🚀 go-pugleaf

Posted-By: auto-faq 3.1.1.2
Archive-name: pl.comp.www



Najczesciej zadawane pytania na pl.comp.www
wraz z odpowiedziami

Zawsze dostepne pod adresem http://www.qdnet.pl/~Ziembor/wwwfaqpl.htm
oraz wersja tekstowa (bez polskich liter)
http://www.qdnet.pl/~Ziembor/wwwfaqpl.txt
Chwilowo pod adresem: http://www.qdnet.pl/~Ziembor/wwwfaqcr.htm znajduje
sie wersja bez polskich liter... ale pewnie admin kaze mi ja usunac... I
bedzie mial racje... (choc dopoki na IBM 3090 z VM/CMS nie da sie w
przegladarce osiagnac przyblizenia polskich znakow (a jednie krzaczki)
bede sie staral utrzymywac i te wersje - w ostatecznosci moge zmienic
ISP ;-).

------------------------------------------------------------------------

Wersja 0.6.0.15 HTML - 21.10.96 godzina 23:59:59 (12-lecie ,,Borow'' i
zarazem imieniny Uli ;-)

    Koordynator i (w charakterze sklejacza) autor: :-)
Ziemek Borowski (ZMB)   mailto:zie...@qdnet.pl
http://www.qdnet.pl/~Ziembor/

komentuja, wspolpracuja i/lub pomagaja za co serdecznie im dziekuje:
(kolejnosc quasi-losowa ;-)
Rafal Maszkowski (RM)   mailto:r...@torun.pdi.net
http://www.torun.pdi.net/~rzm/ Marek Baczek (MGB)   mailto:m...@qdnet.pl
  http://www.qdnet.pl/~mgb/ Grzegorz Staniak (GS)
mailto:gsta...@golem.umcs.lublin.pl Piotr Teczynski (PT)
mailto:pte...@hum.amu.edu.pl   http://hum.amu.edu.pl/~pteczyn/
Wojciech Myszka (WM)   mailto:W.My...@immt.pwr.wroc.pl   Pawel Wiecek
(cov)   mailto:co...@pwr.wroc.pl   http://www.ists.pwr.wroc.pl/~coven/
Wojtek Sylwestrzak (WojSyl)   mailto:woj...@icm.edu.pl   Jerzy
Pankiewicz (JP)   mailto:panki...@pwr.wroc.pl   Tomasz Pilat (TP)
mailto:ponc...@ajax.umcs.lublin.pl
http://ajax.umcs.lublin.pl/~poncjusz/ Marcin Cieslak (Saper)
mailto:sa...@sgh.waw.pl inni, ktorzy zglosza swoja oferte pomocy :-)
wszyscy pisujacy na pl.comp.www

Jesli nie znalazles tu odpowiedzi na swoje pytanie przepraszam... I mam
prosbe: jak znajdziesz, przeslij uzupelnienie do odpowiedzi na
istniejace pytanie, badz napisz (wraz z odpowiedzia) nowe. Gdy
niniejszy dokument zostanie dopracowany (tj. osiagnie wersje > 1.0)
bedzie wysylany do grupy pl.comp.www raz na dwa tygodnie, pierwszego i
pietnastego dnia kazdego miesiaca. Dokument ten bedzie systematycznie
uzupelniany i w miare pojawiania sie nowych pytan publikowane beda jego
kolejne wydania. Autorzy nie ponosza zadnej odpowiedzialnosci za efekty
dzialania spowodowane stosowaniem sie do zalecen zawartych w dokumencie.
Wszystkie zastrzezone znaki firmowe zostaly uzyte jedynie w celach
informacyjnych. Dokument nie ma zadnej mocy prawnej badz
administracyjnej i powolywanie sie na udzielone w nim odpowiedzi oraz
porady jest bezpodstawne. Dokument moze byc dowolnie uzywany i
rozpowszechniany, jednak w wypadku publikacji prosze o poinformowanie o
tym fakcie, a w wypadku zamieszczenia w Internecie prosze ponadto o
zobowiazanie sie do systematycznego uaktualniania. Dokonywanie zmian
bez zgody i wiedzy autora dokumentu jest niewskazane. choc dopuszczalne,
przy zachowaniu praw autoskich i zaznaczeniu jakie fragmenty ulegly
zmianie. Wiekszosc tekstow jest autorstwa Ziemka Borowskiego, choc
bardzo czesto oparte sa na lekturze, np. artykulow w grupie
news:pl.comp.www. Jesli autorem danego fragmentu jest ktos inny, jest to
zaznaczone przez podanie inicjalow autora tego fragmentu (*), lub
uzupelnienia (+*). Tym nie mniej Ziemek Borowski bierze na siebie
odpowiedzialnosc za calosc tekstu. Zawartosc pl.comp.www FAQ opiera sie
glownie na listach z grupy usenetowej pl.comp.www oraz ew.
pl.comp.lang.java , pl.listserv.polip , pl.comp.ogonki , jesli tylko
maja zwiazek z tematem.


------------------------------------------------------------------------

    Spis pytan.

