�cych podbne
us�ugi: np. Geocites lub spis :-) Paw�a Wi�cka
<http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/freenet.html>
6. HTML
6.1. Jak wygl�da dokument WWW?
Wi�kszo�� polece� jest dwucz�ciowa: cz�� otwieraj�ca <XXX> i
zamykaj�ca </XXX> . Cz�� polece� nie wymaga zamkni�cia. Oto jest kod
najprostszego dokumentu w HTMLu <HTML> <HEAD> <TITLE> Tytu� dokumentu
</TITLE> </HEAD> <BODY> Zawarto�� dokumentu </BODY> </HTML> A teraz
opis: <HTML> deklaracja, �e jest to pocz�tek dokumentu HTML <HEAD>
nag��wek (zawieraj�cy definicje dla ca�ego dokumentu) <TITLE> tytu�
dokumentu <BODY> w�a�ciwa tre�� dokumentu. Znaki specjalne pozwalaj�
wstawi� graficzny obraz znak�w b�d�cych cz�ci� polece�: wi�kszo�ci (
<- < ) i mniejszo�� (> - > ), cudzys�owu (" - " ) oraz
spacji (&160;; - ), i stanowi�cy sk�adnik tych poprzednich
ampersand ( & - & ). Przy czym wobec pomini�cia deklaracji typu
dokumentu nie powinni�my stosowa� niczego poza najprostszym
,,poziomem'' HTML. W przeciwnym wypadku na pocz�tku dokumentu powinno
si� zale�� na przyk�ad co� takiego:
<!DOCTYPE HTML PUBLIC "-
Wi�cej informacji mo�na znale�� w dost�pnych w sieci i realnym �wiecie
kursach i podr�cznikach HTML.
6.2. Co jest standardem w HTML?
Aktualnie obowi�zuj�cy standard HTML zosta� zdefiniowany w dokumencie
IETF: RFC 1866 autorstwa T. Berners-Lee i D. Connolly Hypertext Markup
Language - 2.0 z listopada 1995 r. oraz RFC 1867 E. Nebela i L.
Masinter Form-based File Upload in HTML . Poza tym w dyskusji znajduje
si� propozycja standardu HTML 3.2. Jedna z propozycji nosi nazw�
Wilbur a druga, powracaj�ca w cz�ci do rzeczy porzuconych w Wilburze
<http://www.w3.org/hypertext/WWW/MarkUp/Wilbur/> nazywa si� Cougar
<http://www.w3.org/hypertext/WWW/MarkUp/Cougar/HTML.dtd>. Poza
istniej� rozmaite ,,rozszerzenia'' r�nych firm. Pawe� Wi�cek
zaproponowa� (w tek�cie umieszczonym pod adresem
<http://www.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/mbc.html> ) program
MuliBrowser Compatibility: Wszystkie strony WWW powinny dobrze
wygl�da� na ka�dej przegl�darce. Przede wszystkim kompatybilno�� z
wszystkimi przegl�darkami wcale nie musi oznacza� ograniczania si� do
wsp�lnego podzbioru HTML-a (co w praktyce oznacza� by mog�o nawet co�
oko�o HTML 2.0 - jako wystarczaj�cy standard...). Idea przy�wiecaj�ca
programowi MultiBrowser Compability jest taka, �eby korzysta� z
rozszerze� w taki spos�b, �eby nie przeszkadza�o to innym
przegl�darkom. Oto kilka przyk�ad�w (ta lista b�dzie ros�a):
Tabele - stosowanie tabel takie, �eby nie zak��ca� pracy przegl�darek
ich nie obs�uguj�cych (z nowszych wersji - Lynx) nie jest �atw�
sztuk�. O ile w przypadku prostych tabel mo�na to osi�gn�� bez
wi�kszych k�opot�w, przy bardziej wymy�lnych konstrukcjach
korzystaj�cych z atrybut�w typu rowspan mo�e to by� trudniejsze.
Podstawowa idea polega tu na wstawianiu do kom�rek odpowiednio
dobranych kombinacji odst�p�w i przej�� do nowej linii (znacznik <br>
). Przyk�adowo tabela zawieraj�ca kilka wielokom�rkowych wierszy mo�e
mie� porozmieszczane w nich dodatkowe odst�py zapewniaj�ce odst�py
mi�dzy zawarto�ciami poszczeg�lnych kom�rek oraz przej�cia do nowych
linii wstawiane na ko�cu kom�rek ko�cz�cych wiersze. Dzi�ki temu tekst
kt�ry w przegl�darce obs�uguj�cej tabele b�dzie w jednym wierszu
tabeli, na Lynx-ie znajdzie si� r�wnie� w jednym wierszu. Mo�liwe s�
r�wnie� machinacje korzystaj�ce z obs�ugiwanego przez Lynx-a 2.5, a
nie obs�ugiwanego przez Netscape czy Internet Explorera znacznika
<tab> , jednak�e mo�e to wywo�a� przykre efekty na jakiej� mniej
znanej przegl�darce (Arena?), lub na nowszej wersji kt�rej� z
przegl�darek.
