🚀 go-pugleaf

On Thu, 27 Aug 1998, Gwidon S. Naskrent wrote:

> Chwileczke, mysmy chyba nic nie wkladali z tych fontow? A moze...? Tam jest
> tez strona o tengwarach, chociaz watpie zeby sie Qrczakowi chcialo ogladac.

Zdążyłem już to sobie wydrukować :-)

Rzeczywiście nie jest łatwo. Najważniejsza sprawa: potrzeba standaryzacji
unikodów _wszystkich_ potrzebnych kombinacji. Boję się, że nikt tego
jeszcze nie robił... Czy jest coś zarezerwowane w U+Exxx? Chyba sporo
tych liter wychdzi, zwłaszcza jeśli dla porządku chciałoby się zrobić
to "jednolicie", za to zużywając jakichś kombinacji, które mają nikłe
szanse pojawić się w praktyce (czyli każda spółgłoska z każdą samogłoską,
wszystko z możliwą tyldą pod spodem itd.). Jeśli wyszłoby tego bardzo
dużo, można by próbować na dziko zająć coś powyżej U+10000, ale to
nieładnie. Najgorsze, że to nie tylko samogłoski, ale i masa specjalnych
dodatków, tyldy, kreski, "s", różne warianty samogłosek...

Drugi w kolejności problem: w 8x16 jest dość ciasno, zwłaszcza w poziomie.
Może nieszczególnie wyglądać. Poza tym jedne litery powinny być węższe,
a inne szersze. Trudno.

W Unikodzie każda litera ma ściśle zdefiniowany rozkład na składniki
(czasem jest niepodzielna). W przypadku liter z akcentami składniki to
zwykłe litery plus akcenty typu "combining". W praktyce te akcenty niby
mogą być fizycznie w fontach (nie w trybie tekstowym, np. w trutajpach)
jako znaki zerowej szerokości z akcentem w odpowiedniej pozycji, ale
podział jest bardziej "logiczny" niż "fizyczny", np. w "i" z akcentami
jest normalne "i", a nie "i bez kropki", i nie ma żadnych wersji dla liter
różnych szerokości, jak to jest we wspominanych fontach. Teoretycznie
w Unikodzie litera "Ę" jest zupełnie równoważna dwóm znakom "E" +
"ogonek", chociaż mało kto to implementuje.

Tak więc w przypadku tengwara (tengwaru?) IMHO logiczny byłby analogiczny
układ: spółgłoski osobno, samogłoski nakładające się na poprzednią literę
osobno, oraz dodatkowo wszystkie ich kombinacje, przy czym wystarczy jedna
wersja każdej nakładającej się samogłoski. Może to dodatkowo ułatwiać
konwersję, która mogłaby być dwupoziomowa: najpierw z poszczególnych
transkrypcji do wersji z samogłoskami w osobnych znakach, a potem
połączenie kombinacji samogłosek i innych akcentów w samodzielne znaki
(swoją drogą, drugi etap mógłbym zrobić niezależnie od tengwara - jakiś
skrypt na podstawie unidata.txt definiującego rozkład produkowałby tablicę
konwersji sklejającą dokładane akcenty tam gdzie to możliwe). Osobne znaki
są konieczne z tego powodu, że wiele programów (chociażby jądro Linuxa
albo mój dynafont) nie musi wcale obsługiwać doklejanych akcentów. Nie
jest to wymagane: z `man unicode':

IMPLEMENTATION LEVELS
       As not all systems are expected to support advanced mecha­
       nisms like combining characters, ISO 10646  specifies  the
       following three implementation levels of UCS:

       Level 1  Combining  characters  and Hangul Jamo characters
                (a special,  more  complicated  encoding  of  the
                Korean  script,  where Hangul syllables are coded
                as two or three subcharacters) are not supported.

       Level 2  Like  level 1, however in some scripts, some com­
                bining  characters  are  now  allowed  (e.g.  for
                Hebrew,  Arabic,  Devangari,  Bengali,  Gurmukhi,
                Gujarati, Oriya, Tamil, Telugo,  Kannada,  Malay­
                alam, Thai and Lao).

       Level 3  All UCS characters are supported.

> Sugerowalbym kilka klawiatur do glownych trybow, plus do polskiego (z
> Altem, a jakze ;)

Jak jest z transkrypcją polskiego?

Do moich alfabetów potrzebowałem ścisłego podziału polskich słów na
spółgłoski i samogłoski. Nie jest to takie oczywiste, np. jakie głoski
są w słowie "dioptrii"? Mam swój pogląd na ten temat, wyłożony na
<http://qrczak.home.ml.org/ortografja/ortografja.html>, i wychodzi, że
da się to zrobić ściśle, chociaż z normalnej ortografii ten ścisły zapis
nie zawsze wynika. Po dodatkowych paru zabiegach wprowadzających większą
regularność w odmianie kosztem nieznacznych nieregularności (ale ścisłych)
w tłumaczeniu między językiem pisanym a mówionym robi się dokładnie
35 spółgłosek i 8 normalnych samogłosek plus jedna specjalna ("y"
w szczególnych pozycjach). Jest akurat 36 spółgłosek w tengwarze, więc
da się to ściśle przyporządkować nawet bez spacjalnych dodatków, tyle
że niektóre przyporządkowania wyjdą sztucznie, bo jest niemal na styk.
Oczywiście inni mogą woleć jakąś przybliżoną transkrypcję fonetyczną,
w której np. miękkość będzie oddawana przez coś w stylu "j" albo dodatkowe
"i" jako samogłoska...

Być może przyda się konwersja ze "standardu" tamtych fontów, jeśli
istnieją jakieś teksty w nich zakodowane. Można by wtedy nawet
skonwertować tamten dokument na tekst i odpowiednie fragmenty by się
skonwertowało na nasz Unikod, żeby wyświetlać pod Linuxem. Bezpośredni
font na konsolę zgodny z tamtym odpada z powodu doklejanych samogłosek
i innych drobiazgów.

Rzeczywiście nie ma jednolitego standardu transkrypcji... Cóż, tym się
musi zająć ktoś, kto w tym głębiej siedzi.

Mógłbym nawet w wolnej chwili spróbować to porysować, ale najpierw ktoś
inny musiałby zająć się ścisłym określeniem, które znaki są potrzebne,
i przypisaniem numerów Unikodu do wszystkich kombinacji, jeśli to jeszcze
nie jest gdzieś zrobione. Oraz ktoś musiałby się zająć konwersją lub
klawiaturą.

-- 
 __("<   Marcin Kowalczyk * qrczak@knm.org.pl http://qrczak.home.ml.org/
 \__/       GCS/M d- s+:-- a21 C+++>+++$ UL++>++++$ P+++ L++>++++$ E->++
  ^^                W++ N+++ o? K? w(---) O? M- V? PS-- PE++ Y? PGP->+ t
QRCZAK                  5? X- R tv-- b+>++ DI D- G+ e>++++ h! r--%>++ y-