🚀 go-pugleaf

On 10/02/2020 12:06, jedrek wrote:
> Przechodzenie od 10 lat idzie mi jak krew z nosa, bo co podchodzę to 
> kolejne schody na podstawach, które nie wiem jak zmienić, ustawić tak 
> jakbym to ja oczekiwał.

Nie jestem specjalistą od Linuksa, ale używam go od długiego czasu. Poza 
tym jako Polak mam święte, dane od boga prawo wypowiadać się na tematy, 
w których nie jestem ekspertem, c'nie? Opieram się na własnych 
doświadczeniach z Ubuntu i Linuxem Mint.

Pierwszy krok: wybierz dystrybucję. Co to jest dystrybucja? To jest 
jądro plus powłoka graficzna plus bogaty zestaw programów. W przypadku 
Windowsa masz dostępną jedną dystrybucję, tę od MS, w której dostajesz 
jądro Windowsa, standardową powłokę graficzną z explorerem Windows, jak 
masz szczęście, to możesz sobie wybrać przeglądarkę internetową, ale to 
wszystko. Jak piszesz w tym wątku, masz nie najnowszy sprzęt, więc na 
Twoim miejscu wybrałbym dystrybucję ze środowiskiem XFCE.

Jak już wybierzesz sobie dystrybucję, ściągasz obraz ISO i „wypalasz” go 
na pendrive’ie. Jeżeli czujesz się nostalgicznie i masz nagrywarkę DVD, 
możesz sobie wypalić prawdziwą DVD+eRkę, jak za dawnych czasów, gdy 
telewizja miała 2 programy, a na telefon czekało się 20 lat i nikt nawet 
nie mówił, że to stacjonarny, bo innych nie było (dla zwykłych ludzi). 
Niestety, jeżeli czujesz się jeszcze bardziej nostalgicznie i chciałbyś 
powrócić do epoki kamienia rzucanego przez ludzi w dinozaury, dziś nie 
ma możliwości zrobienia paczki dyskietek z Linuksem.

Teraz bootujesz blaszaka czy laptopa z tego pendrive’a czy płyty, w tym 
celu możesz musieć wejść do menu bootowania BIOS-u lub w BIOS-ie 
przestawić kolejność startu. Linux uruchomi się z nośnika, nic nie 
będzie zapisywał na dysku twardym, a Ty możesz się do woli pobawić i 
zobaczyć, czy Ci dana dystrybucja odpowiada – i czy w ogóle działa na 
Twoim sprzęcie. W tym możesz nawiązać połączenie z internetem, odpalić 
przeglądarkę i zobaczyć, czy pójdzie na Twoim sprzęcie.

Drugi krok: jak już wybrałeś dystrybucję i wiesz, że chcesz ją 
zainstalować, a także zrobiłeś pełny backup ważnych plików, instalujesz 
Linuxa, najłatwiej klikając ikonę na pulpicie.

Partycjonowanie (na razie bez rozpatrywania swapa): jest kilka szkół, 
jedna mówi, że w warunkach domowych można zainstalować wszystko na 
jednej partycji, druga – by wydzielić ze 20 GB na / (system, programy i 
dodatki), a na reszcie założyć drugą partycję i tam założyć /home 
(katalog domowy, odpowiednik windowsowego users and settings). Zaletą 
pierwszej szkoły jest prostota i uniknięcie problemu z brakiem miejsca, 
gdy partycjonujesz jakiś wyjątkowo mały (na dzisiejsze czasy) dysk, 
drugiej – pliki użytkownika są nieco bezpieczniejsze, a przy ewentualnej 
zmianie systemu wymagającej wykasowania i zreformatowania partycji 
systemowej pliki użytkownika i ustawienia programów spokojnie sobie 
siedzą na drugiej partycji. Funkcjonuje też trzecia szkoła, ale ona 
odnosi się tylko do tych, którzy muszą (lub ich paranoja im każe) 
zaszyfrować nie tylko katalog z plikami użytkownika, ale i pliki 
systemu: wówczas na osobnej partycji instalujesz /boot. Ale zdaje się to 
Ciebie nie interesuje.

Nie umiem powiedzieć, jakie znaczące zalety lub wady mają różne systemy 
plików, ja osobiście wybieram ext4. Tzn. wiem, dlaczego nie wybrałbym 
np. NTFS ani tym bardziej FAT32, ale to oczywistość.

Swap: Linux może korzystać ze swapa na partycji swap (nieco lepsza 
wydajność) lub w postaci pliku na partycji systemowej, jak w Windowsie. 
Nie wiem, jakie są konsekwencje nieutworzenia swapa oprócz tego, że swap 
o wielkości co najmniej ≥ RAM jest niezbędny do tego, by system mógł 
pójść spać (zahibernować).

Trzeci krok: instalacja potrzebnych programów i aktualizacja do 
najnowszej wersji już zainstalowanych. W Windowsie masz Windows Update, 
przez który (z tego co pamiętam) możesz zainstalować poprawki dla 
systemu i, jeżeli zaznaczyłeś odpowiednią opcję, dla MS Office. Jak 
zainstalujesz sobie jakiś program, w najlepszym wypadku ten program sam 
będzie regularnie sprawdzał, czy są dostępne aktualizacje i w miarę 
potrzeby się uaktualni, w najgorszym musisz ręcznie regularnie wchodzić 
na stronę producenta i sprawdzać, czy pojawiły się aktualizacje, sam je 
ściągnąć i sam je zainstalować. W Linuxie masz menago pakietów Synaptic, 
który:
* pozwala na instalację (i dezinstalację) bardzo wielu programów 
dodatkowych;
* sprawdza, czy dostępne są aktualizacje dla systemu *oraz* 
zainstalowanych z użyciem tegoż Synaptica programów;
* niektóre programy, jak np. PaleMoon (przeglądarka jak Firefox, ale z 
innym interfejsem i obsługą starych rozszerzeń) i Skype, mogą nie 
występować w samym Synapticu, ale można dołączyć je do niego i też będą 
automatycznie uaktualniane.
Uwaga: o ile sam Wine można zainstalować przez Synaptica, to już 
aplikacje windowsowe zainstalowane w Wine już trzeba zainstalować jak 
pod Windowsem i uaktualniać z wykorzystaniem mechanizmu aktualizacji 
danej aplikacji lub ręcznie, tak jak pod Windowsem.

Niestety wiele porad w internecie to w najlepszym przypadku „wpisz 
cośtamcośtam (i 10 dalszych linii) w terminalu”, gdy tymczasem można to 
łatwo wyklikać w interfejsie. To podejście potrafi bardzo zniechęcić. 
Mam wrażenie, że w niektórych przypadkach to jest trochę tak, jak u 
różnych niedouków – próbują się dowartościować używając dużej ilości 
mądrze brzmiących terminów i starają się jak najbardziej zagmatwać 
proste sprawy, by wyglądali na mądrych i posiadających jakąś wiedzę 
tajemną. A w innych przypadkach są to specjaliści od wielu dystrybucji i 
podają uniwersalną poradę, która zadziała niezależnie od powłoki (a 
nawet gdy powłoka nie uruchamia się z powodu błędu).

Mam nadzieję, że choć trochę pomogłem, nie za bardzo zaciemniłem 
próbując rozjaśnić i nie napisałem za dużo o oczywistych oczywistościach.

-- 
MF