W jaki sposob zadawac pytania, aby uzyskac odpowiedz? Wstep, ogolny
opis WWW. Co to jest Internet? Co to jest Web, WWW? Kto wyznacza
standardy dla Internetu i WWW??? Co to jest SGML i HTML? I jakie sa ich
wzajemne zwiazki? Co to jest HTML? Co to jest URL? Co to jest CGI?
Co to jest VRML? Co to jest Java i JavaScript? Co to jest plug-in? Co
to jest ActiveX? Co to jest Broadway? Kto uzywa WWW i Internetu?
Jakich narzedzi uzywac do pracy z WWW. Jakie przegladarki sa dostepne
dla DOSa Jakie przegladarki sa dostepne dla MS Windows 3.x i MS Windows
95/NT 3.x? Jakie sa dostepne przegladarki dla Unixa?
Uzytkowanie WWW. Czy jest jakis katalog tematyczny WWW? Jak moge
znalezc jakis tekst na stronie Web? Dlaczego czesto widze ,,krzaczki''
zamiast polskich liter? Czy uzywajac WWW mozna zlapac wirusa? W jaki
sposob nawigowac po Pajeczynie? Jak jest z prawami autorskimi w
Internecie? W jaki sposob pracowac z WWW bez bezposredniego polaczenia?
Co to jest i dlaczego nalezy uzywac W3cache-proxy?
Tworzenie stron WWW. Jak moge publikowac w WWW? Jak wyglada dokument
WWW? Co jest standardem w HTML? Jakie narzedzia wspomagajace tworzenie
dokumentow WWW sa dostepne dla DOS/Win i MS Windows 95/NT? Jakie
narzedzia wspomagajace tworzenie dokumentow WWW sa dostepne dla Unixa?
Co to sa netscapizmy oraz inne rozszerzenia? I dlaczego nie nalezy ich
stosowac? W jaki sposob umieszczac grafike na stronach WWW? W jaki
sposob moge tworzyc poprawne strony z polskimi znakami diakrytycznymi?
Dlaczego i w jaki sposob sprawdzac poprawnosc skladniowa dokumentow? W
jaki sposob moge zainstalowac licznik na stronie? Czy moge w Pajeczynie
umieszczac dokumenty w innym formacie niz HTML? Jakich polskich
terminow uzywac przy tworzeniu stron?
Co warto wiedziec o serwerach WWW? Jakie serwery WWW (HTTP) sa
dostepne i ktory wybrac (i pod jakim systemem powinien pracowac)? Gdzie
moge znalezc opis protokolu serwera WWW (HTTP)? W jaki sposob moge na
moim serwerze obslugiwac jego bledy? W jaki sposob poprawnie serwowac
polskie dokumenty?
Administrowanie serwerem WWW. Jak stworzyc strone na haslo? W jaki
sposob moge udostepnic przeszukiwanie mojego serwera? Jak mozna
udostepniac baze danych przez WWW?
Zrodla wiedzy Standardy Ogolne wprowadzenia do sieci. Zrodla HTML
zrodla HTML po polsku w sieci. drukowane zrodla HTML po polsku Zrodla
HTML po angielsku w sieci Zrodla HTML po angielsku drukowane
Zrodla dotyczace innych, zwiazanych z WWW jezykow programowania
Dokumenty dotyczace tworzenia WWW w polskiej sieci. Dokumenty dotyczace
WWW w swiatowej sieci

------------------------------------------------------------------------


odpowiedzi

1.1. W jaki sposob zadawac pytania, aby uzyskac odpowiedz?
    Daleki jestem od odsadzania od czci wszystkich, ktorzy zadaja
pytania nie konkretne, badz takie na ktore odpowiedz znajduje sie na
drugiej stronie manuala, podrecznika badz FAQ. Ale prosze... Zanim
zadasz jakies pytanie:
zastanow sie, czy to co cie trapi jest rzeczywiscie problemem. Byc moze
spotkales sie juz z podobna sytuacja i tylko cos Ci na chwile rozum
zacmilo :-) przejrzyj dostepna lokalnie dokumentacje... Po to sie ja
tworzy. poszukaj FAQ (czyli zbioru najczesciej zadawanych pytan wraz z
odpowiedziami) zwiazanego z nurtujacymi cie problemami... w Polsce
znajdziesz je pod adresem http://sunsite.icm.edu.pl/pub/usenet/ Sprawdz
archiwa: http://www.dejanews.com/forms/dnq.html pl.comp.www spytaj
lokalnego administratora... chyba, ze ma Cie juz dosc, badz sam nim
jestes :-) poszukaj przy pomocy katalogu tematycznego badz wyszukiwarki
    A jesli to nie pomoze... to pytaj... Ale pamietaj, ze zadawanie
pytan tez jest sztuka. Tutaj, w grupie pl.comp.www ograniczymy sie do
wskazowek raczej technicznych.
napisz dokladnie: jaki masz problem... (jakiego systemu uzywasz i z
jakim programem (i jaka jego wersja) masz klopoty) jesli szukasz
jakiegos programu, napisz jak sie nazywa, jakie wymagania ma spelniac i
co najwazniejsze w jakim systemie operacyjnym ma dzialac... nie
zaszkodzi podac gdzie szukales
I pamietaj: to, ze ktos Ci odpowie to tylko i wylacznie jego dobra wola.


------------------------------------------------------------------------

2. Wstep, ogolny opis WWW.
    Ponizej przedstawiam ogolne informacje dotyczace World Wide Web.
2.1. Co to jest Internet?
    W RFC 1462, lub FYI 20 Internet zostal zdefiniowany jako:
siec komputerowa oparta na protokole TCP/IP, zasoby dostepne na
komputerach polaczonych z siecia (tzw. hostach) spolecznosc, wspolnota
(community) ludzi uzywajacych i rozwijajacych te siec,


2.2. Co to jest Web, WWW?
    WWW (World Wide Web), zwana inaczej Pajeczyna , Webem jest
hipertekstowym, multimedialnym, sieciowym, opartym na TCP/IP systemem
informacyjnym.
hipertekstowym
czyli takim gdzie istnieja zdefiniowane zaleznosci miedzy poszczegolnymi
dokumentami, i mozliwosci dowolnego przemieszczania sie pomiedzy nimi.
multimedialnym
czyli dopuszczajacym stosowanie roznych srodkow przekazu: tradycyjnych
tekstow, dzwiekow, grafiki.
sieciowym
opartym na sieci rozleglej Internet, a wiec o zasiegu praktycznie
globalnym.


2.3. Kto wyznacza standardy dla Internetu i WWW???
    Ostateczna instancja zatwierdzajaca dana propozycje standardu jest
Internet Engineering Task Force czyli w skrocie IETF.
http://www.ietf.org/
Swoje propozycje w zakresie WWW przedstawia mu The World Wide Web
Consortium (W3C) bedaca organizacja skupiajaca producentow
oprogramowania.
2.4. Co to jest SGML i HTML? I jakie sa ich wzajemne zwiazki?
    Standard Generalized Markup Language oraz Hyper Text Markup Language
:-)
SGML to jezyk tworzenia jezykow oznaczen. HTML i inne podobne jezyki
opisane w roznych DTDs sa jego zastosowaniem, aplikacja. Kazdy dokument
SGML w zasadzie sklada sie z trzech czesci:
* deklaracja SGML, opisujaca zestawy znakow, mechanizmy skladniowe i
pewne poczatkowe wartosci stosowane w dokumentach danego typu;
* DTD czyli definicja typu dokumentu opisujaca strukture jezyka oznaczen
czyli zestaw elementow, model zawartosci kazdego z nich, dopuszczalne i
domyslne wartosci atrybutow etc;
* sam dokument, czyli document instance , np. konkretna strona HTML.
W przypadku aplikacji zorientowanej na jeden tylko typ dokumentu,
deklaracja skladni moze byc stosowana domyslnie (+ opcje zmiany) lub
wszyta w kod, do wariantow DTD nastepuje odwolanie przez deklarowanie
typu dokumentu (DOCTYPE) z publicznym identyfikatorem, po czym idzie juz
sam dokument. Tak powinno byc tez w przegladarkach HTML, ale jak wiadomo
znajomosc SGML ich autorow jest nikla, wiec deklaracja SGML jest po
prostu ignorowana, w najlepszym razie stosowana na oko. Edytory HTML
(zazwyczaj operujace rozmaitymi rozszerzeniami HTML dla ktorych
zazwyczaj nie ma odpowiednich DTD) wstawiaja DOCTYPEs w zasadzie tylko w
celu wywarcia wrazenia na klientach.
(GS+ZMB)
2.5. Co to jest HTML?
    HTML jest, a wlasciwie powinien byc, konkretna aplikacja
(zastosowaniem) SGML opisana w odpowiednim DTD. Niestety najczesciej
jest to (w praktyce) oddzielny jezyk, majacy tylko pewne elementy
wspolne z SGML... Rozwijany przede wszystkim przez The World Wide Web
Consortium (W3C) (tam tez mozna znalezc specyfikacje i odsylacze do
podrecznikow)

