🚀 go-pugleaf

On 2011-05-31, Andrzej Jarzabek <andrzej.jarzabek@gmail.com> wrote:
> On 31/05/2011 16:17, Andrzej Rosa wrote:
>
>> Praktycznie nigdzie się tak tego ludziom nie _tłumaczy_.
>
> Bo w publikacjach popularnonaukowych jak się pisze "jest tak-a-tak", 
> "odkryto, że..." itd., to jest to właśnie podanie w prostych słowach, że 
> taki jest konsensus. W odróżnieniu powiedzmy od stwierdzeń zaczynających 
> się od "profesor Iksiński z Instytutu Mniemanologii Stosowanej, uważa 
> że...".

Nikt nie tłumaczy na zasadzie "jest tak a tak, bo wszyscy specjaliści
się co do tego zgadzają".  Tłumaczy się ludziom eksperymenty i
rozumowanie stojące u podstaw jakiegoś przekonania, nie każe się im brać
niczego na wiarę.

Konsensusu nikt nawet nie przywołuje, są lepsze argumenty.

>> Tak by było, gdyby istniały dane doświadczalne, z którymi superstruny
>> mogłyby być zgodne.  Tak jak jest, teorię superstrun tłumaczy się na
>> zasadzie matematycznej estetyki, co miało swój urok, dwadzieścia lat
>> temu...
>
> Popraw mnie jeśli się mylę, ale spośród nieskończonej ilości możliwych 
> do wymyślenia matematycznie eleganckich modeli, akurat teorie strun 
> należą do wąskiej klasy takich, które mają właściwość bycia uogólnieniem 
> innych przyjętych modeli. To, że nie dają żadnych sprawdzalnych 
> przewidywań, to osobna sprawa.

Nawet nie w tym rzecz, że teorii superstrun nie udało się sprawdzić.
Rzecz w tym, że póki co teoretycy jeszcze nie wymyślili żadnego testu
eksperymentalnego, który (choćby praktycznie niemożliwy do
przeprowadzenia) pozwoliłby na zweryfikowanie tej teorii.

Stąd etykieta "not even wrong".

>> Nigdy nie czytałeś książki popularnonaukowej o mechanice kwantowej?
>> Gwarantuję Ci, że istotę tej teorii daje się przekazać bez jednego wzoru
>> matematycznego.
>
> Takie przedstawienie nie daje jednak _absolutnie żadnych_ podstaw do 
> oceny, czy teoria jest poprawna, czy nie. 

Jak nie wnikasz w matematykę, musisz zaufać że inni wniknęli
wystarczająco głęboko.  Istotę problemu jesteś w stanie pojąć bez tego.

Mogę dać przykład z mechaniki kwantowej.  Wystarczy jakościowy opis
paru eksperymentów i sam zrozumiesz z czym był kłopot.

> Do tego niestety trzeba nie 
> tylko mieć wzory, ale też posiadać wiedzę pozwalającą te wzory zrozumieć 
> i zastosować. 

Właśnie że niespecjalnie.  Ba, Einstein wydumał szczególną teorię
względności zupełnie bez matematyki.  Matematyka (Lorentza) pozwoliła ją
tylko ilościowo opisać, istniała zresztą wcześniej.

Tak swoją drogą - jesteś świadom że Einstein wymyślił szczególną jako
urzędnik trzeciej klasy w szwajcarskim urzędzie patentowym?  

[...]
> Dopóki takiej wiedzy nie posiadasz, nie jesteś w stanie oceniać 
> poprawności ani spójności modeli i teorii. De facto przyjmujesz tę 
> wiedzę na podstawie konsensusu: uznajesz ją, bo wiesz, że fizycy i 
> matematycy znają te wzory, sprawdzili je i zgodzili się, że stanowią one 
> dobry opis obserwowanej rzeczywistości. Ewentualnie stajesz na 
> stanowisku, że chociaż nie znasz wzorów ani nawet nie potrafiłbyś ich 
> zrozumieć ani zweryfikować, to uważasz, że ludzie, którzy się tym 
> właśnie zajmują, nie mają racji.

Te wzory są dość proste.  Przegryzłem się przez kilkanaście.
Klimatologia to nie rocket surgery.

Na inny przykład, na statystyce znam się równie źle jak większość
klimatologów, ale jestem w stanie przeczytać publikację, zrozumieć co
implikuje, po czym przeczytać polemikę i zrozumieć jakich elementów nie
kontestuje.  A jak nie rozumiem czegoś faktycznie istotnego, wystarczy
klikać i czytać dalej.

Robisz tak po parę godzin dziennie przez rok/dwa i stajesz się
ekspertem.  Mi się nie chce, ale nie potrzeba do tego doktoratu,
wystarczy odrobina talentu i mnóstwo samozaparcia.  

>> No skąd.  Słuchanie argumentów obu stron to w ogóle durny pomysł. ;-)
>
> Wypowiadanie się na temat, którego się nie rozumie, na podstawie 
> argumentów skierowanych do ludzi, którzy się na tym znają, to ogólnie 
> durny pomysł.

Podejście które reprezentujesz to nie metoda naukowa, to coś bliższego
organizacji cechowej, gdzie jedynie wtajemniczeni mają dostęp do
sekretów.  Nauka tak nie działa, na całe szczęście.  

Tak swoją drogą, chyba stosunkowo rzadko czytujesz publikacje naukowe?
Gdybyś to robił częściej, raczej nie wyobrażam sobie byś był równie
zacięty w przekonaniu, że człowiek z zewnątrz nie jest w stanie tego
pojąć.  Nie wiem jak ty, ale ja rocznie czytam pewnie kilkadziesiąt
publikacji, z różnych interesujących mnie dziedzin i naprawdę nie
rozumiem dlaczego mam nie być w stanie ich zrozumieć.  

-- 
Andrzej Rosa
Working Gentoo flavor:  http://www.funtoo.org
Maintained by Daniel Robbins.