Ramki - w przypadku ramek sprawa jest prosta - nale�y skorzysta� z
istnienia znacznika <noframes> , i umie�ci� w jego wn�trzu wersje
strony przeznaczon� dla przegl�darki nie obs�uguj�cej ramek. Konkretne
rozwi�zania mog� by� r�ne - ja umieszczam tam tylko troch�
zmodyfikowan� wersje dokumentu, kt�ry w wersji ramkowej zajmuje g��wn�
ramk�, inni (niezbyt elegancko) umieszczaj� tam tylko odno�nik do tego
dokumentu. Mo�na si� r�wnie� pokusi� o przygotowanie znacznie
zmienionej wersji dokumentu, w kt�rej funkcje wykorzystuj�ce ramki
zostaj� zast�pione innymi.
Obrazki - nie powinny sprawia� k�opot�w. Nale�y tylko pami�ta� o
u�ywaniu atrybutu alt, umieszczaj�c w nim tekst dobrze zast�puj�cy
obrazek (mo�na si� nawet pokusi� o ascii art), a je�li obrazek s�u�y
wy��cznie jako ozdobnik - pozostawienie go pustego (alt=""), albo gdy
jest to linia w formie obrazka warto mo�e zastosowa� <IMG
SRC="linia.gif" ALT=dquot;--------------------------"
(ZMB, cov )
6.3. Jakie narz�dzia wspomagaj�ce tworzenie dokument�w WWW s�
dost�pne dla DOSa/Win i MS Windows 95/NT?
Z powodu ogromnej dynamiki powstawania nowych program�w mog� jedynie
wskaza� dost�pne archiwa oprogramowania:
� Tucows - The Ultimate Collection of Winsock Software
<http://alfa2.it.pw.edu.pl/tucows/> coraz lepsze: zawiera wi�kszo��
oprogramowania dla Intenetowego stosowania MS Windows, zwi�z�e
recenzje i archiwa bezpo�rednio na Politechnice Warszawskiej
� The CWSApps List - Indeks Aplikacji Sieciowych dla Windows
<http://www.man.poznan.pl/hypertext/cwsa/cwsapps.>> zawiera
wi�kszo�� oprogramowania dla Intenetowego stosowania MS Windows,
recenzje. Archiwa prowadz� niestety w �wiat, cho� mo�na po
wynotowaniu nazw program�w, �ci�gn�� je z Papa AFTP.
� Papa's Anonymous FTP <ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/winsock-l/> jedno
z lepiej wyposa�onych archiw�w na FTP.
6.4. Jakie narz�dzia wspomagaj�ce tworzenie dokument�w WWW s�
dost�pne dla UNIXa?
Jest to dla mnie niewygodne pytanie: dopiero zaczynam u�ywa� Linuxa.
Ale jest co� takiego jak asWedit
<ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/asWedit/>, s� tryby HTML dla ViMa
<http://www.math.fu-berlin.de/~guckes/vim/>, i Emacsa
<http://www.santafe.edu/~nelson/tools/>. S� te� (skryptowe) narz�dzia
do weryfikacji odniesie�, sprawdzania poprawno�ci kodu itp. S�
wreszcie narz�dzia pozwalaj�ce na konwersj� popularnych w U*xie
format�w: LaTeX, LinuxDOC-SGML
<http://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/sunsite/utill/text/linuxdoc-
sgml-1.5.tar.gz> na HTML. Wi�kszo�� ze wspomnianych narz�dzi mo�na
znale�� na ,,sansjacie'' <http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/>
6.5. Co to s� netscapizmy oraz inne rozszerzenia? I dlaczego nie
nale�y ich stosowa�?
Netscapizmami zwie si� popularnie te rozszerzenia akceptowane tylko i
wy��cznie przez przegl�darki firmy Netscape Communications Corporation
, i ostatnio przez MS Internet Explorer nie zarejestrowane w
oficjalnej specyfikacji (b�d� jej propozycji) j�zyka HTML. Nie nale�y
ich u�ywa� poniewa�:
� nie ma mo�liwo�ci sensownego sprawdzenia parserem/validatorem
takiego dokumentu (zazwyczaj brak jest oficjalnych DTD (i nawet
nieoficjalnych, np. dla IE 3.0, lub NN 3.0) dla takich rozszerze�)
� dokumenty te nie zawsze mog� by� wy�wietlane w przegl�darkach
innych producent�w. A HTML b�d�cy (zw�aszcza w wersjach 2.0 i
Wilbur) bardzo ubogim znaczeniowo zastosowaniem SGML-a, zosta�
stworzony po to, by istnia�a wsp�lna, niezale�na od sprz�tu i
systemu platforma informacyjna.