2.6. Co to jest URL?
    Uniform Resource Locator
Wyglada mniej wiecej tak
http://www.cos.tam.pl:80/jakis/katalog/jakis.plik.html
I jest zlozony z nazwy uslugi:
file://... - odnosnik do zasobow lokalnych komputera (nie nalezy chyba
uzywac w sieci :-) ftp://... - odnosnik do zasobow dostepnych za pomoca
protokolu FTP, z wariantem ftp://uzytkownik@... , lub
ftp://uzytkownik:haslo@... gopher://... - odnosnik do zasobow Gopher
http://... - zbior obslugiwany bezposednio przez serwer httpd (WWW)
maito:... - odnosnik powodujacy wyslanie listu pod podany adres (bez //
po dwukropku!!!) news:... - odnosnik powodujacy uruchomienie
przegladarki USENETU (news) uzywajac domyslnego serwera, i podanej grupy
telnet:... - odnosnik do zdalnego komputera, zazwyczaj uzywajac
terminala VT100 (bez // po dwukropku!!!) tn3270:... - odnosnik do
zdalnego komputera IBM (np. 3090 na plearn.edu.pl) terminala IBM-3270
(bez // po dwukropku!!!) wais: - odwolanie do systemu wyszukiwawczego
WAIS: http://www.ict.pwr.wroc.pl/cgi-bin/tswais newsrc:... - Odnosnik
do okreslonego pliku newsrc nntp://... - Okresla inny niz domyslnie
uzywany serwer newsow
oraz:
adresu (moze byc IP lub slowny typu www.my.computer) numeru portu pod
ktorym jest dostepna dana usluga - o ile standardowy (tj. wg. RFC 1700 )
niepotrzebny. sciezki dostepu do pliku ((zakonczonej - choc nie jest to
bezwzgledny (tj. wg. specyfikacji) wymog) znaczkiem / o ile nie jest to
pelna sciezka, a tylko nazwa katalogu) Jesli podajemy jedynie katalog na
serwerze wyswietlany jest jedynie plik zdefiniowany w ustawieniach
serwera jako domyslny. Zazwyczaj jest to index.html , index.htm lub .
nazwy pliku
(+PT)

2.7. Co to jest CGI?
Common Gateway Interface
Specyfikacja umozliwiajaca komunikacje przegladarki z serwerem. Opisana
zostala na powszechnie znanym serwerze W3C: Using CGI
http://www.w3.org/pub/WWW/Daemon/User/CGI/Overview.html
oraz
http://hoohoo.ncsa.uiuc.edu/cgi/
a takze
http://www.vservers.com/reference/

2.8. Co to jest VRML?
    Vitual Reality Modeling Language
Wykorzystujacy niektore mechanizmy WWW (takie jak httpd, czy URL) jezyk
opisu scen trojwymiarowych oparty na formacie Open Inventor stworzonym
przez Silicon Graphics.
    Istnieje juz wersja 2.0: http://vag.vrml.org/VRML2.0/FINAL/ (plik
1.2Mb, po rozpakowaniu 17Mb)

2.9. Co to jest Java i JavaScript?
    JAVA ma byc w zalozeniach obiektowym jezykiem programowania
niezaleznym od systemu operacyjnego i sprzetu stworzonym przez Sun INC.
JavaScript jest jego uproszczona wersja

2.10. Co to jest plug-in?
    Plug-in`em nazwano programy wspomagajace przegladarki WWW,
umozliwiajace np. czytanie niestandardowych formatow plikow.

2.11. Co to jest ActiveX?
    ActiveX jest technologia opracowana przez NetManage, umozliwiajaca
wstawianie obiektow OLE w strony WWW. Moim zdaniem nie nalezy stosowac
tej technologii, chyba, ze nie chcemy, zeby wiekszosc uzytkownikow WWW
to zobaczyla.

2.12. Co to jest Broadway?
    http://www.x.org/consortium/broadway.html
Piotr Teczynski Premiera na Broadwayu. UnixForum, 4/1996 s.13-15.

2.13. Kto uzywa WWW i Internetu?
    W swiecie powszechnie uznawany jest GVU Survey
http://www.cc.gatech.edu/gvu/user_surveys/User_Survey_Home.html
Natomiast w Polsce... Prowadzi sie wprawdzie roznego rodzaju badania
ankietowe. Ale moje mniemanie o nich jest ... takie, ze lepiej
przemilcze. Dlaczego?
nikt nigdzie nie opisuje metody przeprowadzenia sondazu. jak juz
opisuje to okazuje sie, ze tak naprawde nie ma metody tj. badania byly
robione tylko nie wiadomo na jakiej populacji, na ile sklad respondentow
byl reprezentatywny, i jak dokladnie brzmialy pytania. nawet gdy byla
jakas metoda to... zadano niejednoznaczne pytania, lub zostawiono w
pytaniach wielo-odpowiedziowych mozliwosc wyboru tylko jednej opcji :-)
. Jesli ktos zna dobrze zrobione (tj. nie takie jak wyzej opisane)
badania w polskiej czesci Internetu prosze o informacje



