🚀 go-pugleaf

W dniu 13.12.2024 o 18:11, Waldek Hebisch pisze:
> W przypadku Kurdów jest jeszcze Turcja, która chce ich wywalić
> z obszerów przy granicy gdzie tradycyjnie mieszkali (częściowo
> już to zrobili).

Turcja ich chce wywalić, bo Kurdowie dążą do stworzenia własnego 
państwa. Kurdowie to jedna z największych grup etnicznych na świecie, 
licząca około 30-40 milionów ludzi, rozproszona głównie w Turcji, Iraku, 
Syrii, Iranie i Armenii. Mają oni swoją odrębną tożsamość narodową, 
język, kulturę i tradycje, jednak przez wieki byli poddawani dominacji 
różnych imperiów i państw. W wyniku rozpadu Imperium Osmańskiego po I 
wojnie światowej i podpisania traktatu wersalskiego, obszary zamieszkałe 
przez Kurdów zostały podzielone między kilka nowych państw. Po 
zakończeniu I wojny światowej, w ramach traktatu z Sèvres (1920), 
pojawiła się możliwość utworzenia niepodległego Kurdystanu, jednak 
traktat ten nigdy nie wszedł w życie. Zamiast tego, po II wojnie 
światowej, granice regionu zostały na stałe ustalone przez traktaty 
międzynarodowe, które podzieliły Kurdów między Turcję, Iran, Irak i 
Syrię, pozostawiając ich bez własnego państwa.

W Turcji Kurdowie stanowią największą mniejszość etniczną. Od lat 80. XX 
wieku, Kurdyjscy bojownicy z Partii Pracujących Kurdystanu (PKK), 
prowadzący walkę o większą autonomię i prawa mniejszości kurdyjskiej, 
stawali się coraz bardziej zorganizowani. Celem PKK początkowo było 
utworzenie niepodległego Kurdystanu, później skupili się na autonomii i 
większych prawach dla Kurdów w Turcji. Konflikt z rządem tureckim trwa 
do dziś, mimo okresów zawarcia rozejmów.

Kurdowie w Iraku odgrywają szczególną rolę, ponieważ po obaleniu Saddama 
Husajna w 2003 roku, uzyskali dużą autonomię. W północnym Iraku, w 
Kurdystanie Irackim, istnieje regionalny rząd, który ma swoją armię i 
kontroluje większość terenów zamieszkanych przez Kurdów. Pomimo 
autonomii, dążenia do pełnej niepodległości, zwłaszcza po 2017 roku, 
kiedy Kurdowie przeprowadzili kontrowersyjne referendum 
niepodległościowe, napotkały opór ze strony Iraku oraz innych państw 
regionu. Mimo iż referendum zakończyło się zwycięstwem zwolenników 
niepodległości, próba stworzenia niepodległego Kurdystanu zakończyła się 
niepowodzeniem, a irackie władze przejęły kontrolę nad wieloma terytoriami.

Kurdowie w Syrii, przede wszystkim w regionie Rojawy, odgrywają istotną 
rolę w kontekście wojny domowej, która wybuchła w 2011 roku. 
Zorganizowali się w jednostki obrony ludowej (YPG), które w walce z 
państwem islamskim (ISIS) zdobyły międzynarodowe uznanie. Rojawa, 
kurdyjski obszar na północy Syrii, stanowi próbę stworzenia 
autonomicznego regionu, który opiera się na ideach demokracji 
bezpośredniej i ekologicznej. Choć Kurdowie w Syrii cieszą się dużą 
autonomią, ich dążenia do pełnej niepodległości spotykają się z oporem 
zarówno ze strony Syrii, jak i innych państw, w tym Turcji, która obawia 
się kurdyjskiej autonomii w regionie.

W Iranie Kurdowie również starają się o większą autonomię, jednak ich 
dążenia są znacznie bardziej tłumione przez irański reżim. Choć w 
północno-zachodnim Iranie istnieją obszary zamieszkałe przez Kurdów, 
irański rząd nie toleruje prób odseparowania się tych regionów i stosuje 
represje wobec wszelkich ruchów niepodległościowych.
-- 
(~) Robert Tomasik