🚀 go-pugleaf

Pani Ewa napisała:

>>>>>>>> Jeżeli "zdołać" jest etymologiczne złączone ze "zdolnościami", to
>>>>>>>> dlaczego w jednym słowie jest "ł", a w drugim "l".
>>>>>>> Alternacja spółgłoskowa. To się często zdarza w polskim - stół - stole;
>>>>>> A jest jakaś reguła (lub reguły), kiedy "l", a kiedy "ł"?
>>>>> Jeśli chodzi o rzeczowniki, w których -ł występuje w końcówce (w rodzaju
>>>>> żeńskim to będzie -ła, w r.nijakim -ło), zawsze w miejscowniku będzie
>>>>> -le: stół - stole; chała - chale; siodło - siodle (może zdarzyć się
>>>>> jakiś wyjątek, ale teraz nie przychodzi mi do głowy).
>>>> To może teraz i ja coś napiszę o drodze odwrotnej. Przejście nie odbyło
>>>> się z "ł" do "l", a raczej w drugą stronę.
>>> No proszę, jak szybko zmienia Pan zdanie! ;)
>> Jeśli zajdzie potrzeba, to jeszcze trzy razy zmienię! To dla mnie żadna
>> trudność (tylko kiedy ja miałem zdanie o przechodzeniu z "ł" do "l"?).
>
> Chodziło mi o zmianę zdania co do sensowności dociekania, co było 
> pierwsze - jajko, czy kura.

To oczywiste, że jajko!

> W kwestii alternowania ł > l to nie ma większego znaczenia, ponieważ 
> mowa była o zjawisku we współczesnym języku.

A czy nie możemy sobie podociekać tak bez głębszego sensu, a jedynie
dla wprawy?

>> Zapis jest zdecydowanie późniejszy. Nie było go w czasach, kiedy polski
>> i czeski tworzyły jedno kontinuum językowe. Twardośmy wtedy "ł" wszyscy
>> wymawiali? Skąd założenie takie? Bo może jednak miękko, niektórzy
>> przynajmniej.
>
> Może. Nie wiem, jak wymawialiśmy, ale w wielu językach podstawowy
> dźwięk "l" jest wymawiany w sposób zbliżony do naszego starego "ł" 
> tylnojęzykowego (tego aktorskiego). Mam na myśli np. rosyjskie czy 
> czeskie "l".

Czeskie chyba nie aż tak bardzo. Może stąd panaludkowe zdziwienie,
że coś może być etymologicznie złączone, a raz mieć "ł", gdzie
indziej zaś "l"? I pytania o reguły alteracji. W polszczyżnie te
głoski rozbiegły się chyba najdalej, dalej niż w innych językach
słowiańskich. Powstała różnica w robieniu komuś łaski i robieniu
laski.

Jarek

-- 
A proč lásky políbení
Člověk nikdy, nikdy nedocení
Ach, ta láska nebeská.
Ach, ach, ta láska nebeská.