------------------------------------------------------------------------

3. Jakich narzedzi uzywac do pracy z WWW.
    Na razie wskazuje zrodla pozyskania pajeczarek jedynie dla dwoch
dominujacych rodzin systemow operacyjnych. Pozniej obiecuje to
rozszerzyc o inne takie jak: IBM OS/2, Amige, i co tam jeszcze Boutell
wymienia :-)
    I zalecam zajrzenie do iWorld http://browserwatch.iworld.com/ do
przegladu pajeczarek...
3.1. Jakie przegladarki sa dostepne dla DOSa?
    Nietety niewiele... Jest DOSLynx (uaktualniona wersja:
http://www.fdisk.com/doslynx/ ) sa jakies przegladarki plikow tekstowych
uwgledniajace i HTML:
ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/pc/sac/utiltext/view114.zip

3.2. Jakie przegladarki sa dostepne dla MS Windows 3.x i MS Windows
95/NT 3.x?
    Niestety multum :-). I nie sposob ich wszystkich wymienic w tym
krotkim przegladzie. Na razie ogranicze sie do wskazania glownych
archiwow:
* Netscape Communications Corporation - Mirror na
http://sunsite.icm.edu.pl/www/netscape/
* Microsoft. - Mirror w Lupusie na
ftp://ftp.polbox.com.pl/library/!lupus/
* Tucows - The Ultimate Collection of Winsock Software
http://alfa2.it.pw.edu.pl/tucows/
* The CWSApps List - Indeks Aplikacji Sieciowych dla Windows
http://www.man.poznan.pl/hypertext/cwsa/cwsapps.html
* Papa's Anonymous FTP ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/winsock-l/

3.3. Jakie sa dostepne przegladarki dla Unixa?
    O ile Unix i pochodne do tej pory dominuja na rynku serwerow, to
systemem przegladarek stal sie MS Windows. Tym nie mniej jest kilka
wartosciowych produktow. Takich jak Arena , Netscape Navigator
http://sunsite.icm.edu.pl/pub/netscape/navigator/3.0/unix/
niezastapiony Lynx ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/infosystems/www/lynx/
    W Polsce podstawowym archiwum jest
http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/


------------------------------------------------------------------------

4. Uzytkowanie WWW.
    Ponizej opisze istotne aspekty uzytkowania WWW.
4.1. Czy jest jakis katalog tematyczny WWW?
Wirtualna Polska http://wp.cnt.pl/ WOW! http://www.wow.pl/ OptimusNET
http://www.optimusnet.pl/
i swiatowe Yahoo http://www.yahoo.com/ WWW Virtual Library
http://www.w3.org/hypertext/DataSources/bySubject/Overview.html


4.2. Jak moge znalezc jakis tekst na stronie Web?
Z tego co zrozumialem to (w Polsce) dobrym rozwiazaniem jest uzycie
ICMowego serwera archie http://archie.icm.edu.pl/ . DEC Alta Vista
http://www.altavista.digital.com/ Yahoo http://www.yahoo.com/ Lycos
http://fuzine.mt.cs.cmu.edu/mlm/lycos-home.html WebCrawler
http://webcrawler.com/ World Wide Web Worm
http://www.cs.colorado.edu/home/mcbryan/WWWW.html InfoSeek
http://www2.infoseek.com/ OpenText http://www.opentext.com HotBot
http://www.HotBot.com/search.html i inne ... :-) wiekszosc dostawcow
uslug I*netowych dostarcza odp. formularzy do wyszukiwania na
najpopularniejszych przeszukiwarkach.


4.3. Dlaczego czesto widze ,,krzaczki'' zamiast polskich liter?
    Jest kilka mozliwosci rozwiazania tego problemu:
Masz niewlasciwa przegladarke, tj. nie obslugujaca polskich liter w
standardzie ISO-8859-2. W miare mozliwosci wymien ja na cos innego (lub
sprawdz czy nie mozna tego jakos poprawic http://www.agh.edu.pl/ogonki/
) Twoja przegladarka obsluguje polskie literki, ale ty nic o tym nie
wiesz. np. nie ustawiles w Netscape Navigatorze 3.0 opcji:
Options|Document Ecoding|Central European (ISO-8859-2) i odpowiedniej
czcionki w Options|General_Preferences|Fonts|Latin-2 Wina lezy po
stronie autora strony: Ani w naglowku http, ( "text/html charset=8859-2"
        html htm w pliku mime.types) ani w naglowku strony (przy pomocy
komendy
<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=iso-8859-2">
) nie zadeklarowal polskosci dokumentu, ani nawet uzywanej strony
kodowej Wina lezy po stronie autora strony: uzywa CP 1250 :-(


4.4. Czy uzywajac WWW mozna zlapac wirusa?
    Oczywiscie :-) Zwlaszcza wirusa glupoty. A powaznie: o ile masz
wylaczona JAVA, JavaScript, ActiveX, i nie ladujesz plikow Worda,
PostScript oraz wykonywalnych - nie mozesz. W pozostalych wypadkach:
Pliki Worda i wykonywalne - wiadomo - moga byc zakazone i to nie zalezy
od medium. w Javie, i JavaScript znaleziono (np. w niektorych wersjach
NN 2.0.) jakies usterki na tyle powazne, ze ponoc zagrazajace
bezpieczenstwu systemow. PostScript - moze zawierac niebezpieczne
operacje, ktore pewne przegladarki moga probowac wykonac: kasowanie
plikow albo ustawienie/zmiana hasla drukarki. W wypadku Lynxa istnieje
cos takiego (tzw. trusted hosts) co pozwala wykonywac polecenia wydawane
ze zdalnego komputera na lokalnym.


4.5. W jaki sposob nawigowac po Pajeczynie ?
    Jak najmniej chaotycznie :-0. Najlepiej uzywajac do poszukiwan
katalogow zasobow i przeszukiwarek, i odznaczajac ciekawe miejsca w
,,zakladkach'', lub ,,bookmark`ach''

4.6. Jak jest z prawami autorskimi w Internecie?
    Nalezy przyjac, ze (przynajmniej w wypadku polskich stron)
obowiazuja przepisy Ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z
04.02.1995 Przy czym (na podstawie art. 1 punkt 1 i punkt 2 ustawy), o
ile autor nie zaznaczyl inaczej wszystkie strony sa domyslnie oznaczone
jako � badz (C) i mozna podawac do nich odniesienie, nie mozna natomiast
ich wykorzystywac we wlasnej pracy (tj. tresci powiazanej z forma,
poniewaz czystej informacji to juz nie dotyczy) bez zgody (najlepiej
pisemnej) autora (wlasciciela (C)). Ochronie podlegaja rowniez znaki
firmowe (lecz mozna ich uzyc w celach informacyjnych).