� niekt�re rozszerzenia nie mieszcz� si� w �aden spos�b w logice SGML
;-) np. te zwi�zane z ramkami... (FRAMES)
6.6. W jaki spos�b mog� tworzy� poprawne strony z polskimi znakami
diakrytycznymi?
Przede wszystkim nale�y u�ywa� kodowania w ISO-8859-2. Poza tym je�li
nie jeste� administratorem i nie mo�esz spowodowa�, �eby serwer
dodawa� do nag��wka stron z polskimi literami deklaracji typu
dokumentu: text/html; charset=ISO-8859-2 nale�y doda� w nag��wku
strony (pomi�dzy <HEAD> i </HEAD> , a i raczej przed <TITLE> )
nast�puj�c� instrukcj�: <META HTTP-EQUIV="content-type"
CONTENT="text/html; charset=iso-8859-2"> nie jest to rozwi�zanie
najbardziej eleganckie: powoduje (na niekt�rych serwerach) dwukrotne
interpretowanie zawarto�ci dokumentu, nie jest w pe�ni uwzgl�dnione w
specyfikacji HTML. Tym nie mniej dop�ki nie doczekamy si� (b�d�, sami
nie przyczynimy si� ;-) do uznania przez grona normalizacyjne i
producent�w oprogramowania faktu, �e w WWW stosuje si� i inne, poza
anglosaskim zestawy znak�w, pozostaje nam stosowanie p�rodk�w.
6.7. Dlaczego i w jaki spos�b sprawdza� poprawno�� sk�adniow� doku
ment�w?
Dlaczego: to chyba oczywiste ka�dy chyba chce �eby rzeczywisty efekt
pokrywa� si� z planowanym, tak treraz jak i w przysz�o�ci, gdy
przegl�darki b�d� np. �ci�lej trzyma� si� standardu. Powszechnie
stosowan� metod� jest ,,r�czne'' sprawdzanie za pomoc� wybranej
dowolnie ,,przegl�darki testowej'' takiej jak np. Lynx, Netscape, lub
MS IE. Jest to dzia�anie co najmniej w�tpliwe: przegl�darka powinna
wy�wietla� wszystkie (nawet z b��dami sk�adniowymi) strony poprawnie,
cho� niekoniecznie zgodnie z intencjami jej autor�w. Poprawn� form�
sprawdzania strony jest raczej u�ycie parsera/validatora SGML takiego
jak na przyk�ad SP Jamesa Clarka (dost�pny tak dla DOS (32-ext.)
Win32, jak i UNIXa) <http://www.jclark.com/sp/> wraz z odpowiednim DTD
dla stosowanego dialektu HTMLa.
<http://www.w3.org/pub/WWW/MarkUp/html-pubtext/> W wyniku kontroli
powstaje lista b��d�w (przez skierowanie potoku b��d�w do pliku) na
podstawie, kt�rej nale�y ,,r�cznie'' poprawi� dokument. Dopiero potem
mo�na sprawdzi� w przegl�dace, czy przypadkiem czego� istotnego nie
przeoczyli�my...
7. Grafika na stronach WWW?
Dopuszczalnymi formatami grafik dla WWW s�: GIF, JPEG, i PNG, oraz
XMB. Nie nale�y, bez ostrze�enia kierowa� do stron zawieraj�cych du�e
(tj. powy�ej 20 kb) grafiki. Aby przygotowa� prze�roczyste grafiki,
tj. w kolorze dowolnie definiowanego t�a lub podk�adu, nale�y
zapami�ta� je w formacie GIF 89a przy pomocy np. LView Pro 1.0 dla
Windows, <http://world.std.com/~mmedia/lviewp.html> lub z mirrora:
<http://alfa2.ia.pw.edu.pl/tucows/> albo giftrans dla DOS
<http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/tools/giftrans/giftrans.exe> i/lub
UNIX.
<http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/tools/giftrans/giftrans.1.gz> Do
tworzenia animowanych rysunk�w mo�e s�u�y� program Gif Construction
Set dla Windows <ftp://ftp.dtp.std.com/ftp/vendors/mmedia/gifcon.exe>
WebPaint - shareware dla W95 <http://www.barentsnett.no/webpaint/>
GifMerge dla UNIXa <http://www.iis.ee.ethz.ch/~kiwi/GIFMerge/> Wi�cej
informacji zawieraj� nast�puj�ce strony:
