🚀 go-pugleaf

Posted-By: auto-faq 3.1.1.2
Archive-name: pl.comp.www


  pl.comp.www FAQ & A vel NZiO
  Ziemek Borowski & inni.
  Wersja 0.6.1.0 - 24.11.96 godzina 23:59:59

  Zawsze dostepne pod adresem http://www.QDnet.pl/~Ziembor/pl.comp.www/
  oraz wersja tekstowa (bez polskich liter):
  http://www.QDnet.pl/~Ziembor/wwwfaqpl.txt Wersja skompresowana:
  http://www.QDnet.pl/~Ziembor/www.tgz wymaga w DOSie programu UNTGZ
  (GNU - wielkosc ok. 211 kb) http://www.QDnet.pl/~Ziembor/untgz_.exe
  Chwilowo pod adresem: http://www.QDnet.pl/~Ziembor/pl.comp.www/cr/
  znajduje sie wersja bez polskich liter...  (i bedzie dopoki na IBM
  3090 z VM/CMS i w blednie administrowanych sieciach nie da sie uzyskac
  przyblizenia polskich znakow).
  ______________________________________________________________________

  Spis tresci:

  1.      Autorzy, deklaracje, kwestie porzadkowe.

  1.1.    Koordynator i (w charakterze sklejacza) autor :-)

  1.2.    Komentuja, wspolpracuja i/lub pomagaja

  1.3.    Czy ta grupa ma swoje archiwum?

  1.4.    Czy moge zaprenumerowac te grupe tak jak normalna liste
  dyskusyjna?

  1.5.    W jaki sposob zadawac pytania, aby uzyskac odpowiedz?

  1.5.1.  Zanim zadasz pytanie

  1.5.2.  Gdy nie masz innego wyjscia...

  2.      Wstep, ogolny opis WWW.

  2.1.    Co to jest Internet?

  2.2.    Co to jest Web, WWW?

  2.3.    Kto wyznacza standardy dla Internetu i WWW???

  2.4.    Co to jest SGML i HTML? I jakie sa ich wzajemne zwiazki?

  2.5.    Co to jest HTML?

  2.6.    Co to jest URL?

  2.7.    Co to jest CGI?

  2.8.    Co to jest VRML?

  2.9.    Co to jest Java i JavaScript?

  2.10.   Co to jest plug-in?

  2.11.   Co to jest ActiveX?

  2.12.   Co to jest Broadway?

  2.13.   Co to jest SSI?

  2.14.   Co to jest SSL?

  2.15.   Co to jest ONE?

  2.16.   Kto uzywa WWW i Internetu?

  3.      Jakich narzedzi uzywac do pracy z WWW.

  3.1.    Jakie przegladarki sa dostepne dla DOSa?

  3.2.    Jakie przegladarki sa dostepne dla MS Windows 3.x i MS Windows
  95/NT?

  3.3.    Jakie sa dostepne przegladarki dla UNIXa?

  4.      Uzytkowanie WWW.

  4.1.    Czy jest jakis katalog tematyczny WWW?

  4.2.    Jak moge znalezc jakis tekst na stronie Web?

  4.3.    Dlaczego czesto widze ,,krzaczki** zamiast polskich liter?

  4.4.    Czy uzywajac WWW mozna zlapac wirusa?

  4.5.    W jaki sposob nawigowac po Pajeczynie ?

  4.6.    Jak jest z prawami autorskimi w Internecie?

  4.7.    W jaki sposob pracowac z WWW bez bezposredniego polaczenia?

  4.8.    Co to jest i dlaczego nalezy uzywac W3cache-proxy?

  5.      Tworzenie - ogolne.

  5.1.    Jak moge publikowac w WWW?

  5.2.    Czy moge w Pajeczynie umieszczac dokumenty w innym formacie
  niz HTML?

  5.3.    Jakich polskich terminow uzywac przy tworzeniu stron?

  6.      HTML

  6.1.    Jak wyglada dokument WWW?

  6.2.    Co jest standardem w HTMLu?

  6.3.    Jakie narzedzia wspomagajace tworzenie dokumentow WWW sa
  dostepne dla DOSa/Win i MS Windows 95/NT?

  6.4.    Jakie narzedzia wspomagajace tworzenie dokumentow WWW sa
  dostepne dla UNIXa?

  6.5.    Co to sa netscapizmy oraz inne rozszerzenia? I dlaczego nie
  nalezy ich stosowac?

  6.6.    W jaki sposob moge tworzyc poprawne strony z polskimi znakami
  diakrytycznymi?

  6.7.    Dlaczego i w jaki sposob sprawdzac poprawnosc skladniowa
  dokumentow?

  6.8.    Czy moge ukryc kod zrodlowy dokumentu?

  7.      Grafika na stronach WWW.

  8.      CGI i programowanie w WWW.

  8.1.    W jaki sposob moge zainstalowac licznik na stronie?

  9.      Serwery WWW

  9.1.    Jakie serwery WWW (HTTP) sa dostepne i ktory wybrac (i pod
  jakim systemem powinien pracowac)?

  9.2.    Gdzie moge znalezc opis protokolu serwera WWW (HTTP)?

  9.3.    W jaki sposob moge na moim serwerze obslugiwac jego bledy?

  9.4.    W jaki sposob poprawnie serwowac polskie dokumenty?

  9.5.    Jak stworzyc strone na haslo?

  9.6.    W jaki sposob moge udostepnic przeszukiwanie mojego serwera?

  9.7.    Jak mozna udostepniac baze danych przez WWW?

  10.     Standardy - dostepne w roznych miejscach

  11.     Ogolne wprowadzenia do sieci.

  12.     Zrodla dotyczace HTML.

  12.1.   Zrodla HTML po polsku w sieci.

  12.2.   Zrodla HTML po polsku

  12.3.   Zrodla HTML po angielsku w sieci

  12.4.   Zrodla HTML po angielsku drukowane

  13.     Zrodla dotyczace innych, zwiazanych z WWW jezykow
  programowania

  14.     Dokumenty dotyczace tworzenia (ogolne) WWW.

  14.1.   Dokumenty dotyczace tworzenia (ogolne) WWW po polsku.

  14.2.   Dokumenty dotyczace tworzenia WWW w polskiej sieci.

  14.3.   Dokumenty dotyczace WWW w swiatowej sieci
  ______________________________________________________________________

  1.  Autorzy, deklaracje, kwestie porzadkowe.

  1.1.  Koordynator i (w charakterze sklejacza) autor :-)

  Ziemek Borowski (ZMB) mailto:zie...@QDnet.pl
  http://www.QDnet.pl/~Ziembor/

  1.2.  Komentuja, wspolpracuja i/lub pomagaja

  za co serdecznie im dziekuje (kolejnosc quasi-losowa ;-)

  '  Rafal Maszkowski (RM) mailto:r...@torun.pdi.net
     http://www.torun.pdi.net/~rzm/

  '  Marek Baczek (MGB) mailto:m...@QDnet.pl http://www.QDnet.pl/~mgb/

  '  Grzegorz Staniak (GS) mailto:gsta...@golem.umcs.lublin.pl

  '  Piotr Teczynski (PT) mailto:pte...@hum.amu.edu.pl
     http://hum.amu.edu.pl/~pteczyn/
  '  Wojciech Myszka (WM) mailto:W.My...@immt.pwr.wroc.pl

  '  Pawel Wiecek (cov) mailto:co...@pwr.wroc.pl
     http://www.ists.pwr.wroc.pl/~coven/

  '  Wojtek Sylwestrzak (WojSyl) mailto:woj...@icm.edu.pl

  '  Jerzy Pankiewicz (JP) mailto:panki...@pwr.wroc.pl

  '  Tomasz Pilat (TP) mailto:ponc...@ajax.umcs.lublin.pl
     http://ajax.umcs.lublin.pl/~poncjusz/

  '  Marcin Cieslak (Saper) mailto:sa...@sgh.waw.pl

  '  inni, ktorzy zglosza swoja oferte pomocy :-)

  '  wszyscy pisujacy na pl.comp.www

     Deklaracje

  '  Jesli nie znalazles tu odpowiedzi na swoje pytanie przepraszam... I
     mam prosbe: jak znajdziesz, przeslij uzupelnienie do odpowiedzi na
     istniejace pytanie, badz napisz (wraz z odpowiedzia) nowe.

  '  Gdy niniejszy dokument zostanie dopracowany (tj. osiagnie wersje <
     1.0) bedzie wysylany do grupy  news:pl.comp.www raz na dwa
     tygodnie, pierwszego i pietnastego dnia kazdego miesiaca.

  '  Dokument ten bedzie systematycznie uzupelniany i w miare pojawiania
     sie nowych pytan publikowane beda jego kolejne wydania.

  '  Autorzy nie ponosza zadnej odpowiedzialnosci za efekty dzialania
     spowodowane stosowaniem sie do zalecen zawartych w dokumencie.

  '  Wszystkie zastrzezone znaki firmowe zostaly uzyte jedynie w celach
     informacyjnych.