4.9. W jaki sposob pracowac z WWW bez bezposredniego polaczenia?
    Tak zupelnie bez polaczenia sie nie da...
    Ale mozna sciagnac potrzebne strony (uzywajac tzw. robota, albo
normalnej przegladarki z wlaczonym cache dyskowym, lub zainstalowanym
lokalnie serwerem proxy cache) a nastepnie je lokalnie przegladac.
Wiekszosc dostepnych w tej chwili przegladarek dziala bez polaczenia z
siecia. Poza tym istnieje bardzo ladnie dzialajacy viewer: view114.zip
pozwalajacy m.in. ogladac pliki MS Word, HTML, i innych...
ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/pc/sac/utiltext/view114.zip
    Mozna tez uzyc uslugi nazywanej www2mail. W Polsce taki serwer
uruchomil Jaroslaw Strzalkowski . Wystarczy wyslac pod adresem:
www2...@arrow.uci.agh.edu.pl list zawierajacy w ciele URLe zadanych
dokumentow.
(ZMB+WM)





4.6. Co to jest i dlaczego nalezy uzywac W3cache-proxy?
    Dlaczego? Przeciez to oczywiste...
    Jednym ze skutkow coraz gwaltowniejszego rozwoju uslug WWW jest
saturacja lacz sieci rozleglych. O ile przepustowosci lacz sieci
lokalnych i miejskich sa zwykle nadmiarowe, to lacza miedzynarodowe
(znacznie bardziej kosztowne) stanowia zazwyczaj waskie gardla
Internetu.
    Szybkosc wzrostu zapotrzebowania na pasmo znacznie przekracza
wszelkie mozliwosci inwestycyjne. Analiza ruchu wskazuje przy tym, ze
procentowo coraz wiekszy udzial stanowia w nim transmisje WWW.
    Polska, jako jeden z pierwszych krajow zbudowala strukture tzw.
cache WWW, ktora pozwala na lokalne buforowanie najczesciej zadanych
dokumentow WWW, a tym samym:
zmniejszenie obciazenia lacz miedzynarodowych, skrocenie sredniego
czasu dostepu do informacji, zoptymalizowanie wykorzystania lacz
krajowych.
    Hierarchia W3cache http://w3cache.icm.edu.pl/sites_pl.html/ obejmuje
wszystkie wazniejsze sieci miejskie oraz dziala w bezposredniej
wspolpracy z podobnymi projektami poza Polska. W3cache wymienia takze
informacje z pojedynczymi serwerami cache tam, gdzie nie istnieja
jeszcze struktury ogolnokrajowe.
    Przy czym uzytkownicy takich ogolnopolskich sieci jak TPnet, lub
Telebank powinni ustawic parametry swojego proxy cache na lokalny cache,
a jesli nie ma (a nie ma) to na w3cache.icm.edu.pl:8080 jako najblizszy
sieciowo ich sieciom, nie zas na cache np. krakowskie.
(WojSyl+ZMB)


------------------------------------------------------------------------

5. Tworzenie stron WWW.
    Tworzenie stron i prezentacji WWW to nie tylko kodowanie w HTML, ale
takze przygotowywanie grafik, dbalosc o poprawnosc skladniowa kodu HTML
i mnostwo innych zagadnien.
5.1. Jak moge publikowac w WWW?
    Aby moc publikowac potrzeba odpowiedniego typu konta: najlepiej na
komputerze gdzie jest zainstalowany serwer httpd. W wypadku dostawcow
komercyjnych nalezy wykupic odpowiedni rodzaj konta. Na wiekszosci
uczelni istnieje mozliwosc zalozenia wlasnej strony w ramach normalnego
konta, i to czesto nawet bez ingerencji administratora (zazwyczaj nalezy
zalozyc w swoim katalogu domowym katalogu public_html lub .home .
Istnieje takze kilka serwerow komercyjnych umozliwiajacych publikowanie
materialow niekomercyjnych bez wnoszenia oplat. Np. Marek Baczek zlozyl
deklaracje, ze jest gotow przyjac strony na nastepujacych warunkach:
strona musi byc niekomercyjna. strona musi byc co najmniej ciekawa.
strona musi byc robiona w ISO-8859-2 lub CP1250; (w zadnym wypadku bez
ogonkow, moze byc po angielsku). strony nie powinny przekroczyc 10 MB i
nie powinny zawierac zbyt duzo plikow do zaladowania. URL do tej strony
bylby taki: http://www.qdnet.pl/~jakasnazwa/ Prosze przyslac kilka
stron dla przykladu e-mail na adres (Marek Baczek mailto:m...@qdnet.pl
(do 500kB)).
W poza tym w swiecie istnieje kilka serwerow oferujacych podbne uslugi:
np. Geocites lub
spis :-) Pawla Wiecka
http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/freenet.html

5.2. Jak wyglada dokument WWW?
    Wiekszosc polecen jest dwuczesciowa: czesc otwierajaca <XXX> i
zamykajaca </XXX> . Czesc polecen nie wymaga zamkniecia. Oto jest kod
najprostszego dokumentu w HTML
<HTML> <HEAD> <TITLE> Tytul dokumentu </TITLE> </HEAD> <BODY> Zawartosc
dokumentu </BODY> </HTML>
A teraz opis:
<HTML> deklaracja, ze jest to poczatek dokumentu HTML
<HEAD> naglowek (zawierajacy definicje dla calego dokumentu)
<TITLE> tytul dokumentu
<BODY> wlasciwa tresc dokumentu.
Znaki specjalne pozwalaja wstawic graficzny obraz znakow bedacych
czescia polecen: wiekszosci ( <- &lt; ) i mniejszosc (> - &gt; ),
cudzyslowu ("- &quot; ) oraz spacji (   - &nbsp; ), i stanowiacy
skladnik tych poprzednich ampersand ( & - &amp; ). Przy czym wobec
pominiecia deklaracji typu dokumentu nie powinnismy stosowac nic poza
najprostszy ,,poziom'' HTML. W przeciwnym wypadku na poczatku dokumentu
powinno sie zalezc na przyklad cos takiego: <!DOCTYPE HTML PUBLIC
"-//W3C//DTD HTML 3.2 Draft//EN">
Wiecej informacji mozna znalezc w dostepnych w sieci i realnym swiecie
kursach i podrecznikach HTML.

