🚀 go-pugleaf

Moja korespondencja z prof. Hofmoklem, upubliczniam za zgoda adresata.

R.

Date: Mon, 7 Dec 1998 22:47:44 +0100
From: Rafal Maszkowski <rzm@icm.edu.pl>
To: hofmokl@nask.pl
Subject: routing SunSITE'a

Chcialem sie zapytac o powod wylaczenia routingu miedzynarodowego sunsite'a
Pytam prywatnie, nie jako pracownik ICMu. Byloby milo jednak jezeli moglbym
zacytowac pana ewentualna odpowiedz na listach dyskusyjnych - prosze o jasne
stwierdzenie czy moge.


Wszystkim (tzn. administratorom sieci, ktorych znam) wydaje sie oczywiste, ze
lepiej zeby uzytkownik NASK kopiowal publicznie dostepne pliki (a czesto sa to
setki MB naraz) uzywajac _wylacznie_ przepustowosci lacz krajowych niz
sciagajac pliki z zagranicy, a wiec poprzez zarowno lacza miedzynarodowe jak i
krajowe. Korzysc dla uzytkownika to szybszy dostep. Dla wszyskich, zarowno NASK
jak i jego klientow - mniejsze obciazenie lacz, przez ktore wtedy latwiej mozna
wyciagac to, co jeszcze Polsce nie ma kopii. Konieczne upgrady lacz mozna
dzieki temu robic pozniej.

Rownoczesnie wydaje sie uczciwe zeby NASK, korzystajac z tej mozliwosci
oszczedzenia lacz pozwalal rownoczesnie na skopiowanie z zagranicy plikow tym,
ktorzy je rozpowszechniaja potem po laczach wewnatrz kraju.

Wydaje mi sie, ze w interesie NASKu (i jego klientow) lezy nie tylko zgoda na
te dzialalnosc, ale rowniez zachecanie do niej poprzez nie pobieranie za nia
oplat. Cos co przynosi zyski NASK, a wymaga poniesienia kosztow przez ICM
(maszyna, oprogramowanie, energia, porty na routerach a przede wszystkim
obsluga administracyjna) nie powinno wymagac poniesienia dodatkowej oplaty
przez ICM (lub inne podobne osrodki), przepustowosc udostepniana na te rodzaje
dzialalnosci powinna byc darmowa.


Sadzac po akcji NASK trwajacej od 1 grudnia, cos sie w moim rozumowaniu nie
zgadza, ale nie umiem wymyslec zadnych powodow, racjonalnych lub nie, byc moze
nie jestem poinformowany o jakichs istotnych szczegolach. Dziekuje z gory za
zaspokojenie mojej ciekawosci.

R.


Date: Mon, 14 Dec 1998 21:50:36 +0100
From: Rafal Maszkowski <rzm@icm.edu.pl>
To: Tomasz Hofmokl <hofmokl@nask.pl>
Cc: Prof Marek Niezgodka <marekn@icm.edu.pl>,
	Prof Michal Nawrocki <michaln@fuw.edu.pl>,
	Inz Wiktor Krzanowski <wiktor@nask.pl>
Subject: Re: routing SunSITE'a

On Wed, Dec 09, 1998 at 04:36:28PM +0100, Tomasz Hofmokl wrote:
> Zgodnie z obietnica odpowiadam na Pana list z poniedzialku.  Oczywiscie
> moze Pan cytowac moja wypowiedz. Wszystkie jej elementy sa dobrze znane
> kierownictu ICM i wspolnie z Prof.  Markiem Niezgodka staramy sie znalezc
> racjonalne rozwiazanie problemu serwisow sieciowych

Myslalem raczej o przekazaniu uzyskanych informacji srodowisku administratorow,
tak aby mogli oni informowac swoich uzytkonikow o niespodziankach, jakie
czekaja na nich w Sieci. Pracujac w ICM wiem nieco wiecej niz typowy
administrator w Polsce, ale niekoniecznie wszystko, nie uczestnicze tez w
negocjacjach dotyczacych tej sprawy.