  '  Dokument nie ma zadnej mocy prawnej badz administracyjnej i
     powolywanie sie na udzielone w nim odpowiedzi oraz porady jest
     bezpodstawne.

  '  Dokument moze byc dowolnie uzywany i rozpowszechniany, jednak w
     wypadku publikacji prosze o poinformowanie o tym fakcie, a w
     wypadku zamieszczenia w Internecie prosze ponadto o zobowiazanie
     sie do systematycznego uaktualniania.

  '  Dokonywanie zmian bez zgody i wiedzy autora dokumentu jest
     niewskazane. choc dopuszczalne, przy zachowaniu praw autoskich i
     zaznaczeniu jakie fragmenty ulegly zmianie.

  '  Wiekszosc tekstow jest autorstwa Ziemka Borowskiego, choc bardzo
     czesto oparte sa na lekturze, np. artykulow w grupie
     news:pl.comp.www.  Jesli autorem danego fragmentu jest ktos inny,
     jest to zaznaczone przez podanie inicjalow autora tego fragmentu
     (*), lub uzupelnienia (+*). Tym nie mniej Ziemek Borowski bierze na
     siebie odpowiedzialnosc za calosc tekstu.

  '  Zawartosc  news:pl.comp.www FAQ opiera sie glownie na listach z
     grupy usenetowej  news:pl.comp.www oraz ew.  pl.comp.lang.java,
     pl.listserv.polip, pl.comp.ogonki, jesli tylko maja zwiazek z
     tematem.

  Kwestie porzadkowe

  1.3.  Czy ta grupa ma swoje archiwum?

  Nie... (ewentualnie mozesz szukac w DejaNews
  http://www.DejaNews.com/forms/dns.html ;-) Ale trzeba uwazac: jest tam
  ustawiony naglowek Pragma: NoCache, i blokada dla robotow (wiec nie
  mozna sciagnac calego archiwum ,,do domu**).

  1.4.  Czy moge zaprenumerowac te grupe tak jak normalna liste
  dyskusyjna?

  Nie i bardzo dobrze... ;-) (sprzezenie z lista to tylko niepotrzebne
  klopoty z polskimi literkami oraz glupie pytania:  jak sie wypisac? .
  ;-)

  1.5.  W jaki sposob zadawac pytania, aby uzyskac odpowiedz?

  Daleki jestem od odsadzania od czci wszystkich, ktorzy zadaja pytania
  nie konkretne, badz takie na ktore odpowiedz znajduje sie na drugiej
  stronie manuala, podrecznika badz FAQ. Ale prosze...

  1.5.1.  Zanim zadasz pytanie

  '  zastanow sie, czy to co cie trapi jest rzeczywiscie problemem. Byc
     moze spotkales sie juz z podobna sytuacja i tylko cos Ci na chwile
     rozum zacmilo :-)

  '  przejrzyj dostepna lokalnie dokumentacje... Po to sie ja tworzy.

  '  poszukaj FAQ (czyli zbioru najczesciej zadawanych pytan wraz z
     odpowiedziami) zwiazanego z nurtujacymi cie problemami... w Polsce
     znajdziesz je pod adresem http://sunsite.icm.edu.pl/pub/usenet/

  '  Sprawdz archiwa: http://www.dejanews.com/forms/dnq.html i tam wpisz
     grupe: pl.comp.www

  '  spytaj lokalnego administratora... chyba, ze ma Cie juz dosc, badz
     sam nim jestes :-)

  '  poszukaj przy pomocy katalogu tematycznego badz wyszukiwarki

  1.5.2.  Gdy nie masz innego wyjscia...

  to pytaj... Ale pamietaj, ze zadawanie pytan tez jest sztuka. Tutaj, w
  grupie  pl.comp.www ograniczymy sie do wskazowek raczej technicznych.

  '  napisz dokladnie: jaki masz problem... (jakiego systemu uzywasz i z
     jakim programem (i jaka jego wersja) masz klopoty)

  '  jesli szukasz jakiegos programu, napisz jak sie nazywa, jakie
     wymagania ma spelniac i co najwazniejsze w jakim systemie
     operacyjnym ma dzialac...

  '  nie zaszkodzi podac gdzie szukales.

  '  pomysl, czy tematyka Twojego pytania jest dostosowana do tematyki
     grupy (np. nie pisz o jakims zasobie nie zwiazanym z TECHNOLOGIA
     World Wide Web tylko dlatego, ze znajduje sie on w Pajeczynie - od
     tego typu ogloszen sa inne grupy np.  pl.internet.nowosci inna
     grupa blizej zwiazana z tematyka witryny, zasobu).

      I pamietaj: to, ze ktos Ci odpowie to tylko i wylacznie jego dobra
     wola.

  2.  Wstep, ogolny opis WWW.

  Ponizej przedstawiam ogolne informacje dotyczace World Wide Web.

  2.1.  Co to jest Internet?

  W RFC 1462, lub FYI 20 Internet zostal zdefiniowany jako:

  '  siec komputerowa oparta na protokolach TCP i IP (TCP/IP),

  '  zasoby dostepne na komputerach polaczonych z siecia (tzw. hostach)

  '  spolecznosc, wspolnota (community) ludzi uzywajacych i
     rozwijajacych te siec,

  2.2.  Co to jest Web, WWW?

  WWW (World Wide Web), zwana inaczej Pajeczyna , Webem jest
  hipertekstowym, multimedialnym, sieciowym, opartym na TCP/IP systemem
  informacyjnym.

     hipertekstowym
        czyli takim gdzie istnieja zdefiniowane zaleznosci miedzy
        poszczegolnymi dokumentami, i mozliwosci dowolnego
        przemieszczania sie pomiedzy nimi.

     multimedialnym
        czyli dopuszczajacym stosowanie roznych srodkow przekazu:
        tradycyjnych tekstow, dzwiekow, grafiki.

     sieciowym
        opartym na sieci rozleglej Internet, a wiec o zasiegu
        praktycznie globalnym.

  2.3.  Kto wyznacza standardy dla Internetu i WWW???

  Ostateczna instancja zatwierdzajaca dana propozycje standardu jest
  Internet Engineering Task Force czyli w skrocie IETF.
  http://www.ietf.org/ Swoje propozycje w zakresie WWW przedstawia mu
  The World Wide Web Consortium (W3C) bedaca organizacja skupiajaca
  producentow oprogramowania.

  2.4.  Co to jest SGML i HTML? I jakie sa ich wzajemne zwiazki?

  Standard Generalized Markup Language oraz HyperText Markup Language
  :-) SGML to jezyk tworzenia jezykow oznaczen. HTML i inne podobne
  jezyki opisane w roznych Document Type Declaration (identyfikowanych
  przy pomocy Public Identiters Declaration) sa jego zastosowaniem,
  aplikacja. Kazdy dokument SGML w zasadzie sklada sie z trzech czesci:

  '  deklaracja SGML, opisujaca zestawy znakow, mechanizmy skladniowe i
     pewne poczatkowe wartosci stosowane w dokumentach danego typu;

  '  DTD czyli definicja typu dokumentu opisujaca strukture jezyka
     oznaczen czyli zestaw elementow, model zawartosci kazdego z nich,
     dopuszczalne i domyslne wartosci atrybutow etc;

  '  sam dokument, czyli document instance , np. konkretna strona HTML.

     W przypadku aplikacji zorientowanej na jeden tylko typ dokumentu,
     deklaracja skladni moze byc stosowana domyslnie (+ opcje zmiany)
     lub wszyta w kod, do wariantow DTD nastepuje odwolanie przez
     deklarowanie typu dokumentu (DOCTYPE) z publicznym identyfikatorem,
     po czym idzie juz sam dokument. Tak powinno byc tez w
     przegladarkach HTML, ale jak wiadomo znajomosc SGML ich autorow
     jest nikla, wiec deklaracja SGML jest po prostu ignorowana, w
     najlepszym razie stosowana na oko. Edytory HTML (zazwyczaj
     operujace rozmaitymi rozszerzeniami HTML dla ktorych zazwyczaj nie
     ma odpowiednich DTD) wstawiaja deklaracje DOCTYPE w zasadzie tylko
     w celu wywarcia wrazenia na klientach.

  (GS+ZMB)

  2.5.  Co to jest HTML?

  HTML jest, a wlasciwie powinien byc, konkretna aplikacja
  (zastosowaniem) SGML opisana w odpowiednim DTD. Niestety najczesciej
  jest to (w praktyce) oddzielny jezyk, majacy tylko pewne elementy
  wspolne z SGML... Rozwijany przede wszystkim przez The World Wide Web
  Consortium (W3C) (tam tez mozna znalezc specyfikacje i odsylacze do
  podrecznikow)

  2.6.  Co to jest URL?

  Uniform Resource Locator Wyglada mniej wiecej tak
  http://www.cos.tam.pl:80/jakis/katalog/jakis.plik.html I jest zlozony
  z nazwy uslugi:

  '  file://... - odnosnik do zasobow lokalnych komputera (nie nalezy
     chyba uzywac w sieci :-)

  '  ftp://...  - odnosnik do zasobow dostepnych za pomoca protokolu
     FTP, z wariantem ftp://uzytkownik@...  , lub
     ftp://uzytkownik:haslo@...