5.3. Co jest standardem w HTML?
    Aktualnie obowiazujacy standard HTML zostal zdefiniowany w
dokumencie IETF: RFC 1866 autorstwa T. Berners-Lee i D. Connolly
Hypertext Markup Language - 2.0 z listopada 1995 r. oraz RFC 1867 E.
Nebela i L. Masinter Form-based File Upload in HTML . Poza tym w
dyskusji znajduje sie propozycja standardu HTML 3.2. Jedna z propozycji
nosi nazwe Wilbur a druga, powracajaca w czesci do rzeczy porzuconych w
Wilburze nazywa sie Cougar . Poza istnieja rozmaite ,,rozszerzenia''
roznych firm.
    Pawel Wiecek napisal cos takiego: (w tekscie umieszczonym pod
adresem http://www.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/mbc.html )
Tym niemniej wszystkie strony WWW powinny dobrze wygladac na kazdej
przegladarce.
    Przede wszystkim kompatybilnosc z wszystkimi przegladarkami wcale
nie musi oznaczac ograniczania sie do wspolnego podzbioru HTML-a (co w
praktyce oznaczac by moglo nawet cos okolo HTML 2.0 - jako wystarczajacy
standard...). Idea przyswiecajaca programowi MultiBrowser Compability
jest taka, zeby korzystac z rozszerzen w taki sposob, zeby nie
przeszkadzalo to innym przegladarkom. Oto kilka przykladow (ta lista
bedzie rosla):
    Tabele - stosowanie tabel takie, zeby nie zaklocac pracy
przegladarek ich nie obslugujacych (z nowszych wersji - Lynx) nie jest
latwa sztuka. O ile w przypadku prostych tabel mozna to osiagnac bez
wiekszych klopotow, przy bardziej wymyslnych konstrukcjach korzysta
jacych z atrybutow typu rowspan moze to byc trudniejsze. Podstawowa idea
polega tu na wstawianiu do komorek odpowiednio dobranych kombinacji
odstepow i przejsc do nowej linii (znacznik <br> ). Przykladowo tabela
zawierajaca kilka wielokomorkowych wierszy moze miec porozmieszczane w
nich dodatkowe odstepy zapewniajace odstepy miedzy zawartosciami
poszczegolnych komorek oraz przejscia do nowych linii wstawiane na koncu
komorek konczacych wiersze. Dzieki temu tekst ktory w przegladarce
obslugujacej tabele bedzie w jednym wierszu tabeli, na Lynx-ie znajdzie
sie rowniez w jednym wierszu. Mozliwe sa rowniez machinacje korzystajace
z obslugiwanego przez Lynx-a 2.5, a nie obslugiwanego przez Netscape czy
Internet Explorera znacznika <tab> , jednakze moze to wywolac przykre
efekty na jakiejs mniej znanej przegladarce (Arena?), lub na nowszej
wersji ktorejs z przegladarek.
    Ramki - w przypadku ramek sprawa jest prosta - nalezy skorzystac z
istnienia znacznika <noframes> , i umiescic w jego wnetrzu wersje strony
przeznaczona dla przegladarki nie obslugujacej ramek. Konkretne
rozwiazania moga byc rozne - ja umieszczam tam tylko troche
 zmodyfikowana wersje dokumentu, ktory w wersji ramkowej zajmuje glowna
ramke, inni (niezbyt elegancko) umieszczaja tam tylko odnosnik do tego
dokumentu. Mozna sie rowniez pokusic o przygotowanie znacznie zmienionej
wersji dokumentu, w ktorej funkcje wykorzystujace ramki zostaja
zastapione innymi.
    Obrazki - nie powinny sprawiac klopotow. Nalezy tylko pamietac o
uzywaniu atrybutu alt, umieszczajac w nim tekst dobrze zastepujacy
obrazek (mozna sie nawet pokusic o ascii art), a jesli obrazek sluzy
wylacznie jako ozdobnik - pozostawienie go pustego (alt="").
(ZMB, cov )

5.4. Jakie narzedzia wspomagajace tworzenie dokumentow WWW sa dostepne
dla DOS/Win i MS Windows 95/NT?
    Z powodu ogromnej dynamiki powstawania nowych programow moge jedynie
wskazac dostepne archiwa oprogramowania:
Tucows - The Ultimate Collection of Winsock Software
http://alfa2.it.pw.edu.pl/tucows/
coraz lepsze: zawiera wiekszosc oprogramowania dla Intenetowego
stosowania MS Windows, zwiezle recenzje i archiwa bezposrednio na
Politechnice Warszawskiej The CWSApps List - Indeks Aplikacji
Sieciowych dla Windows
http://www.man.poznan.pl/hypertext/cwsa/cwsapps.>
zawiera wiekszosc oprogramowania dla Intenetowego stosowania MS Windows,
recenzje. Archiwa prowadza niestety w swiat, choc mozna po wynotowaniu
nazw programow, sciagnac je z Papa AFTP. Papa's Anonymous FTP
    ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/winsock-l/
jedno z lepiej wyposazonych archiwow na FTP.


5.5. Jakie narzedzia wspomagajace tworzenie dokumentow WWW sa dostepne
dla Unixa?
    Jest to dla mnie niewygodne pytanie: dopiero zaczynam uzywac Linuxa.
Ale jest cos takiego jak asWedit, sa tryby HTML dla VI i Emacsa. Sa tez
(skryptowe) narzedzia do weryfikacji odniesien, sprawdzania poprawnosci
kodu itp. Sa wreszcie narzedzia pozwalajace na konwersje popularnych w
U*xie formatow: LaTeX, LinuxDOC-SGML na HTML. Wiekszosc ze wspomnianych
narzedzi mozna znalezc na ,,sansjacie''
http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/

5.6. Co to sa netscapizmy oraz inne rozszerzenia? I dlaczego nie nalezy
ich stosowac?
    Netscapizmami zwie sie popularnie te rozszerzenia akceptowane tylko
i wylacznie przez przegladarki firmy Netscape Communications Corporation
, i ostatnio przez MS Internet Explorer nie zarejestrowane w oficjalnej
specyfikacji (badz jej propozycji) jezyka HTML.
Nie nalezy ich uzywac poniewaz:
nie ma mozliwosci sensownego sprawdzenia parserem/validatorem takiego
dokumentu (zazwyczaj brak jest oficjalnych DTD (i nawet nieoficjalnych,
np. dla IE 3.0, lub NN 3.0) dla takich rozszerzen) dokumenty te nie
zawsze moga byc wyswietlane w przegladarkach innych producentow. A HTML
bedacy (zwlaszcza w wersjach 2.0 i Wilbur) bardzo ubogim znaczeniowo
zastosowaniem SGML-a, zostal stworzony po to, by istniala wspolna,
niezalezna od sprzetu i systemu platforma informacyjna. niektore
rozszerzenia nie mieszcza sie w zaden sposob w logice SGML ;-) np. te
zwiazane z ramkami... (FRAMES)