<http://www.best.com/~adamb/GIFpage.html>
<http://dragon.jpl.nasa.gov/~adam/transparent.html>
<http://www.boutell.com/faq/tinter.htm> Standard formatu graficznego
GIF 89a jest opisany pod adresem
<http://members.aol.com/royalef/gifanim.htm>
8. CGI i programowanie w WWW.
8.1. W jaki spos�b mog� zainstalowa� licznik na stronie?
Nie nale�y tego robi� poniewa�, zazwyczaj, liczniki k�ami�, nie
uwzgl�dniaj�c odwo�a� do strony przez Proxy-Cache, powoduje
niepotrzebne obci��enie serwera (graficzne), i jest przejawem
niepotrzebnego efekciarstwa. Je�li jednak te argumenty s�
nieprzekonuj�ce polecam <http://www.webtools.org/counter/>
<http://www.w4.nl/software/counter/> lub Yahoo
<http://www.yahoo.com/>, czy wreszcie
<ftp://ftp.ibspan.waw.pl/pub/unix/html-counter/>
albo skorzystaj z opisu Tomasza Pi�ata (sprawdzony jedynie z NSCA
HTTPd 1.4. i dzia�aj�cy na bazie Server Side Include ): nale�y za�o�y�
w katalogu gdzie mamy strone, do kt�rej chcemy liczy� dost�py plik
.htaccess . Oto jego zawarto��:
AddType text/x-server-parsed-html index.html
AddType application/x-httpd-cgi count.cgi
- gdzie index.html to nazwa tej strony, a count.cgi nazwa pliku pro
gramu licznika (obie liniki powinny by� zako�czone Enterem). Oto
zawarto�� tego drugiego:
#!/usr/bin/perl
open (COUNT,"count") ;
$counter =<COUNT>;
close (COUNT) ;
open (COUNT, ">count") ;
print COUNT +($counter+1) ;
close (COUNT) ;
print $counter;
exit(0) ;
mo�e zaistnie� potrzeba zmiany �cie�ki do PERLa (to jest
#!/usr/bin/perl). Naj�atwiej sprawdzi�, gdzie jest PERL pisz�c:
whereis perl lub which perl Wykonujemy co nast�puje:
touch count
chmod 777 count
chmod 505 \.htaccess
chmod 505 count.cgi
W pliku count znajdowa� si� b�dzie liczba odwiedzin. Umieszczamy na
stronie cos takiego: T� strone odwiedzilo juz <!-#exec
cmd="/usr/bin/perl count.cgi"-> go�ci!
Uwaga cenzora: powinno by�: Te strone pobrano juz <!-#exec
cmd="/usr/bin/perl count.cgi"-> razy od dnia zainstalowania licznika
lub jego resetowania.
(TP+ZMB)
8.2. Czy mog� w Paj�czynie umieszcza� dokumenty w innym formacie ni�
HTML?
Tak. Ale trzeba pami�ta� o tym, aby nie by�y ograniczone tylko do
jednej platformy sprz�towej/systemowej. I dlatego nie nale�y u�ywa�
surowych plik�w MS Word`a czy QuattroPro. Warto je prze�o�y� na jaki�
powszechnie uznany standard taki jak PostScript, RichTextFormat, CVS,
TeX, lub HTML. Je�li nie jest to mo�liwe? W takim razie nale�y doda�
odpowiednie deklaracje MIME types serwera. Oznaczenia typ�w plik�w
znajduj� si� w comp.mail.mime FAQ
<http://sunsite.icm.edu.pl/pub/usenet/comp.mail.mime/>
8.3. Jakich polskich termin�w u�ywa� przy tworzeniu stron?
Temat jest problematyczny... My�l�, �e zamiast link powinien pojawi�
si� odno�nik , odwo�anie , za� zamiast Microsoftowego miejsca w
Internecie lub site`a : serwer �wiatowej Paj�czyny - cho� i ten,
serwer brzmi nie-po-polsku . Zamiast: service us�uga .
9. Serwery WWW
9.1. systemem powinien pracowa�)? Jakie serwery WWW (HTTP) s�
dost�pne i kt�ry wybra� (i pod jakim
Pytanie rzeka... najlepiej spojrze� na stron� Web Compare
<http://webcompare.iworld.com/> gdzie szczeg�owo opisano (i
por�wnano) wi�kszo�� dost�pnych serwer�w WWW.
9.2. Gdzie mog� znale�� opis protoko�u serwera WWW (HTTP)?
Aktualnie obowi�zuj�cy standard (realizowany w ca�o�ci przez wi�kszo��
dost�pnych serwer�w) zosta� opisany w RFC 1945
9.3. W jaki spos�b mog� na moim serwerze obs�ugiwa� jego b��dy?
Przede wszystkim zajrzyj do dokumentacji swojego serwera. Zazwyczaj w
dostarczanych zbiorach konfiguracyjnych serwer�w dost�pne s�
odpowiednie opcje (cho� zwykle skomentowane , aby je uaktywni�
wystarczy skasowa� znak komentarza). Opis b��d�w znajduje si� w
specyfikacji http.