  '  gopher://... - odnosnik do zasobow Gopher

  '  http://...  - zbior obslugiwany bezposednio przez serwer httpd
     (WWW)

  '  maito:... - odnosnik powodujacy wyslanie listu pod podany adres
     (bez // po dwukropku!!!)

  '  news:... - odnosnik powodujacy uruchomienie przegladarki USENETU
     (news) uzywajac domyslnego serwera, i podanej grupy

  '  telnet:... - odnosnik do zdalnego komputera, zazwyczaj uzywajac
     terminala VT100 (bez // po dwukropku!!!)

  '  tn3270:... - odnosnik do zdalnego komputera IBM (np. 3090 na
     plearn.edu.pl) terminala IBM-3270 (bez // po dwukropku!!!)

  '  wais: - odwolanie do systemu wyszukiwawczego WAIS:
     http://www.ict.pwr.wroc.pl/cgi-bin/tswais

  '  newsrc:... - Odnosnik do okreslonego pliku newsrc

  '  nntp://... - Okresla inny niz domyslnie uzywany serwer newsow

     oraz:

  '  adresu (moze byc IP lub slowny typu www.my.computer)

  '  numeru portu pod ktorym jest dostepna dana usluga - o ile
     standardowy (tj. wg. RFC 1738 ) niepotrzebny.

  '  sciezki dostepu do pliku ((zakonczonej - choc nie jest to
     bezwzgledny (tj. wg. specyfikacji) wymog) znaczkiem / o ile nie
     jest to pelna sciezka, a tylko nazwa katalogu) Jesli podajemy
     jedynie katalog na serwerze wyswietlany jest jedynie plik
     zdefiniowany w ustawieniach serwera jako domyslny. Zazwyczaj jest
     to index.html , index.htm lub .

  '  nazwy pliku

     (+PT)

  2.7.  Co to jest CGI?

  Common Gateway Interface jest specyfikacja umozliwiajaca komunikacje
  przegladarki z programami uruchamianymi przez serwer.  Opisana zostala
  na powszechnie znanym serwerze W3C:
  http://www.w3.org/pub/WWW/Daemon/User/CGI/Overview.html oraz
  http://hoohoo.ncsa.uiuc.edu/cgi/ a takze
  http://www.vservers.com/reference/cgi.html i
  http://www.best.com/~hedlund/cgi-faq/
  http://www.best.com/~hedlund/cgi-faq/ - CGI Programmer`s Reference
  (FAQ).

  2.8.  Co to jest VRML?

  Vitual Reality Modeling Language jest to, wykorzystujacy niektore
  mechanizmy WWW (takie jak httpd, czy URL), jezyk opisu scen
  trojwymiarowych oparty na formacie Open Inventor stworzonym przez
  Silicon Graphics.  Istnieje juz wersja 2.0:
  http://vag.vrml.org/VRML2.0/FINAL/ (plik PS - 1.2Mb, po rozpakowaniu
  17Mb - sa tam tez inne wersje)

  2.9.  Co to jest Java i JavaScript?

  JAVA ma byc w zalozeniach obiektowym jezykiem programowania
  niezaleznym od systemu operacyjnego i sprzetu stworzonym przez Sun
  INC.  JavaScript jest jego uproszczona wersja podstawym zrodlem jest:
  http://java.sun.com/.

  2.10.  Co to jest plug-in?

  Plug-in`em nazwano programy wspomagajace przegladarki WWW,
  umozliwiajace np. czytanie niestandardowych formatow plikow w
  przegladarce.  Ich stosowanie jest wskazane jedynie w sytuacji gdy w
  zaden sposob nie miescimy sie w ramach wytyczonych przez standardy...
  (a to zwykle znaczy, ze nie bylismy zbyt pomyslowi ;-)

  2.11.  Co to jest ActiveX?

  ActiveX jest technologia opracowana przez NetManage, i promowana przez
  Micosoft oraz przewidziana w Broadway, umozliwiajaca wstawianie
  obiektow OLE w strony WWW. Moim zdaniem nie nalezy stosowac tej
  technologii, chyba, ze nie chcemy, zeby wiekszosc uzytkownikow WWW to
  zobaczyla.

  2.12.  Co to jest Broadway?

  ,,Uniwersalny dostep za posrednictwem Pajeczyny do interaktywnych
  aplikacji** -- taki jest slogan reklamowy. Ze znaczkiem X na masce,
  rzecz jasna.  http://www.x.org/consortium/broadway.html Wiecej
  szczegolow: Piotr Teczynski Premiera na Broadwayu.  UNIXForum, 4/1996
  s.13-15.

  2.13.  Co to jest SSI?

  Server-Side Include umozliwiajacy wlaczanie do dokumentow pewnych
  stalych elementow  i efektow pracy uruchamianych programow.

  2.14.  Co to jest SSL?

  Secure Socket Layer mechanizm ,,bezpiecznych transakcji w sieci...

  2.15.  Co to jest ONE?

  One Network Environment http://developer.netscape.com/library/one/
  jest to pomysl stworzenia jednolitego sieciowego srodowiska
  progamistycznego.

  2.16.  Kto uzywa WWW i Internetu?

  W swiecie powszechnie uznawany jest GVU Survey
  http://www.cc.gatech.edu/gvu/user_surveys/User_Survey_Home.html
  Natomiast w Polsce... Prowadzi sie roznego rodzaju badania ankietowe:

  '  http://www.polishworld.com/polnet96/scorespol.htm

  '  opis: http://winter.it.com.pl/inetpl.htm

     Ale moje mniemanie o nich jest ... takie, ze lepiej przemilcze.
     Dlaczego?

  '  nikt nigdzie nie opisuje metody przeprowadzenia sondazu.

  '  jak juz opisuje to okazuje sie, ze tak naprawde nie ma metody tj.
     badania byly robione tylko nie wiadomo na jakiej populacji, na ile
     sklad respondentow byl reprezentatywny, i jak dokladnie brzmialy
     pytania.

  '  nawet gdy byla jakas metoda to... zadano niejednoznaczne pytania,
     lub zostawiono w pytaniach z zalozenia wielo-odpowiedziowych
     mozliwosc wyboru tylko jednej opcji :-) . Jesli ktos zna dobrze
     zrobione (tj. nie takie jak wyzej opisane) badania w polskiej
     czesci Internetu prosze o informacje.

  3.  Jakich narzedzi uzywac do pracy z WWW.

  Na razie wskazuje zrodla pozyskania pajeczarek jedynie dla dwoch
  dominujacych rodzin systemow operacyjnych. Pozniej obiecuje to
  rozszerzyc o inne takie jak: IBM OS/2, Amige, i co tam jeszcze Boutell
  wymienia :-) I zalecam zajrzenie do iWorld
  http://browserwatch.iworld.com/ do przegladu pajeczarek...

  3.1.  Jakie przegladarki sa dostepne dla DOSa?

  Nietety niewiele... Jest DOSLynx (uaktualniona wersja:
  http://www.fdisk.com/doslynx/ ) sa jakies przegladarki plikow
  tekstowych uwgledniajace i HTML:
  ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/pc/sac/utiltext/view114.zip

  3.2.  Jakie przegladarki sa dostepne dla MS Windows 3.x i MS Windows
  95/NT?

  Niestety multum :-). I nie sposob ich wszystkich wymienic w tym
  krotkim przegladzie. Na razie ogranicze sie do wskazania glownych
  archiwow:

  '  Tucows - The Ultimate Collection of Winsock Software
     http://alfa2.it.pw.edu.pl/tucows/

  '  The CWSApps List - Indeks Aplikacji Sieciowych dla Windows
     http://www.man.poznan.pl/hypertext/cwsa/cwsapps.html

  '  Papa*s Anonymous FTP ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/winsock-l/

  3.3.  Jakie sa dostepne przegladarki dla UNIXa?

  O ile UNIX i pochodne do tej pory dominuja na rynku serwerow, to
  systemem przegladarek stal sie MS Windows. Tym nie mniej jest kilka
  wartosciowych produktow. Takich jak Arena, Netscape Navigator
  http://sunsite.icm.edu.pl/pub/netscape/navigator/3.0/unix/
  niezastapiony Lynx ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/infosystems/www/lynx/ W
  Polsce podstawowym archiwum jest ,,sansajt**
  http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/ (choc czasem, ,,dzieki** Warmanowi
  bardzo powolnym).

  4.  Uzytkowanie WWW.

  Ponizej opisze istotne aspekty uzytkowania WWW.