5.7. W jaki sposob umieszczac grafike na stronach WWW?
    Dopuszczalnymi formatami grafik dla WWW sa: GIF, JPEG, i PNG, oraz
XMB.
    Nie nalezy, bez ostrzezenia kierowac do stron zawierajacych duze
(tj. powyzej 20 kb) grafiki.
    Aby przygotowac przezroczyste grafiki, tj. w kolorze dowolnie
definiowanego tla lub podkladu, nalezy zapamietac je w formacie GIF 89a
przy pomocy np.
LView Pro 1. dla Windows, http://world.std.com/~mmedia/lviewp.html lub z
mirrora: http://alfa2.ia.pw.edu.pl/tucows/ albo
giftrans dla DOS
http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/tools/giftrans/giftrans.exe
i/lub Unix.
http://sunsite.icm.edu.pl/pub/www/tools/giftrans/giftrans.1.gz
Do tworzenia animowanych rysunkow moze sluzyc program Gif Construction
dla Windows ftp://ftp.dtp.std.com/ftp/vendors/mmedia/gifcon.exe
WebPaint - shareware dla W95 http://www.barentsnett.no/webpaint/
GifMerge dla UNIXa http://www.iis.ee.ethz.ch/~kiwi/GIFMerge/
    Wiecej informacji zawieraja nastepujace strony:
http://www.best.com/~adamb/GIFpage.html
http://dragon.jpl.nasa.gov/~adam/transparent.html
http://www.boutell.com/faq/tinter.htm
Standard formatu graficznego GIF 89a jest opisany pod adresem
http://members.aol.com/royalef/gifanim.htm

5.8. W jaki sposob moge tworzyc poprawne strony z polskimi znakami
diakrytycznymi?
    Przede wszystkim nalezy uzywac kodowania w ISO-8859-2. Poza tym
jesli nie jestes administratorem i nie mozesz spowodowac, zeby serwer
dodawal do naglowka stron z polskimi literami deklaracji typu dokumentu:
text/html; charset=ISO-8859-2 nalezy dodac w naglowku strony (pomiedzy
<HEAD> i </HEAD> , a i raczej przed <TITLE> ) nastepujaca instrukcje:
<META HTTP-EQUIV="content-type" CONTENT="text/html; charset=iso-8859-2">
nie jest to rozwiazanie najbardziej eleganckie: powoduje (na niektorych
serwerach) dwukrotne interpretowanie zawartosci dokumentu, nie jest w
pelni uwzglednione w specyfikacji HTML. Tym nie mniej dopoki nie
doczekamy sie (badz, sami nie przyczynimy sie ;-) do uznania przez grona
normalizacyjne i producentow oprogramowania faktu, ze w WWW stosuje sie
i inne, poza anglosaskim zestawy znakow, pozostaje nam stosowanie
polsrodkow.

5.9. Dlaczego i w jaki sposob sprawdzac poprawnosc skladniowa
dokumentow?
    Dlaczego: to chyba oczywiste kazdy chyba chce zeby rzeczywisty efekt
pokrywal sie z planowanym, tak treraz jak i w przyszlosci, gdy
przegladarki beda np. scislej trzymac sie standardu.
    Powszechnie stosowana metoda jest ,,reczne'' sprawdzanie za pomoca
wybranej dowolnie ,,przegladarki testowej'' takiej jak np. Lynx,
Netscape, lub MS IE. Jest to dzialanie co najmniej watpliwe:
przegladarka powinna wyswietlac wszystkie (nawet z bledami skladniowymi)
strony poprawnie, choc niekoniecznie zgodnie z intencjami jej autorow.
Poprawna forma sprawdzania strony jest raczej uzycie parsera/validatora
SGML takiego jak na przyklad SP Jamesa Clarka (dostepny tak dla DOS
(32-ext.) Win32, jak i Unixa)
http://www.jclark.com/sp/
wraz z odpowiednim dla stosowanego dialektu HTML DTD.
http://www.w3.org/pub/WWW/MarkUp/html-pubtext/
W wyniku kontroli powstaje lista bledow (przez skierowanie potoku bledow
do pliku) na podstawie, ktorej nalezy ,,recznie'' poprawic dokument.
Dopiero potem mozna sprawdzic w przegladace, czy przypadkiem czegos
istotnego nie przeoczylismy...

5.10. W jaki sposob moge zainstalowac licznik na stronie?
    Nie nalezy tego robic poniewaz, zazwyczaj, liczniki klamia, nie
uwzgledniajac odwolan do strony przez Proxy-Cache, powoduje niepotrzebne
obciazenie serwera (graficzne), i jest przejawem niepotrzebnego
efekciarstwa. Jesli jednak te argumenty sa nieprzekonujace polecam
http://www.webtools.org/counter/
http://www.w4.nl/software/counter/
aby zobaczyc spis narzedzi
Yahoo
Czy wreszcie ftp://ftp.ibspan.waw.pl/pub/unix/html-counter/
albo skorzystaj z opisu Tomasza Pilata (sprawdzony jedynie z NSCA HTTPd
1.4. i dzialajacy na bazie Server Side Include ): nalezy zalozyc w
katalogu gdzie mamy strone, do ktorej chcemy liczyc dostepy plik
.htaccess. Oto jego zawartosc:
AddType text/x-server-parsed-html index.html
AddType application/x-httpd-cgi count.cgi
- gdzie index.html to nazwa tej strony, a count.cgi nazwa pliku programu
licznika (obie liniki powinny byc zakonczone Enterem). Oto zawartosc
tego drugiego:
#!/usr/bin/perl
open (COUNT,"count") ;
$counter =<COUNT>;
close (COUNT) ;
open (COUNT, ">count") ;
print COUNT +($counter+1) ;
close (COUNT) ;
print $counter;
exit(0) ;
moze zaistniec potrzeba zmiany sciezki do PERLa (to jest
#!/usr/bin/perl). Najlatwiej sprawdzic, gdzie jest PERL piszac: whereis
perl lub which perl
Wykonujemy co nastepuje:
touch count
chmod 777 count
chmod 505 .htaccess
chmod 505 count.cgi
W pliku count znajdowac sie bedzie liczba odwiedzin.
Umieszczamy na stronie cos takiego: Ta strone odwiedzilo juz <!-#exec
cmd="/usr/bin/perl count.cgi"-> gosci!
Uwaga cenzora: powinno byc:
Te strone pobrano juz <!-#exec cmd="/usr/bin/perl count.cgi"-> razy od
dnia zainstalowania licznika lub jego resetowania
Pamietajac czy sciezka do PERLa jest odpowiednia...
To wszystko. Powinno dzialac... Jak nie to napiszcie!
(TP)