9.4. W jaki spos�b poprawnie serwowa� polskie dokumenty?
na podstawie: <http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/langtech.html>
Nale�y wykorzysta� mo�liwo�ci serwera Apache-Httpd, a mianowicie
technologi� MultiViews. Dzi�ki temu wykorzystywane s� preferencje
j�zykowe u�ytkownika. Generuje to nast�puj�ce rozszerzenia dla wersji
j�zykowych dokument�w:
Charset, HTML, HTML z SSI CGI u�ytkownika
Jedyna: .html; .shtml; .cgi;
ASCII: .html.pn; .shtml.pn; .cgi.pn;
ISO 8859-2: .html.po; .shtml.po; .cgi.po;
Angielska: .html.en; .shtml.en; .cgi.en;
Dla skrypt�w CGI umieszczonych w katalogu /cgi-bin/ warto stosowa�
nazwy takie jak dla CGI u�ytkownika (rozpoznawanych po rozszerzeniu).
Aby m�c skorzysta� z tej technologii nale�y w ka�dym katalogu umie�ci�
plik .htaccess o np. nast�puj�cej zawarto�ci (dyrektywy te mog� si�
te� znale�� w plikach konfiguracyjnych serwera - access.conf i
srm.conf):
Options All MultiViews
AddLanguage pl .po
AddLanguage pn .pn
AddLanguage pw .pw
LanguagePriority pl pn pw en
DirectoryIndex index.shtml index.html
Dyrektywa deklaruj�ca rozszerzenie .en znajduje si� domy�lnie w pliku
srm.conf. Powy�szy plik
.htaccess w��cza MultiViews, aby mo�na by�o korzysta� z tej tech
nologii, definiuje rozszerzenia j�zykowe u�ywane przez ni�, ustala
domy�lne preferencje j�zykowe i pozwala u�ywa� plik�w index z Server-
Side Includes. Do automatycznego tworzenia na podstawie dokument�w z
polskimi literami w standardzie ISO 8859-2 wersji bez polskich znak�w
i ewentualnie CP 1250 z zachowaniem wymog�w tej technologii mo�na u�y�
programu HtmlConv (patrz ni�ej). Przygotowywanie dokument�w pod DOS-
em Z w�asnego do�wiadczenia wiem, �e przygotowywanie dokument�w HTML-
owych pod DOS-em jest do�� popularne. Jednak�e napotykamy tam na
drobny problem - DOS-owy limit d�ugo�ci nazw plik�w, a dok�adniej
limit d�ugo�ci rozszerzenia do trzech znak�w. Sugeruj� u�ywanie
nast�puj�cych rozszerze� zast�pczych:
UNIX DOS
*.html *.htm
*.ihtml *.iht
*.whtml *.wht
*.ehtml *.eht
*.shtml *.sht
*.html.po *.htp
*.html.pn *.htn
*.html.en *.hte
*.shtml.po *.shp
*.shtml.pn *.shn
*.shtml.en *.she
Dodatkowo plik .htaccess powinien pod DOS-em nosi� nazw� _htacces.
T�umaczenia nazw plik�w z wersji DOS-owych na wersje UNIX-owe (obie
technologie) wykonuje program Reh (ten i inne opisane w tej odpowiedzi
programy opisane s� na stronie:
<http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/langtech.html>).
(cov)
9.5. Jak stworzy� stron� na has�o?
W UNIXie, na Apache, b�d� NSCA nale�y za�o�y� w katalogu w kt�rym ma
si� znajdowa� chroniony zas�b plik .htaccess w kt�rym nale�y wpisa�
klauzul� (podobn� do wyst�puj�cej w zbiorze access.conf)
AuthUserFile /home/dir/foo/public_html/.htpasswd
AuthGoupFile /home/dir/foo/public_html/.htgroup
i wymienionych zbiorach nazwy u�ytkownik�w i has�a.
Pod NT te� jest to mo�liwe pod warunkiem, �e korzysta si� z NTFS.
Nadaje si� na katalog lub konkretny plik odpowiednie uprawnienia do
czytania (jednemu lub grupie u�ytkownik�w), po czym odbiera si�
uprawnienia pozosta�ym.
9.6. W jaki spos�b mog� udost�pni� przeszukiwanie mojego serwera?
Temat czeka na opracowanie. :-)
9.7. Jak mo�na udost�pnia� baz� danych przez WWW?
Jest cos takiego, do WWW nadaje si� doskonale, daje tylko podzbi�r SQL
- i to wszystko za darmo (cho� jedynie dla uniwersytet�w i organizacji
non-profit). Nazywa si� miniSQL (ostatnia wersja - 1.0.13).
Dokumentacje do niego znajduje si� pod adresem
<http://www.sgh.waw.pl/guides/db/mSQL/> Tam te� jest link do
�ci�gni�cia kt�rej� z wersji przez FTP. Innym rozwi�zaniem jest
Apache z CGI / modu�em PHP/FI i mSQL.