  4.1.  Czy jest jakis katalog tematyczny WWW?

  '  Wirtualna Polska: http://wp.cnt.pl/

  '  WOW!: http://www.wow.pl/

  '  OptimusNET: http://www.optimusnet.pl/

  '  PolishWorld http://www.polishworld.com/

     i swiatowe

  '  Yahoo: http://www.yahoo.com/

  '  WWW Virtual Library:
     http://www.w3.org/hypertext/DataSources/bySubject/Overview.html

  4.2.  Jak moge znalezc jakis tekst na stronie Web?

  '  Z tego co zrozumialem to (w Polsce) dobrym rozwiazaniem jest uzycie
     ICMowego serwera archie: http://archie.icm.edu.pl/

  '  DEC Alta Vista: http://www.altavista.digital.com/

  '  Lycos: http://fuzine.mt.cs.cmu.edu/mlm/lycos-home.html

  '  WebCrawler: http://webcrawler.com/

  '  World Wide Web Worm:
     http://www.cs.colorado.edu/home/mcbryan/WWWW.html

  '  InfoSeek: http://www2.infoseek.com/

  '  OpenText: http://www.opentext.com

  '  HotBot: http://www.HotBot.com/search.html

  '  i inne ... :-) wiekszosc dostawcow uslug Iternetowych dostarcza
     odp.  formularzy do wyszukiwania na najpopularniejszych
     przeszukiwarkach.

  4.3.  Dlaczego czesto widze ,,krzaczki** zamiast polskich liter?

  Jest kilka mozliwosci rozwiazania tego problemu:

  '  Masz niewlasciwa przegladarke, tj. nie obslugujaca polskich liter w
     standardzie ISO-8859-2. W miare mozliwosci wymien ja na cos innego
     (lub sprawdz czy nie mozna tego jakos poprawic:
     http://www.agh.edu.pl/ogonki/)
  '  Twoja przegladarka obsluguje polskie literki, ale ty nic o tym nie
     wiesz. np. nie ustawiles w Netscape Navigatorze 3.0 opcji:
     Options|Document Ecoding|Central European (ISO-8859-2) i
     odpowiedniej czcionki w  Options|General_Preferences|Fonts|Latin-2

  '  Wina lezy po stronie autora strony: Ani w naglowku http, (
     "text/html charset=8859-2"   html htm  w pliku mime.types) ani w
     naglowku strony (przy pomocy komendy
      <meta http-equiv="content-type" content="text/html;
     charset=iso-8859-2"> ) nie zadeklarowal polskosci dokumentu, ani
     nawet uzywanej strony kodowej

  '  Wina lezy po stronie autora strony: uzywa CP 1250 :-(

  4.4.  Czy uzywajac WWW mozna zlapac wirusa?

  Oczywiscie :-) Zwlaszcza wirusa glupoty. A powaznie: o ile masz
  wylaczona JAVA, JavaScript, ActiveX, i nie ladujesz plikow Worda,
  PostScript oraz wykonywalnych - nie mozesz. W pozostalych wypadkach:

  '  Pliki Worda i wykonywalne - wiadomo - moga byc zakazone i to nie
     zalezy od medium.

  '  w Javie, i JavaScript znaleziono (np. w niektorych wersjach
     Netscape Navigatora 2.0.)  jakies usterki na tyle powazne, ze ponoc
     zagrazajace bezpieczenstwu systemow.

  '  PostScript - moze zawierac niebezpieczne operacje, ktore pewne
     przegladarki moga probowac wykonac: kasowanie plikow albo
     ustawienie/zmiana hasla drukarki.

  '  W wypadku Lynxa istnieje cos takiego (tzw. trusted hosts) co
     pozwala wykonywac polecenia wydawane ze zdalnego komputera na
     lokalnym.

  (ZMB+WM)

  4.5.  W jaki sposob nawigowac po Pajeczynie ?

  Jak najmniej chaotycznie :-0. Najlepiej uzywajac do poszukiwan
  katalogow zasobow i przeszukiwarek, i odznaczajac ciekawe miejsca w
  ,,zakladkach**, lub ,,bookmark`ach**

  4.6.  Jak jest z prawami autorskimi w Internecie?

  Nalezy przyjac, ze (przynajmniej w wypadku polskich stron) obowiazuja
  przepisy Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z 04.02.1995
  Przy czym (na podstawie art. 1 punkt 1 i punkt 2 ustawy), o ile autor
  nie zaznaczyl inaczej wszystkie strony sa domyslnie oznaczone jako �
  badz (C) i mozna podawac do nich odniesienie, nie mozna natomiast ich
  wykorzystywac we wlasnej pracy (tj. tresci powiazanej z forma,
  poniewaz czystej informacji to juz nie dotyczy) bez zgody (najlepiej
  pisemnej) autora (wlasciciela (C)). Ochronie podlegaja rowniez znaki
  firmowe (lecz mozna ich uzyc w celach informacyjnych).

  4.7.  W jaki sposob pracowac z WWW bez bezposredniego polaczenia?

  Tak zupelnie bez polaczenia sie nie da...  Ale mozna sciagnac
  potrzebne strony (uzywajac tzw. robota, albo normalnej przegladarki z
  wlaczonym cache dyskowym, lub zainstalowanym serwerem proxy cache) a
  nastepnie je lokalnie przegladac.  Wiekszosc dostepnych w tej chwili
  przegladarek dziala bez polaczenia z siecia. Poza tym istnieje bardzo
  ladnie dzialajacy viewer: view114.zip pozwalajacy m.in. ogladac pliki
  MS Word, HTML, i innych...
  ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/pc/sac/utiltext/view114.zip

  Mozna tez uzyc uslugi nazywanej www2mail. W Polsce taki serwer
  uruchomil Jaroslaw Strzalkowski. Wystarczy wyslac pod adresem:
  www2...@arrow.uci.agh.edu.pl list zawierajacy w ciele URLe zadanych
  dokumentow.

  (ZMB+WM)

  4.8.  Co to jest i dlaczego nalezy uzywac W3cache-proxy?

  Dlaczego? Przeciez to oczywiste...  Jednym ze skutkow coraz
  gwaltowniejszego rozwoju uslug WWW jest saturacja lacz sieci
  rozleglych. O ile przepustowosci lacz sieci lokalnych i miejskich sa
  zwykle nadmiarowe, to lacza miedzynarodowe (znacznie bardziej
  kosztowne) stanowia zazwyczaj waskie gardla Internetu.  Szybkosc
  wzrostu zapotrzebowania na pasmo znacznie przekracza wszelkie
  mozliwosci inwestycyjne. Analiza ruchu wskazuje przy tym, ze
  procentowo coraz wiekszy udzial stanowia w nim transmisje WWW.
  Polska, jako jeden z pierwszych krajow zbudowala strukture tzw. cache
  WWW, ktora pozwala na lokalne buforowanie najczesciej zadanych
  dokumentow WWW, a tym samym:

  '  zmniejszenie obciazenia lacz miedzynarodowych,

  '  skrocenie sredniego czasu dostepu do informacji,

  '  zoptymalizowanie wykorzystania lacz krajowych.

     Hierarchia W3cache http://w3cache.icm.edu.pl/sites_pl.html/
     obejmuje wszystkie wazniejsze sieci miejskie oraz dziala w
     bezposredniej wspolpracy z podobnymi projektami poza Polska.
     W3cache wymienia takze informacje z pojedynczymi serwerami cache
     tam, gdzie nie istnieja jeszcze struktury ogolnokrajowe.  Przy czym
     uzytkownicy takich ogolnopolskich sieci jak TPnet, lub Telebank
     powinni ustawic parametry swojego proxy cache na lokalny cache, a
     jesli nie ma (a nie ma) to na w3cache.icm.edu.pl:8080 jako
     najblizszy sieciowo ich sieciom, nie zas na cache np. krakowskie.
     (WojSyl+ZMB)

  5.  Tworzenie - ogolne.

  Tworzenie stron i prezentacji WWW to nie tylko kodowanie w HTML, ale
  takze przygotowywanie grafik, dbalosc o poprawnosc skladniowa kodu
  HTML i mnostwo innych zagadnien.

  5.1.  Jak moge publikowac w WWW?

  Aby moc publikowac potrzeba odpowiedniego typu konta: najlepiej na
  komputerze gdzie jest zainstalowany serwer httpd.  W wypadku dostawcow
  komercyjnych nalezy wykupic odpowiedni rodzaj konta. Na wiekszosci
  uczelni istnieje mozliwosc zalozenia wlasnej strony w ramach
  normalnego konta, i to czesto nawet bez ingerencji administratora
  (zazwyczaj nalezy zalozyc w swoim katalogu domowym katalogu
  public_html lub .home . Istnieje takze kilka serwerow komercyjnych
  umozliwiajacych publikowanie materialow niekomercyjnych bez wnoszenia
  oplat. Np. Marek Baczek zlozyl deklaracje, ze jest gotow przyjac
  strony na nastepujacych warunkach:

  '  strona musi byc niekomercyjna.

  '  strona musi byc co najmniej ciekawa.

  '  strona musi byc robiona w ISO-8859-2 lub CP1250; (w zadnym wypadku
     bez ogonkow, moze byc po angielsku).

  '  strony nie powinny przekroczyc 10 MB i nie powinny zawierac zbyt
     duzo plikow do zaladowania.
  '  URL do tej strony bylby taki: http://www.QDnet.pl/~jakasnazwa/

  '  Prosze przyslac kilka stron dla przykladu e-mail na adres (Marek
     Baczek mailto:m...@QDnet.pl (do 500kB)).

