🚀 go-pugleaf

W dniu 07.09.2025 o 06:45, MARTINEZ pisze:
> https://faktopedia.pl/572771/Bitwa-o-zamek-Itter-stoczona-5-maja-1945- 
> roku-w-Tyrolu-byla-jednym-z-najbardziej
> 
Faktycznie sprawa ciekawa i nie słyszałem o tym. Wrzucam zrobiony I 
artykuł o tym, by nie trzeba było klikać:

Obrona zamku Itter i wydarzenia z 5 maja 1945 roku to jeden z 
najdziwniejszych i najlepiej udokumentowanych epizodów końca II wojny 
światowej. Tego dnia w austriackim zamku Schloss Itter wspólnie 
zgrupowały się siły amerykańskie, antynazistowskie oddziały Wehrmachtu 
oraz więźniowie i ochroniarze zamku. Razem odpierali oni ataki 
fanatycznych oddziałów Waffen-SS, aż do momentu, gdy na miejsce dotarły 
większe oddziały amerykańskie.

Zamek Itter, położony nad wioską o tej samej nazwie w Tyrolu, ma 
historię sięgającą średniowiecza. W XIX wieku został przekształcony w 
rezydencję. Po Anschlussie w 1938 roku i w latach 1943–1945 przejęły go 
władze nazistowskie. Na polecenie Heinricha Himmlera i pod nadzorem 
administracji obozu w Dachau, zamek zaadaptowano na specjalny obiekt 
więzienny dla prominentnych więźniów politycznych i wojskowych z Francji.

Wśród osadzonych w Itter znajdowali się wysoko postawieni Francuzi, 
m.in. byli premierzy Édouard Daladier i Paul Reynaud, generałowie 
Maurice Gamelin i Maxime Weygand, a także znany tenisista Jean Borotra. 
W zamku pracowali również więźniowie z Europy Środkowej, przydzieleni z 
pododdziałów obozu w Dachau. To właśnie obecność tych ważnych 
osobistości była powodem, dla którego obiekt utrzymywano jako odrębne 
więzienie.

Bezpośrednio przed bitwą, 4 maja 1945 roku, dowódca Dachau, Eduard 
Weiter, uciekł, a w zamku zapanował chaos. Większość straży SS zbiegła, 
a więźniowie zaczęli się uzbrajać, obawiając się kontrataku Waffen-SS. W 
odpowiedzi na te wydarzenia do zamku dotarła niewielka amerykańska 
sekcja dwóch czołgów Sherman z 23. Batalionu Pancernego pod dowództwem 
kapitana Johna C. „Jacka” Lee Jr. Dołączył do nich także major Josef 
„Sepp” Gangl z niemieckimi żołnierzami antynazistowskimi, którzy 
włączyli się do obrony po stronie aliantów. Nocą i rankiem następnego 
dnia doszło do pierwszych starć z rekonesansowymi oddziałami SS.

Główne uderzenie SS nastąpiło 5 maja. Źródła podają, że siła atakujących 
wynosiła około 100–150 żołnierzy Waffen-SS. Obrońcy odpierali natarcia 
przez większą część dnia, aż wczesnym wieczorem dotarły silniejsze 
oddziały amerykańskiego 142. Pułku Piechoty, które ostatecznie 
przełamały opór SS i zapewniły ewakuację więźniów. W trakcie walki major 
Sepp Gangl zginął, ratując jednego z francuskich więźniów. Kapitan Lee 
został później odznaczony za swój udział (m.in. Distinguished Service 
Cross) i awansowany. Wszystkie te wydarzenia oraz nazwiska są szeroko 
opisane w literaturze i relacjach uczestników.

Po wojnie zamek powrócił do prywatnego użytku, a w kolejnych dekadach 
zmieniał właścicieli i funkcje (m.in. próby prowadzenia hotelu). Dziś 
jest własnością prywatną i zazwyczaj nie jest otwarty dla publiczności. 
Archiwa fotograficzne, w tym te dostępne w internecie, udostępniają 
historyczne i współczesne zdjęcia obiektu.

-- 
(~) Robert Tomasik