>    W pelni podzielam Pana opinie co do waznosci uslug jakie moze swiadczyc
> serwer typu Sunsite'a .Uwazam, ze dostep do niego jest w interesie
> wszystkich uzytkownikow Internetu w Polsce a nie tylko uzytkownikow
> NASK'u.
>     Zdajac z tego sprawe NASK potraktowal Sunsite jako zasoby wazne dla
> calej sieci i w oparciu o uchwale Rady Uzytkownikow WARMAN'a zaoferowal
> bezplatne podlaczenie Sunsite do sieci NASK bez transferu do innych
> operatorow a wiec bez zobowiazania się zapewnienia transferu
> zagranicznego.  Z tego zobowiazania nie wycofujemy sie i go podtrzymujemy.  
> W poczatkowym okresie zapewniony byl jednak transfer ruchu zagranicznego
> chociaz z serwera korzystalo coraz wiecej uzytkownikow w zaden sposób nie
> zwiazanych z NASKiem.  Nie chcielismy bowiem utrudniac tego serwisu przez
> odciecie od lacza zagranicznego zanim nie zostana wynegocjowane warunki
> udzialu w tym przedsiewzieciu innych operatorow.  Deklarowalismy nawet
> partycypowanie w tym ruchu. Niestety rozmowy na ten temat przeciagaly sie
> a mysmy wyczerpali srodki na ten cel.  Sytuacja do 1 grudnia byla taka, ze
> z zasobow Sunsite korzystali abonenci wszystkich lub prawie wszystkich
> operatorow w Polsce natomiast ruch zwiazany z aktualizacja zasobow byl
> obslugiwany wylacznie przez lacze miedzynarodowe NASK'u.  Ruch ten w
> ostatnim okresie wynosil srednio od 1,5 do 2 Mb/s. Operatorzy zagraniczni
> ( Telia Transit Service i Nordunet ) uzalezniaja wysokosc oplaty od
> sumarycznego ruchu mierzonego jak w Telia i deklarowanego i ogranicznego
> do deklarowanej wartosci jak w Nordunecie. Utrzymanie tranzytu
> miedzynarodowego przez NASK wymagaloby albo pogorszenia jakosci uslug albo
> zwiekszonej oplaty za tranzyt. NASK nie ma srodkow aby pokrywac koszty tej
> uslugi dla wszystkich uzytkownikow w Polsce nie zwiazanych z NASKiem.  
> Konieczne jest rozlozenie kosztow tej uslugi na wszystkich
> zainteresowanych korzystaniem z niej. Rozmowy na ten temat trwaly juz od
> kilku miesiecy. Jestem zdania , ze wszyscy zainteresowani powinni sie
> przyczyniac do utrzymania tego serwisu. Dopiero w listopadzie inni
> partnerzy zaczeli partcypowac w utrzymaniu zasobow Sunsite. Przez caly
> poprzedni okres caly ciezar ponosil NASK.  Uwazam zreszta ze nasz wklad w
> utrzymanie tego serwisu w biezacym roku byl wkladem na rzecz wszystkich
> uzytkownikow Internetu w Polsce a nie tylko abonentow NASKu.
>    Sprawa wymaga niewatpliwie rozwiazania. Na najblizszy okres
> rozwiazaniem jest przejecie ciezaru obslugi ruchu zagranicznego Sunsite'a
> przez pozostalych operatorow. W przyszlym roku rozwiazanie musi być
> dokladnie przemyslane.  Najprawdopodobniej cala lacznosc zagraniczna dla
> srodowiska akademickiego i naukowego w Polsce będzie finansowana
> centralnie. Gdyby Sunsite pracowal wylacznie na potrzeby tego srodowiska
> sprawa bylaby prosta. Poniewaz jest on serwisem dla wszystkich trzeba
> znalezc mechanizm aby wszyscy mogli partycypowac w kosztach. Mysle, ze
> takie rozwiazanie znajdziemy. NASK Nie moze jednak ponosic jak to bylo
> dotychczas wszystkich kosztow lacznosci. Sprawy o których pisze sa
> dokladnie znane Prof. Niezgodce i wspolnie staramy sie znalezc jakies
> rozwiazanie.

Obawiam sie, ze nikt nie prowadzi szczegolowych badan statystycznych ruchu
pozwalajacych okreslic jakie straty i jakie zyski ma NASK z istnienia
SunSITE'a. Jeszcze trudniej moze byc stwierdzic jak zmienia sie struktura ruchu
po jego odlaczeniu.