     W poza tym w swiecie istnieje kilka serwerow oferujacych podbne
     uslugi: np.  Geocites lub spis :-) Pawla Wiecka
     http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/freenet.html

  5.2.  Czy moge w Pajeczynie umieszczac dokumenty w innym formacie niz
  HTML?

  Tak. Ale trzeba pamietac o tym, aby nie byly ograniczone tylko do
  jednej platformy sprzetowej/systemowej. I dlatego nie nalezy uzywac
  surowych plikow MS Word`a czy QuattroPro. Warto je przelozyc na jakis
  powszechnie uznany standard taki jak PostScript, RichTextFormat, CVS,
  TeX, lub HTML.  Jesli nie jest to mozliwe?  W takim razie nalezy dodac
  odpowiednie deklaracje MIME types serwera.  Oznaczenia typow plikow
  znajduja sie w comp.mail.mime FAQ
  http://sunsite.icm.edu.pl/pub/usenet/comp.mail.mime/

  5.3.  Jakich polskich terminow uzywac przy tworzeniu stron?

  Temat jest problematyczny... Mysle, ze zamiast link powinien pojawic
  sie odnosnik, odwolanie, zas zamiast Microsoftowego miejsca w
  Internecie lub site`a: serwer swiatowej Pajeczyny - choc i ten, serwer
  brzmi nie-po-polsku .  Zamiast: service usluga.

  6.  HTML

  6.1.  Jak wyglada dokument WWW?

  Wiekszosc polecen jest dwuczesciowa: czesc otwierajaca <XXX> i
  zamykajaca </XXX> . Czesc polecen nie wymaga zamkniecia. Oto jest kod
  najprostszego dokumentu w HTML <HTML> <HEAD> <TITLE> Tytul dokumentu
  </TITLE> </HEAD> <BODY> Zawartosc dokumentu </BODY> </HTML> A teraz
  opis: <HTML> deklaracja, ze jest to poczatek dokumentu HTML <HEAD>
  naglowek (zawierajacy definicje dla calego dokumentu) <TITLE> tytul
  dokumentu <BODY> wlasciwa tresc dokumentu.  Znaki specjalne pozwalaja
  wstawic graficzny obraz znakow bedacych czescia polecen: wiekszosci (
  <- &lt; ) i mniejszosc (> - &gt; ), cudzyslowu (" - &quot; ) oraz
  spacji (&160;; - &nbsp; ), i stanowiacy skladnik tych poprzednich
  ampersand ( & - &amp; ). Przy czym wobec pominiecia deklaracji typu
  dokumentu nie powinnismy stosowac niczego poza najprostszym
  ,,poziomem** HTML. W przeciwnym wypadku na poczatku dokumentu powinno
  sie zalezc na przyklad cos takiego:

  <!DOCTYPE HTML PUBLIC "-

  Wiecej informacji mozna znalezc w dostepnych w sieci i realnym swiecie
  kursach i podrecznikach HTML.

  6.2.  Co jest standardem w HTMLu?

  Aktualnie obowiazujacy standard HTML zostal zdefiniowany w dokumencie
  IETF: RFC 1866 autorstwa T. Berners-Lee i D. Connolly Hypertext Markup
  Language - 2.0 z listopada 1995 r. oraz RFC 1867 E. Nebela i L.
  Masinter Form-based File Upload in HTML . Poza tym w dyskusji znajduje
  sie propozycja standardu HTML 3.2. Jedna z propozycji nosi nazwe
  Wilbur a druga, powracajaca w czesci do rzeczy porzuconych w Wilburze
  http://www.w3.org/hypertext/WWW/MarkUp/Wilbur/ nazywa sie Cougar
  http://www.w3.org/hypertext/WWW/MarkUp/Cougar/HTML.dtd.  Poza istnieja
  rozmaite ,,rozszerzenia** roznych firm.  Pawel Wiecek zaproponowal (w
  tekscie umieszczonym pod adresem
  http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/mbc.html ) program MuliBrowser
  Compatibility:
  (ZMB, cov )

  6.3.  Jakie narzedzia wspomagajace tworzenie dokumentow WWW sa
  dostepne dla DOSa/Win i MS Windows 95/NT?

  Z powodu ogromnej dynamiki powstawania nowych programow moge jedynie
  wskazac dostepne archiwa oprogramowania:

  '  Tucows - The Ultimate Collection of Winsock Software
     http://alfa2.it.pw.edu.pl/tucows/ coraz lepsze: zawiera wiekszosc
     oprogramowania dla Intenetowego stosowania MS Windows, zwiezle
     recenzje i archiwa bezposrednio na Politechnice Warszawskiej

  '  The CWSApps List - Indeks Aplikacji Sieciowych dla Windows
     http://www.man.poznan.pl/hypertext/cwsa/cwsapps.> zawiera wiekszosc
     oprogramowania dla Intenetowego stosowania MS Windows, recenzje.
     Archiwa prowadza niestety w swiat, choc mozna po wynotowaniu nazw
     programow, sciagnac je z Papa AFTP.

  '  Papa*s Anonymous FTP ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/winsock-l/ jedno z
     lepiej wyposazonych archiwow na FTP.

  6.4.  Jakie narzedzia wspomagajace tworzenie dokumentow WWW sa
  dostepne dla UNIXa?

  Jest to dla mnie niewygodne pytanie: dopiero zaczynam uzywac Linuxa.
  Ale jest cos takiego jak asWedit
  ftp://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/asWedit/, sa tryby HTML dla ViMa
  http://www.math.fu-berlin.de/~guckes/vim/, i Emacsa
  http://www.santafe.edu/~nelson/tools/. Sa tez (skryptowe) narzedzia do
  weryfikacji odniesien, sprawdzania poprawnosci kodu itp. Sa wreszcie
  narzedzia pozwalajace na konwersje popularnych w Unixie (uogolnionych)
  formatow: LaTeX, LinuxDOC-SGML
  http://sunsite.icm.edu.pl/pub/Linux/sunsite/utill/text/linuxdoc-
  sgml-1.5.tar.gz (przy pomocy ktorego jest robione to FAQ) na HTML.
  Wiekszosc ze wspomnianych narzedzi mozna znalezc na ,,sansjacie**
  http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/

  6.5.  Co to sa netscapizmy oraz inne rozszerzenia? I dlaczego nie
  nalezy ich stosowac?

  Netscapizmami zwie sie popularnie te rozszerzenia akceptowane tylko i
  wylacznie przez przegladarki firmy Netscape Communications Corporation
  , i ostatnio przez MS Internet Explorer nie zarejestrowane w
  oficjalnej specyfikacji (badz jej propozycji) jezyka HTML.  Nie nalezy
  ich uzywac poniewaz:

  '  nie ma mozliwosci sensownego sprawdzenia parserem/validatorem SGML
     takiego dokumentu (zazwyczaj brak jest oficjalnych DTD (i nawet
     nieoficjalnych, np. dla IE 3.0, lub NN 3.0) dla takich rozszerzen)

  '  dokumenty te nie zawsze moga byc poprawnie wyswietlane w
     przegladarkach innych producentow. A HTML bedacy (zwlaszcza w
     wersjach 2.0 i Wilbur) bardzo ubogim znaczeniowo zastosowaniem
     SGML-a, zostal stworzony po to, by istniala wspolna, niezalezna od
     sprzetu i systemu platforma informacyjna.

  '  niektore rozszerzenia nie mieszcza sie w zaden sposob w skladni
     istniejacych DTD HTMLowych ;-) np. te zwiazane z ramkami...
     (FRAMES)

  6.6.  W jaki sposob moge tworzyc poprawne strony z polskimi znakami
  diakrytycznymi?

  Przede wszystkim nalezy uzywac kodowania w ISO-8859-2. Poza tym jesli
  nie jestes administratorem i nie mozesz spowodowac, zeby serwer
  dodawal do naglowka stron z polskimi literami deklaracji typu
  dokumentu: text/html; charset=ISO-8859-2 nalezy dodac w naglowku
  strony (pomiedzy <HEAD> i </HEAD> , a i raczej przed <TITLE> )
  nastepujaca instrukcje: <META HTTP-EQUIV="content-type"
  CONTENT="text/html; charset=iso-8859-2"> nie jest to rozwiazanie
  najbardziej eleganckie: powoduje (na niektorych serwerach) dwukrotne
  interpretowanie zawartosci dokumentu, nie jest w pelni uwzglednione w
  specyfikacji HTML. Tym nie mniej dopoki nie doczekamy sie (badz, sami
  nie przyczynimy sie ;-) do uznania przez grona normalizacyjne i
  producentow oprogramowania faktu, ze w WWW stosuje sie i inne, poza
  anglosaskim zestawy znakow, pozostaje nam stosowanie polsrodkow.