(CS+Saper+PT)
10. Standardy
dost�pne w r�nych miejscach:
� <ftp://ftp.nask.pl/pub/rfc/>
� <ftp://ftp.icm.edu.pl/pub/rfc/>
� <ftp://ftp.cyf-kr.edu.pl/pub/mirror/rfc/>
� <ftp://ftp.man.lodz.pl/pub/doc/>
� <ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/doc/rfc/>
� <ftp://ds.internic.net/rfc/>
� <ftp://nic.nordu.net/>
� <ftp://ftp.nis.garr.it/>
HTML
� RFC 1590 - The text/html Internet Media type
� RFC 1866 - Official Specification of HTML 2.0
� RFC 1867 - FORM-based file uploads (Experimental)
� RFC 1942 - dotycz�cy tabel w HTML
HTTP
� RFC 1945 - Official Specification of HTTP 1.0
E-Mail and MIME
� RFC 822 - Standard for Internet E-mail
� RFC 1123 - Update to RFC 822
� RFC 1521 - MIME Mail standard (1/1) - message format
� RFC 1522 - MIME Mail standard (2/2) - extended header field data
� RFC 1590 - The text/html Internet Media type
USEnet News
� RFC 1036 - USENET news messages protocol
Uniform Resource Locators
� RFC 1738 - Uniform Resource Locators
� RFC 1808 - Relative Uniform Resource Locators
� RFC 1630 - Overview of Resource Naming Schemes for the Internet
� RFC 1700 - Assigned Numbers - numery port�w w I*necie
Language and Country Specifications
� RFC 1766 - Language Tags for use on the Internet
� ISO 639 - Language Codes
<http://www.ics.uci.edu/pub/ietf/http/related/iso639.txt>
� ISO 3166 - Country Codes
<http://www.ics.uci.edu/pub/ietf/http/related/iso3166.txt>
11. Og�lne wprowadzenia do sieci.
Jako�e WWW jest dla wielu podstawow� us�ug� Internetu, a na pewno
wielu ludzi zaczyna sw�j kontakt z sieci� od niego, pozwalam sobie
zamie�ci� odniesienia do podstawowych przewodnik�w po Sieci.
� Elementarz Internetu Macieja Uhliga
<http://www.cto.us.edu.pl/eleminte/ei.html>
� Podstawowe us�ugi Internetu <http://www.ict.pwr.wroc.pl/doc/iwpl/>
� R�ne po�yteczne dokumenty w/g AGH
<http://www.agh.edu.pl/opisy.html>
� Wirtualna Akademia - Katedra Teleinformatyki
<http://www.gumbeers.elka.pg.gda.pl/WA/KTI/>
� Narz�dzia sieciowe Wojciecha Myszki.
<http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/tool/tool.html>
� EFFu Przewodnik po Internecie, w.3.1
<ftp://www.peryt.waw.pl/pub/doc/netguide-ascii-polish.eff> . Jest
te� wersja skompresowana
<ftp://www.peryt.waw.pl/pub/doc/netguipl.zip>
12. �r�d�a HTML
O HTML mo�na d�ugo. Postaram si� jednak przedstawi� przede wszystkim
polskie (tj. tak polsko-j�zyczne, jak i tylko si� w Polsce znajduj�ce)
zasoby.
12.1. �rod�a HTML po polsku w sieci.
Mam nadziej�, �e poni�sza lista jest w miar� pe�na.... Nie
uwzgl�dni�em licznych (zdaje si�, �e na po�y pirackich) kopii dzie�
autorskich np. Kursu HTML Paw�a Wimmera. By� mo�e cz�� tych �r�de�
nie istnieje, w mi�dzyczasie powsta�y inne... Prosz� o sprostowania
:-)
� Kurs HTML Paw�a Wimmera <http://www.polbox.com.pl/html/glowny.htm>
Jest te� wersja offline
<ftp://polbox.com.pl/library/!lupus/html.zip>
� WWWhowto - Jak zrobi� swoja strone WWW? Tomasza Pi�ata (Chwilowo
nieczynny) http:://ajax.umcs.lublin.pl/~poncjusz/
� Jak stworzy� w�asn� stron� WWW (Grzegorza W�jcika)
<http://www.ia.pw.edu.pl/pl-iso/homepage-info.html>
� Jak zrobi� w�asn� stron� WWW (wskaz�wki dla u�ytkownik�w z PK)
(Szymona Soko�a i Grzegorza Muchy)
<http://www.pk.edu.pl/sysdocs/howto.html> )
� Opis polece� j�zyka HTML z przyk�adami Roberta Paj�ka
� KROTKI KURS HTML <http://panda.bg.univ.gda.pl:80/~krabek/kurs.html>
� Jak zrobi� swoja w�asn� HomePage ?