Wartosc 1.5 Mbps wydaje sie realna. Wiekszosc tego ruchu to zasoby, korzystanie
z ktorych przez klientow innych uslugodawcow nie zwieksza obciazenia lacza
NASK. Takimi sa przede wszystkim zasoby FTP (transfer FTP do SunSITE'a zachodzi
glownie w nocy, gdy lacza nie sa obciazone) i Usenet News oraz do pewnego
stopnia w3cache, a te trzy uslugi zajmuja najwieksza czesc pasma zuzywanego
przez SunSITE. Czesc uzycia w3cache generuje ruch dla poszczegolnych
uzytkownikow, a wiec np. dla uzytkownika z POL-34, w duzym stopniu ruch ten
jednak korzysta z zasobow juz przetransmitowanych dla uzytkownika z NASK, co
jest wlasnie celem dzialania uslugi w3cache.


Jak w tym roku wygladalo korzystanie przez innych operatorow z uslug SunSITE'a
udostepnianych dzieki uprzejmosci NASK?

1. Z powodu dlugotrwalej awarii lacza ICM-TPSA (grudzien 1997 - wrzesien 1998)
obnizajacej jego przepustowosc, uslugi dostepne poprzez to lacze byly
ograniczone. Najbardziej zasobochlonny (ze wzgledu na zuzycie zasobow NASK)
w3cache przez wiekszosc tego czasu nie byl udostepniany od strony TP SA, a
klienci TP SA nauczyli sie korzystac z w3cache udostepnianego przez te firme.

2. POL-34 uzyskalo bezposredni dostep do ICM dopiero od wrzesnia lub
pazdziernika 1998 r.  Juz od pazdziernika jednak jakosc polaczenia via NASK
instytucji akademickich, w tym SunSITE'a, z zagranica pogorszyla sie tak
znacznie, ze wplyw uzytkownikow POL-34 na dodatkowe zuzycie zasobow NASK przez
SunSITE'a nie mogl byc duzy. Jakosc polaczenia zagranicznego polepszyla sie
dopiero 1 grudnia (kilka godzin przed odlaczeniem routingu SunSITE'a). POL-34
od poczatku utrzymuje polaczenie miedzy serwerami w3cache w swojej sieci i w
ICMie co pozwalalo podzielic obciazenie powodowane przez uzytkownikow WWW w
sieci NASK i POL-34.

3. Koleje losow polaczen z mniejszymi sieciami byly bardzo skomplikowane, wiec
nie bede probowal ich tu opisywac, zwlaszcza ze ich udzial w ruchu jest
nieznaczny.

Wydaje mi sie wiec, ze wlaczenie sie listopadzie dwoch duzych operatorow (TP SA
i POL-34) do partycypowania w obciazeniach powodowanych przez SunSITE'a nie
bylo zbyt pozne.


Bardzo zle sie stalo, ze doszlo do tak radykalnych krokow jak odlaczenie
routingu. Uzytkownicy ucza sie korzystac z serwisow takich jak SunSITE. Kiedy
stwierdzaja, ze serwis taki podlega gwaltownym zmianom pogarszajacym jakosc
uslug, szybko uciekaja. Dobrze jezeli przenosza sie na alternatywne serwisy,
czesto jednak zmiana moze polegac na calkowitej rezygnacji z oszczedzania
pasma, wylaczeniu cache'owania WWW, sciagania oprogramowania do MS-Windows
bezposrednio z Ameryki z Tucows, a dystrybucji Linuxa z ftp.redhat.com. Trudno
potem odzyskac raz utracone zaufanie do jakosci serwisu.


NASK przejawia wiele otwartosci w podejsciu do swoich klientow, czego dowodem
jest tez odpowiedz na moj list, ale sa tez przyklady zatajania istotnych
informacji. Kiedys byly publicznie dostepne statystyki ruchu na laczach NASK,
potem zostaly zablokowane, podobno na zyczenie kierownictwa.  Nie wiem czy o
tym panu wiadomo; czy moglby pan spowodowac ponowne udostepnienie statystyk?
Obecnie wielu ludzi mierzy jakosc lacz NASK na wlasna reke, co wprawdzie nie
powoduje zwiekszenia ruchu, ale jest marnowaniem zasobow ludzkich. Jaki jest
teraz ruch na laczu zagranicznym? (w czesci dostepnej dla klientow
finansowanych przez KBN i w czesci dla klientow nieakademickich)

R.
PS. Do odbiorcow tej korespondencji dodaje grupe dyskusyjna pl.listserv.polip ,
dlatego tez cytuje w calosci.