  6.7.  Dlaczego i w jaki sposob sprawdzac poprawnosc skladniowa doku
  mentow?

  Dlaczego: to chyba oczywiste kazdy chyba chce zeby rzeczywisty efekt
  pokrywal sie z planowanym, tak treraz jak i w przyszlosci, gdy
  przegladarki beda np. scislej trzymac sie standardu.  Powszechnie
  stosowana metoda jest ,,reczne** sprawdzanie za pomoca wybranej
  dowolnie ,,przegladarki testowej** takiej jak np. Lynx, Netscape, lub
  MS IE. Jest to dzialanie co najmniej watpliwe: przegladarka powinna
  wyswietlac wszystkie (nawet z bledami skladniowymi) strony poprawnie,
  choc niekoniecznie zgodnie z intencjami jej autorow. Poprawna forma
  sprawdzania strony jest raczej uzycie parsera/validatora SGML takiego
  jak na przyklad SP Jamesa Clarka (dostepny tak dla DOS (32-ext.)
  Win32, jak i UNIXa) http://www.jclark.com/sp/ wraz z odpowiednim DTD
  dla stosowanego dialektu HTMLa.
  http://www.w3.org/pub/WWW/MarkUp/html-pubtext/ W wyniku kontroli
  powstaje lista bledow (przez skierowanie potoku bledow do pliku) na
  podstawie, ktorej nalezy ,,recznie** poprawic dokument. Dopiero potem
  mozna sprawdzic w przegladace, czy przypadkiem czegos istotnego nie
  przeoczylismy...

  6.8.  Czy moge ukryc kod zrodlowy dokumentu?

  Nie. I bardzo dobrze. Po prostu kod zrodlowy dokumentu w HTML musi byc
  zakodowany bez zadnych ograniczen, aby mozna bylo czytac dokumenty nie
  do konca sprowadzone na lokalny komputer.

  7.  Grafika na stronach WWW.

  Dopuszczalnymi formatami grafik dla WWW sa: GIF, JPEG, i PNG, oraz
  XMB.  Nie nalezy, bez ostrzezenia kierowac do stron zawierajacych duze
  (tj.  powyzej 20 kb) grafiki.  Aby przygotowac przezroczyste grafiki,
  tj. w kolorze dowolnie definiowanego tla lub podkladu, nalezy
  zapamietac je w formacie GIF 89a przy pomocy np.  LView Pro 1.0 dla
  Windows, http://world.std.com/~mmedia/lviewp.html lub z mirrora:
  http://alfa2.ia.pw.edu.pl/tucows/ albo giftrans dla DOSa

  http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/tools/giftrans/giftrans.exe i/lub
  UNIX.  http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/tools/giftrans/giftrans.1.gz
  Do tworzenia animowanych rysunkow moze sluzyc program Gif Construction
  Set dla Windows ftp://ftp.dtp.std.com/ftp/vendors/mmedia/gifcon.exe
  WebPaint - shareware dla W95 http://www.barentsnett.no/webpaint/
  GifMerge dla UNIXa http://www.iis.ee.ethz.ch/~kiwi/GIFMerge/ Wiecej
  informacji zawieraja nastepujace strony:
  http://www.best.com/~adamb/GIFpage.html
  http://dragon.jpl.nasa.gov/~adam/transparent.html
  http://www.boutell.com/faq/tinter.htm Standard formatu graficznego GIF
  89a jest opisany pod adresem
  http://members.aol.com/royalef/gifanim.htm

  8.  CGI i programowanie w WWW.

  8.1.  W jaki sposob moge zainstalowac licznik na stronie?

  Nie nalezy tego robic poniewaz, zazwyczaj, liczniki klamia, nie
  uwzgledniajac odwolan do strony przez Proxy-Cache, powoduje
  niepotrzebne obciazenie serwera (graficzne), i jest przejawem
  niepotrzebnego efekciarstwa. Jesli jednak te argumenty sa
  nieprzekonujace polecam http://www.webtools.org/counter/
  http://www.w4.nl/software/counter/ lub Yahoo  http://www.yahoo.com/,
  czy wreszcie ftp://ftp.ibspan.waw.pl/pub/unix/html-counter/

  albo skorzystaj z opisu Tomasza Pilata (sprawdzony jedynie z NSCA
  HTTPd 1.4. i dzialajacy na bazie Server Side Include ): nalezy zalozyc
  w katalogu gdzie mamy strone, do ktorej chcemy liczyc dostepy plik
  zawartosc:

  AddType text/x-server-parsed-html index.html
  AddType application/x-httpd-cgi count.cgi

  - gdzie index.html to nazwa tej strony, a count.cgi nazwa pliku pro
  gramu licznika (obie liniki powinny byc zakonczone Enterem). Oto
  zawartosc tego drugiego:

  #!/usr/bin/perl
  open (COUNT,"count") ;
  $counter =<COUNT>;
  close (COUNT) ;
  open (COUNT, ">count") ;
  print COUNT +($counter+1) ;
  close (COUNT) ;
  print $counter;
  exit(0) ;

  moze zaistniec potrzeba zmiany sciezki do PERLa (to jest
  #!/usr/bin/perl).  Najlatwiej sprawdzic, gdzie jest PERL piszac:
  whereis perl lub which perl Wykonujemy co nastepuje:

  touch count
  chmod 777 count
  chmod 505 <tt/.htaccess/
  chmod 505 count.cgi

  W pliku count znajdowac sie bedzie liczba odwiedzin.  Umieszczamy na
  stronie cos takiego: Ta strone odwiedzilo juz

  <!-#exec cmd="/usr/bin/perl count.cgi"->

  Uwaga cenzora: powinno byc: Te strone pobrano juz <!-#exec
  cmd="/usr/bin/perl count.cgi"-> razy od dnia zainstalowania licznika
  lub jego resetowania.

  (TP)

  9.  Serwery WWW

  9.1.  systemem powinien pracowac)?  Jakie serwery WWW (HTTP) sa
  dostepne i ktory wybrac (i pod jakim

  Pytanie rzeka... najlepiej spojrzec na strone Web Compare
  http://webcompare.iworld.com/ gdzie szczegolowo opisano (i porownano)
  wiekszosc dostepnych serwerow WWW.

  9.2.  Gdzie moge znalezc opis protokolu serwera WWW (HTTP)?

  Aktualnie obowiazujacy standard (realizowany w calosci przez wiekszosc
  dostepnych serwerow) zostal opisany w RFC 1945

  9.3.  W jaki sposob moge na moim serwerze obslugiwac jego bledy?

  Przede wszystkim zajrzyj do dokumentacji swojego serwera. Zazwyczaj w
  dostarczanych zbiorach konfiguracyjnych serwerow dostepne sa
  odpowiednie opcje (choc zwykle skomentowane , aby je uaktywnic
  wystarczy skasowac znak komentarza). Opis bledow znajduje sie w
  specyfikacji http.

  9.4.  W jaki sposob poprawnie serwowac polskie dokumenty?

  na podstawie: http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/langtech.html

  Nalezy wykorzystac mozliwosci serwera Apache-Httpd, a mianowicie
  technologie MultiViews. Dzieki temu wykorzystywane sa preferencje
  jezykowe uzytkownika.  Generuje to nastepujace rozszerzenia dla wersji
  jezykowych dokumentow:

  Charset                  HTML      HTML z SSI     CGI uzytkownika
  Jedyna:                 .html      .shtml          .cgi
  Polska bez diakrytyki:  .html.pn   .shtml.pn;      .cgi.pn
  Polska  ISO 8859-2:     .html.po   .shtml.po;      .cgi.po
  Angielska:              .html.en   .shtml.en;      .cgi.en

  Dla skryptow CGI umieszczonych w katalogu /cgi-bin/ warto stosowac
  nazwy takie jak dla CGI uzytkownika (rozpoznawanych po rozszerzeniu).
  Aby moc skorzystac z tej technologii nalezy w kazdym katalogu umiescic
  plik .htaccess o np. nastepujacej zawartosci (dyrektywy te moga sie
  tez znalezc w plikach konfiguracyjnych serwera - access.conf i
  srm.conf):

  Options All MultiViews
  AddLanguage   pl .po
  AddLanguage   pn .pn
  AddLanguage   pw .pw
  LanguagePriority   pl pn pw en
  DirectoryIndex   index.shtml index.html

  Dyrektywa deklarujaca rozszerzenie .en znajduje sie domyslnie w pliku
  srm.conf.  Powyzszy plik .htaccess wlacza MultiViews, aby mozna bylo
  korzystac z tej technologii, definiuje rozszerzenia jezykowe uzywane
  przez nia, ustala domyslne preferencje jezykowe i pozwala uzywac
  plikow index z Server-Side Includes.  Do automatycznego tworzenia na
  podstawie dokumentow z polskimi literami w standardzie ISO 8859-2 wer
  sji bez polskich znakow i ewentualnie CP 1250 z zachowaniem wymogow
  tej technologii mozna uzyc programu HtmlConv (patrz nizej).  Przygo
  towywanie dokumentow pod DOS-em Z wlasnego doswiadczenia wiem, ze
  przygotowywanie dokumentow HTML-owych pod DOS-em jest dosc popularne.
  Jednakze napotykamy tam na drobny problem - DOS-owy limit dlugosci
  nazw plikow, a dokladniej limit dlugosci rozszerzenia do trzech
  znakow.  Sugeruje uzywanie nastepujacych rozszerzen zastepczych:

     UNIX       DOS
   *.html      *.htm
   *.ihtml     *.iht
   *.whtml     *.wht
   *.ehtml     *.eht
   *.shtml     *.sht
   *.html.po   *.htp
   *.html.pn   *.htn
   *.html.en   *.hte
   *.shtml.po  *.shp
   *.shtml.pn  *.shn
   *.shtml.en  *.she

  Dodatkowo plik  .htaccess powinien pod DOS-em nosic nazwe _htacces.
  Tlumaczenia nazw plikow z wersji DOS-owych na wersje UNIX-owe (obie
  technologie) wykonuje program Reh (ten i inne opisane w tej odpowiedzi
  programy opisane sa na stronie:
  http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/langtech.html).