<http://zeus.polsl.gliwice.pl/~bort/local/how-to.html>
12.2. drukowane �r�d�a HTML po polsku
� W�odzimierz Macewicz HTML. J�zyk opisu dokumentu hipertekstowego
HTML Warszawa 1996; Zak�ad Nauczania Informatyki MIKOM (kiedy� w I
wyd.(1995) nazywa�o si� to J�zyk sk�adu dokumentu hipertekstowego
HTML i HTML + ) �ci�ga; porz�dnie opisuje HTML. Pisze o polskich
literach. Dobre zestawienie znak�w (��cznie z nie obs�ugiwanymi
jeszcze sekwencjami matematycznymi) i notacj� co do, jakiej
przegl�darki (a zw�aszcza specyfikacji j�zyka) nale�y. Jedyne czego
brakuje (jako �ci�dze, nie tylko podr�cznikowi) to odes�a� do
standard�w (RFC) i stwierdzenia dlaczego nale�y u�ywa� HTML 2.0 aby
by� powszechnie zrozumianym. Stosunkowo tania: 182 strony za 10 z�.
� Elisabeth Castro Po prostu HTML Gliwice 1996; Helion, Peachpit
Press Ksi��ka kucharska. Wygl�da na wart� swej ceny :-) Bardzo
rozbudowany spis tre�ci + przyk�ady graficzne obok konkretnych
konstrukcji j�zyka. (cho� ja i tak wol� ksi��k� Macewicza :-) cena
co� ko�o 19 z�.
� J�zyk HTML. Tworzenie w�asnych dokument�w WWW (w:) CHIP Special.
Internet dla ka�dego. s. 50-80 Wroc�aw 1996; Vogel Publishing maj-
czerwiec 1996 jest te� CD-ROM ze FAQ i RFC (do RFC 1814, 60 Mb) i
jakimi� dwoma kursami: Sunila Gupty i dost�pnym w sieci (Wroc�aw) A
Beginner's Guide to HTML . Cena 20 z�. (uwa�am, �e dla widziarzy
(zw�aszcza tych 3.1) warto)
� Piotr T�czy�ski (1995). Quo vadis, Internecie? (w:) Informacja
Profesjonalna , 5:42-46. ISSN 1233-0329.
� Piotr T�czy�ski (1996). HTML - uniwersalny j�zyk Paj�k�w? (..)
Informacja Profesjonalna , (w druku). ISSN 1233-0329.
� Rafa� Wiosna Ka�dy chce mie� w�asn� stron� , cykl publikacji w
numerach 26/95, 3/96 dwutygodnika PCkurier jak wida� ukaza�y si�
dwa odcinki, a obiecywano 3 :-) . By�o to, wst�pne, przedstawienie
mo�liwo�ci j�zyka i jako takie ca�kiem dobre. Ale chyba nie warto
kupowa� numer�w archiwalnych :-)
� Asha Dornfest Tworzenie stron WWW za pomoc� Worda ; Gliwice 1996;
Helion
� Dave Taylor Tworzenie stron WWW. HTML Warszawa 1996; IDG Books,
ReadME
� Artur van Hoff, Sami Shaio, Orca Starbuck JAVA ; Gliwice 1996;
Helion (2 dyskietki z przyk�adami)
� Piotr Gawrysiak VRML. Wirtualna rzeczywisto�� w Internecie Warszawa
1995, 1996; Zak�ad Nauczania Informatyki MIKOM Wygl�da przyzwoicie
- przy czym raczej jako podr�czna �ci�gawka przy pisaniu skrypt�w
(z dyskietk�)
12.3. �r�d�a HTML po angielsku w sieci
� Yahoo <http://www.yahoo.com/Computers/World_Wide_Web/HTML/>
� A Beginner's Guide to HTML (na Politechnice Wroc�awskiej) i na ATM
<http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/html-primer-080693.html>
� Introduction to HTML Iana S. Grahama (Peryt - Warszawa)
<http://whisky.peryt.waw.pl/tools/webdoc/HTML/docs/NewHTML/htmlindex.html>
i na Uniwersytecie Gda�skim
<http://www.univ.gda.pl/owner/ktem/newhtml/html_intro.html>
� HTML Documentation Iana S. Grahama (Politechnika Krakowska)
<http://www.pk.edu.pl/sysdocs/jezyk_html/>
� Interaktywny kurs HTML (w oryginale autorstwa Yuriko Ienaga
zmodyfikowany przez Jana Peszko <mailto:jp...@ip.krakow.pl>)
<http://www.ip.krakow.pl/~jpesz/html/html.html>
� The other HTML FAQ Galactusa
<http://www.stack.urc.tue.nl/~galactus/html/other-faq.html>
� World Wide Web FAQ Thomasa Boutella (w pozna�skim MANie).