  (cov)

  9.5.  Jak stworzyc strone na haslo?

  W UNIXie, na Apache, badz NSCA nalezy zalozyc w katalogu w ktorym ma
  sie znajdowac chroniony zasob plik .htaccess w ktorym nalezy wpisac
  klauzule (podobna do wystepujacej w zbiorze access.conf)

  AuthUserFile /home/dir/foo/public_html/.htpasswd
  AuthGoupFile /home/dir/foo/public_html/.htgroup

  i wymienionych zbiorach nazwy uzytkownikow i hasla.

  Pod NT tez jest to mozliwe pod warunkiem, ze korzysta sie z NTFS.
  Nadaje sie na katalog lub konkretny plik odpowiednie uprawnienia do
  czytania (jednemu lub grupie uzytkownikow), po czym odbiera sie
  uprawnienia pozostalym.

  9.6.  W jaki sposob moge udostepnic przeszukiwanie mojego serwera?

  Unix - tutaj spraw jest prosta: istnieje kilka systemow
  umozliwiajacych przeszukiwanie np.  SWISH
  http://www.eit.com/software/swish/ albo GlimpseHTTPd
  http://glimpse.cs.arizona.edu/ghttp/

  MS Windows NT Nie wiem, przypuszczam, ze:

  '  mozna, za ciezkie pieniadze, kupic

  '  mozna na biezaco wczytywac wszystkie strony z wlasnego serwera do
     bazy danych i udostepniac ja jako forme pzeszukiwania.

  9.7.  Jak mozna udostepniac baze danych przez WWW?

  Unix - Jest cos takiego, do WWW nadaje sie doskonale, daje tylko
  podzbior SQL - i to wszystko za darmo (choc jedynie dla uniwersytetow
  i organizacji non-profit). Nazywa sie miniSQL (ostatnia wersja -
  1.0.13). Dokumentacje do niego znajduje sie pod adresem
  http://www.sgh.waw.pl/guides/db/mSQL/ Tam tez jest link do sciagniecia
  ktorejs z wersji przez FTP.  Innym rozwiazaniem jest Apache z CGI /
  modulem PHP/FI i mSQL.

  (CS+Saper+PT)

  Inna ewentualnoscia jest uzycie (dostepnynego w postaci zrodlowej)
  Posstgess95

  MS Windows NT Tutaj (o ile uzywa sie MS Internet information Serwer)
  czesc narzedzi dostardzana jest z serwerem (IDC potzebne jest jeszcze
  MS SQL), lub mozna uzyc innych (zazwyczaj drogich) narzedzi
  oferowanych np. przez Netscape Communication (LiveWare), Microsoft
  (dbWeb), Oracle (WebSerwer 2.0 + Designer2000/)

  10.  Standardy - dostepne w roznych miejscach

  '  ftp://ftp.nask.pl/pub/rfc/

  '  ftp://ftp.icm.edu.pl/pub/rfc/

  '  ftp://ftp.cyf-kr.edu.pl/pub/mirror/rfc/

  '  ftp://ftp.man.lodz.pl/pub/doc/

  '  ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/doc/rfc/

  '  ftp://ds.internic.net/rfc/

  '  ftp://nic.nordu.net/

  '  ftp://ftp.nis.garr.it/

     HTML

  '  RFC 1590 - The text/html Internet Media type

  '  RFC 1866 - Official Specification of HTML 2.0

  '  RFC 1867 - FORM-based file uploads (Experimental)

  '  RFC 1942 - dotyczacy tabel w HTML

     HTTP

  '  RFC 1945 - Official Specification of HTTP 1.0

     E-Mail and MIME

  '  RFC 822 - Standard for Internet E-mail

  '  RFC 1123 - Update to RFC 822

  '  RFC 1521 - MIME Mail standard (1/1) - message format

  '  RFC 1522 - MIME Mail standard (2/2) - extended header field data

  '  RFC 1590 - The text/html Internet Media type

     USEnet News

  '  RFC 1036 - USENET news messages protocol

     Uniform Resource Locators

  '  RFC 1738 - Uniform Resource Locators

  '  RFC 1808 - Relative Uniform Resource Locators

  '  RFC 1630 - Overview of Resource Naming Schemes for the Internet

  '  RFC 1700 - Assigned Numbers - numery portow w sieciach opartych
     TCP/IP

     Language and Country Specifications

  '  RFC 1766 - Language Tags for use on the Internet

  '  ISO 639 - Language Codes
     http://www.ics.uci.edu/pub/ietf/http/related/iso639.txt

  '  ISO 3166 - Country Codes
     http://www.ics.uci.edu/pub/ietf/http/related/iso3166.txt

  11.  Ogolne wprowadzenia do sieci.

  Jakoze WWW jest dla wielu podstawowa usluga Internetu, a na pewno
  wielu ludzi zaczyna swoj kontakt z siecia od niego, pozwalam sobie
  zamiescic odniesienia do podstawowych przewodnikow po Sieci.

  '  Elementarz Internetu Macieja Uhliga
     http://www.cto.us.edu.pl/eleminte/ei.html

  '  Podstawowe uslugi Internetu http://www.ict.pwr.wroc.pl/doc/iwpl/

  '  Rozne pozyteczne dokumenty w/g AGH http://www.agh.edu.pl/opisy.html

  '  Wirtualna Akademia - Katedra Teleinformatyki
     http://www.gumbeers.elka.pg.gda.pl/WA/KTI/

  '  Narzedzia sieciowe Wojciecha Myszki.
     http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/tool/tool.html

  '  EFFu Przewodnik po Internecie, w.3.1
     ftp://www.peryt.waw.pl/pub/doc/netguide-ascii-polish.eff . Jest tez
     wersja skompresowana ftp://www.peryt.waw.pl/pub/doc/netguipl.zip

  12.  Zrodla dotyczace HTML.

  O HTML mozna dlugo pisac (i o zrodlach jego tyczacych tez ;-).
  Postaram sie jednak przedstawic przede wszystkim polskie (tj. tak
  polsko-jezyczne, jak i tylko sie w Polsce znajdujace) zasoby.

  12.1.  Zrodla HTML po polsku w sieci.

  Mam nadzieje, ze ponizsza lista jest w miare pelna.... Nie
  uwzglednilem licznych (zdaje sie, ze na poly pirackich) kopii dziel
  autorskich np. Kursu HTML Pawla Wimmera. Byc moze czesc tych zrodel
  nie istnieje, w miedzyczasie powstaly inne... Prosze o sprostowania
  :-)

  '  Kurs HTML Pawla Wimmera http://www.polbox.com.pl/html/glowny.htm
     Jest tez wersja offline ftp://polbox.com.pl/library/!lupus/html.zip

  '  Kurs HTML Jaroslawa Zielinskiego http://winter.it.com.pl/html/

  '  WWWhowto - Jak zrobic swoja strone WWW? Tomasza Pilata (Chwilowo
     nieczynny) http:://ajax.umcs.lublin.pl/~poncjusz/

  '  Jak stworzyc wlasna strone WWW (Grzegorza Wojcika)
     http://www.ia.pw.edu.pl/pl-iso/homepage-info.html

  '  Jak zrobic wlasna strone WWW (wskazowki dla uzytkownikow z PK)
     (Szymona Sokola i Grzegorza Muchy)
     http://www.pk.edu.pl/sysdocs/howto.html )

  '  Opis polecen jezyka HTML z przykladami Roberta Pajaka
     http://www.wibro.agh.edu.pl/info/www/html/reference/

  '  KROTKI KURS HTML http://panda.bg.univ.gda.pl:80/~krabek/kurs.html

  '  Jak zrobic swoja wlasna HomePage ?
     http://zeus.polsl.gliwice.pl/~bort/local/how-to.html

  '  Opis HTML autostwa ,,Statoma** czyli ...
     http://www.polsl.gliwice.pl/~statom/HTML/HTML.html

  12.2.  Zrodla HTML po polsku

  '  Wlodzimierz Macewicz HTML. Jezyk opisu dokumentu hipertekstowego
     HTML Warszawa 1996; Zaklad Nauczania Informatyki MIKOM (kiedys w I
     wyd.(1995) nazywalo sie to Jezyk skladu dokumentu hipertekstowego
     HTML i HTML + ) Sciaga; dosc porzadnie opisuje HTML.  Pisze o
     polskich literach.  Dobre zestawienie znakow (lacznie z nie
     obslugiwanymi jeszcze sekwencjami matematycznymi) i notacja co do,
     jakiej przegladarki (a zwlaszcza specyfikacji jezyka) nalezy.
     Jedyne czego brakuje (jako sciadze, nie tylko podrecznikowi) to
     odeslan do standardow (RFC) i stwierdzenia dlaczego nalezy uzywac
     HTML 2.0 aby byc powszechnie zrozumianym. Stosunkowo tania: 182
     strony za 10 zl.