<http://www.put.Poznan.pl/hypertext/Internet/faq/www/www_faq.html>
Jest te� wersja offline WWW-FAQ.
� HTML 3.0 Specification Instytut Fizyki UJ - Krak�w
<http://www.if.uj.edu.pl/UJ/IF/PTO/HTML_3.0/Contents.html>
Tr�jmiejska Akademicka Sie� Komputerowa
<http://www.task.gda.pl/help/HTML_3.0/Contents.html> Introduction
to HTML 3.0 (UCI AGH Krak�w)
<http://rexio.uci.agh.edu.pl/~dot/man/1.html>
� Welcome to HotJAVA SGGW Warszawa <http://alpha.sggw.waw.pl/java/>
� Dokumentacja do NCSA Mosaic we Wroc�awiu
http:://www.immt.pwr.wroc.pl/mosaic-docs/
12.4. �r�d�a HTML po angielsku drukowane
� Ian S. Graham HTML Documentation and Style Guide Torontto 1994
12.5. �r�d�a dotycz�ce innych, zwi�zanych z WWW j�zyk�w programowania
� VRML w Polsce <http://andante.iss.uw.edu.pl/obuz/vrmlp/index.html>
� AMU-NET's VRML Repository (Administrator: Klaudiusz Modrzewski) dla
Win 3.x: <http://math.amu.edu.pl/ftp/windows/vrml/00_index.html> i
dla Win95 <http://math.amu.edu.pl/ftp/windows/win95/vrlm/00.html>.
� JAVA na UCI AH <http://arrow.uci.agh.edu.pl/~java/index-p.html>
� JAVA na SunSite ICM UW <http://sunsite.icm.edu.pl/java/>
13. Dokumenty dotycz�ce tworzenia WWW po polsku.
� Polska Strona Ogonkowa <http://www.agh.edu.pl/ogonki/>
� Strony testowe ISO-8859-? Wojciecha Myszki
<http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/test/>
� Instalacja i konfiguracja serwera WWW <http://info.fuw.edu.pl/tech-
doc/serwery.html>
� test polskich liter <http://www.ch.uj.edu.pl/pl/testpl.html>
� Winter Jaros�awa Zieli�skiego <http://winter.it.com.pl/> ciekawy
serwis semi-komercyjny, zawieraj�cy sporo ciekawych, cho� jeszcze
cz�sto og�lnikowych materia��w na temat HTML i Lotus Notes.
13.1. Dokumenty dotycz�ce tworzenia WWW w polskiej sieci.
� Przewodniki po WWW na SGH w Warszawie
<http://www.sgh.waw.pl/guides/>
� NSCA Tutorial <http://www.lublin.pl/docs-1.4/tutorials/index.html>
� Running A WWW Service Briana Kelly (Gliwice)
<http://www.polsl.gliwice.pl/e-books/HTML/handbook.html>
14. Dokumenty dotycz�ce WWW w �wiatowej sieci
I znow b�dzie to jedynie m�j subiektywny wyb�r:
� The World Wide Web Consortium (W3C) <http://www.w3.org/> serwer
organizacji proponuj�cej standardy dla WWW. tam mi�dzy innymi
Style Guide for Online Hypertext
<http://www.w3.org/pub/WWW/Provider/Style/>
� Gallacusowy opis Wilbura
<http://www.htmlhelp.com/reference/wilbur/> a tak�e wersja offline
<http://www.htmlhelp.com/reference/wilbur/wilbur.zip>
� The WDVL: The Virtual Library of WWW Development
<http://WWW.Stars.com/Vlib/>
� Top 10 Things NOT to do
� The Multilingual World Wide Web
<http://www.ebt.com:8080/docs/multilingual-www.html>
� Lynx Optimized Pages!
<http://www.nyu.edu/pages/wsn/subir/lynx.html>
� WWW Viewer Test Page <http://www-
dsed.llnl.gov/documents/WWWtest.html>
� Yale C/AIM WWW Style Manual
<http://info.med.yale.edu/caim/StyleManual_Top.<tt/HTML/>
� WWW Authoring Information <http://www.netspace.org/~dwb/www-
authoring.html>
� HTML resouces in WWW by SQ <http://www.sq.com/htmlsgml/html/h-
sites.htm>
� The Bare Bones Guide to HTML <http://werbach.com/barebones/> kr�tki
(15kb) spis wszystkich komend HTML wraz z netscapizmami
(zaznaczonymi)
--
Rafal Maszkowski r...@torun.pdi.net http://www.torun.pdi.net/~rzm
Opinia publiczna powinna byc zaalarmowana swoim nieistnieniem - St. J. Lec
Thread Navigation
This is a paginated view of messages in the thread with full content displayed inline.
Messages are displayed in chronological order, with the original post highlighted in green.
Use pagination controls to navigate through all messages in large threads.
Back to All Threads