  '  Elisabeth Castro  Po prostu HTML Gliwice 1996; Helion, Peachpit
     Press Ksiazka kucharska. Wyglada na warta swej ceny :-) Bardzo
     rozbudowany spis tresci + przyklady graficzne obok konkretnych
     konstrukcji jezyka. (choc ja i tak wole ksiazke Macewicza :-) cena
     cos kolo 19 zl.

  '   Jezyk HTML. Tworzenie wlasnych dokumentow WWW w: CHIP Special.
     Internet dla kazdego. s. 50-80 Wroclaw 1996; Vogel Publishing maj-
     czerwiec 1996 jest tez CD-ROM ze FAQ i RFC (do RFC 1814, 60 Mb) i
     jakimis dwoma kursami: Sunila Gupty i dostepnym w sieci (Wroclaw) A
     Beginner*s Guide to HTML . Cena 20 zl. (uwazam, ze dla widziarzy
     (zwlaszcza tych 3.1) warto)

  '  Piotr Teczynski (1995).  Quo vadis, Internecie?  w: Informacja
     Profesjonalna , 5:42-46. ISSN 1233-0329.

  '  Piotr Teczynski (1996).  HTML - uniwersalny jezyk Pajakow?  w:
     Informacja Profesjonalna , (w druku). ISSN 1233-0329.

  '  Rafal Wiosna  Kazdy chce miec wlasna strone , cykl publikacji w
     numerach 26/95, 3/96 dwutygodnika PCkurier jak widac ukazaly sie
     dwa odcinki, a obiecywano 3 :-) . Bylo to, wstepne, przedstawienie
     mozliwosci jezyka i jako takie calkiem dobre.  Ale chyba nie warto
     kupowac numerow archiwalnych :-)

  '  Asha Dornfest  Tworzenie stron WWW za pomoca Worda  ; Gliwice 1996;
     Helion

  '  Dave Taylor  Tworzenie stron WWW. HTML Warszawa 1996; IDG Books,
     ReadME

  '  Artur van Hoff, Sami Shaio, Orca Starbuck  JAVA ; Gliwice 1996;
     Helion (2 dyskietki z przykladami)

  '  Piotr Gawrysiak VRML.  Wirtualna rzeczywistosc w Internecie
     Warszawa 1995, 1996; Zaklad Nauczania Informatyki MIKOM Wyglada
     przyzwoicie - przy czym raczej jako podreczna sciagawka przy
     pisaniu skryptow (z dyskietka)
  '   Wlasny osrodek Web w: PC Magazine nr 11(45)/1996

  12.3.  Zrodla HTML po angielsku w sieci

  '  Yahoo http://www.yahoo.com/Computers/World_Wide_Web/<tt/HTML//

  '  A Beginner*s Guide to HTML (na Politechnice Wroclawskiej) i na ATM
     http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/html-primer-080693.html

  '  Introduction to HTML Iana S. Grahama (Peryt - Warszawa)
     http://whisky.peryt.waw.pl/tools/webdoc/<tt/HTML/docs/New<tt/HTML//htmlind
ex.html
     i na Uniwersytecie Gdanskim
     http://www.univ.gda.pl/owner/ktem/newhtml/html_intro.html

  '  HTML Documentation Iana S. Grahama (Politechnika Krakowska)
     http://www.pk.edu.pl/sysdocs/jezyk_html/

  '  Interaktywny kurs HTML (w oryginale autorstwa Yuriko Ienaga
     zmodyfikowany przez Jana Peszko  mailto:jp...@ip.krakow.pl)
     http://www.ip.krakow.pl/~jpesz/html/html.html

  '  The other HTML FAQ - Galactusa
     http://www.stack.urc.tue.nl/~galactus/html/other-faq.html

  '  World Wide Web FAQ Thomasa Boutella (w poznanskim MANie).
     http://www.put.Poznan.pl/hypertext/Internet/faq/www/www_faq.html
     Jest tez wersja offline WWW-FAQ.

  '  HTML 3.0 Specification Instytut Fizyki UJ - Krakow
     http://www.if.uj.edu.pl/UJ/IF/PTO/<tt/HTML/_3.0/Contents.html

     Trojmiejska Akademicka Siec Komputerowa
     http://www.task.gda.pl/help/<tt/HTML/_3.0/Contents.html
     Introduction to HTML 3.0 (UCI AGH Krakow)
     http://rexio.uci.agh.edu.pl/~dot/man/1.html

  '  Welcome to HotJAVA SGGW Warszawa http://alpha.sggw.waw.pl/java/

  '  Dokumentacja do NCSA Mosaic we Wroclawiu
     http:://www.immt.pwr.wroc.pl/mosaic-docs/

  12.4.  Zrodla HTML po angielsku drukowane

  '  Ian S. Graham  HTML Documentation and Style Guide Torontto 1994

  13.  Zrodla dotyczace innych, zwiazanych z WWW jezykow programowania

  '  VRML w Polsce http://andante.iss.uw.edu.pl/obuz/vrmlp/index.html

  '  AMU-NET*s VRML Repository (Administrator: Klaudiusz Modrzewski) dla
     Win 3.x: http://math.amu.edu.pl/ftp/windows/vrml/00_index.html i
     dla Win95 http://math.amu.edu.pl/ftp/windows/win95/vrlm/00.html.

  '  JAVA na UCI AH http://arrow.uci.agh.edu.pl/~java/index-p.html

  '  JAVA na SunSite ICM UW http://sunsite.icm.edu.pl/java/

  14.  Dokumenty dotyczace tworzenia (ogolne) WWW.

  14.1.  Dokumenty dotyczace tworzenia (ogolne) WWW po polsku.

  '  Polska Strona Ogonkowa http://www.agh.edu.pl/ogonki/

  '  Strony testowe ISO-8859-? Wojciecha Myszki
     http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/test/

  '  Instalacja i konfiguracja serwera WWW http://info.fuw.edu.pl/tech-
     doc/serwery.html

  '  test polskich liter http://www.ch.uj.edu.pl/pl/testpl.html

  '  Winter Jaroslawa Zielinskiego http://winter.it.com.pl/ ciekawy
     serwis semi-komercyjny, zawierajacy sporo ciekawych, choc jeszcze
     czesto ogolnikowych materialow na temat HTML i Lotus Notes.

  14.2.  Dokumenty dotyczace tworzenia WWW w polskiej sieci.

  '  Przewodniki po WWW na SGH w Warszawie http://www.sgh.waw.pl/guides/

  '  NSCA Tutorial http://www.lublin.pl/docs-1.4/tutorials/index.html

  '  Running A WWW Service Briana Kelly (Gliwice)
     http://www.polsl.gliwice.pl/e-books/<tt/HTML//handbook.html

  14.3.  Dokumenty dotyczace WWW w swiatowej sieci

  I znow bedzie to jedynie moj subiektywny wybor:

  '  The World Wide Web Consortium (W3C) http://www.w3.org/ serwer
     organizacji proponujacej standardy dla WWW.  tam miedzy innymi
     Style Guide for Online Hypertext
     http://www.w3.org/pub/WWW/Provider/Style/

  '   Gallacusowy opis Wilbura http://www.htmlhelp.com/reference/wilbur/
     a takze wersja offline
     http://www.htmlhelp.com/reference/wilbur/wilbur.zip

  '  The WDVL: The Virtual Library of WWW Development
     http://WWW.Stars.com/Vlib/

  '  Top 10 Things NOT to do

  '  The Multilingual World Wide Web
     http://www.ebt.com:8080/docs/multilingual-www.html

  '  Lynx Optimized Pages!  http://www.nyu.edu/pages/wsn/subir/lynx.html

  '  WWW Viewer Test Page http://www-
     dsed.llnl.gov/documents/WWWtest.html

  '  Yale C/AIM WWW Style Manual
     http://info.med.yale.edu/caim/StyleManual_Top.<tt/HTML/

  '  WWW Authoring Information http://www.netspace.org/~dwb/www-
     authoring.html

  '  HTML resouces in WWW by SQ http://www.sq.com/htmlsgml/html/h-
     sites.htm

  '  The Bare Bones Guide to HTML http://werbach.com/barebones/ krotki
     (15kb) spis wszystkich komend HTML wraz z netscapizmami
     (zaznaczonymi)


-- 
Rafal Maszkowski r...@torun.pdi.net           http://www.torun.pdi.net/~rzm
Opinia publiczna powinna byc zaalarmowana swoim nieistnieniem - St. J. Lec