5.11. Czy moge w Pajeczynie umieszczac dokumenty w innym formacie niz
HTML?
    Tak. Ale trzeba pamietac o tym, aby nie byly ograniczone tylko do
jednej platformy sprzetowej/systemowej. I dlatego nie nalezy uzywac
surowych plikow MS Word`a czy QuattroPro. Warto je przelozyc na jakis
powszechnie uznany standard taki jak PostScript, RichTextFormat, CVS,
TeX, lub HTML.
    Jesli nie jest to mozliwe?
    W takim razie nalezy dodac odpowiednie deklaracje MIME types
serwera. Oznaczenia typow plikow znajduja sie w comp.mail.mime FAQ
http://sunsite.icm.edu.pl/pub/usenet/comp.mail.mime/

5.12. Jakich polskich terminow uzywac przy tworzeniu stron?
    Temat jest problematyczny... Mysle, ze zamiast link powinien pojawic
sie odnosnik , odwolanie , zas zamiast Microsoftowego miejsca w
Internecie lub site`a : serwer swiatowej Pajeczyny - choc i ten, serwer
brzmi nie-po-polsku . Zamiast: service usluga .


------------------------------------------------------------------------

6. Co warto wiedziec o serwerach WWW?
    Jak najwiecej :-)
6.1. Jakie serwery WWW (HTTP) sa dostepne i ktory wybrac (i pod jakim
systemem powinien pracowac)?
    Pytanie rzeka... najlepiej spojrzec na strone Web Compare
http://webcompare.iworld.com/ gdzie szczegolowo opisano (i porownano)
wiekszosc dostepnych serwerow WWW.

6.2. Gdzie moge znalezc opis protokolu serwera WWW (HTTP)?
    Aktualnie obowiazujacy standard (realizowany w calosci przez
wiekszosc dostepnych serwerow) zostal opisany w RFC 1945

6.3. W jaki sposob moge na moim serwerze obslugiwac jego bledy?
    Przede wszystkim zajrzyj do dokumentacji swojego serwera. Zazwyczaj
w dostarczanych zbiorach konfiguracyjnych serwerow dostepne sa
odpowiednie opcje (choc zwykle skomentowane , aby je uaktywnic wystarczy
skasowac znak komentarza). Opis bledow znajduje sie w specyfikacji http.


6.4. W jaki sposob poprawnie serwowac polskie dokumenty?
http://la.ists.pwr.wroc.pl/~coven/tech/langtech.html
    Nalezy wykorzystac mozliwosci serwera Apache-Httpd, a mianowicie
technologie MultiViews. Dzieki temu wykorzystywane sa preferencje
jezykowe uzytkownika.
    Generuje to nastepujace rozszerzenia dla wersji jezykowych
dokumentow:
Charset, HTML, HTML z SSI, CGI uzytkownika
Jedyna: .html; .shtml; .cgi;
Polska - bez polskich znakow: .html.pn; .shtml.pn; .cgi.pn;
Polska - ISO 8859-2: .html.po; .shtml.po; .cgi.po;
Angielska: .html.en; .shtml.en; .cgi.en;
    Dla skryptow CGI umieszczonych w katalogu /cgi-bin/ warto stosowac
nazwy takie jak dla CGI uzytkownika (rozpoznawanych po rozszerzeniu).
    Aby moc skorzystac z tej technologii nalezy w kazdym katalogu
umiescic plik .htaccess o np. nastepujacej zawartosci (dyrektywy te moga
sie tez znalezc w plikach konfiguracyjnych serwera - access.conf i
srm.conf): Options All MultiViews
AddLanguage pl .po
AddLanguage pn .pn
AddLanguage pw .pw
LanguagePriority pl pn pw en
DirectoryIndex index.shtml index.html
Dyrektywa deklarujaca rozszerzenie .en znajduje sie domyslnie w pliku
srm.conf.
    Powyzszy plik .htaccess wlacza MultiViews, aby mozna bylo korzystac
z tej technologii, definiuje rozszerzenia jezykowe uzywane przez nia,
ustala domyslne preferencje jezykowe i pozwala uzywac plikow index z
Server-Side Includes.
    Do automatycznego tworzenia na podstawie dokumentow z polskimi
literami w standardzie ISO 8859-2 wersji bez polskich znakow i
ewentualnie CP 1250 z zachowaniem wymogow tej technologii mozna uzyc
programu HtmlConv (patrz nizej).
    Przygotowywanie dokumentow pod DOS-em Z wlasnego doswiadczenia wiem,
ze przygotowywanie dokumentow HTML-owych pod DOS-em jest dosc popularne.
Jednakze napotykamy tam na drobny problem - DOS-owy limit dlugosci nazw
plikow, a dokladniej limit dlugosci rozszerzenia do trzech znakow.
    Sugeruje uzywanie nastepujacych rozszerzen zastepczych:
Unix; DOS
.html; .htm;
.ihtml; .iht
.whtml; .wht;
.ehtml; .eht;
.shtml; .sht;
.html.po; .htp;
.html.pn; .htn;
.html.en; .hte;
.shtml.po; .shp;
.shtml.pn; .shn;
.shtml.en; .she;
    Dodatkowo plik .htaccess powinien pod DOS-em nosic nazwe _htacces.
Tlumaczenia nazw plikow z wersji DOS-owych na wersje Unix-owe (obie
technologie) wykonuje program Reh (patrz nizej).
    Jezeli chcemy nie tylko tworzyc, ale i testowac tworzone strony,
mozemy zrobic to dowolna przegladarka, np. Netscape. Jesli stosujemy
pierwsza technologie to proby ladowania dokumentow z odpowiednimi
dlugimi rozszerzeniami automatycznie spowoduja zaladowanie pliku z
odpowiednim krotkim rozszerzeniem. Jesli stosujemy druga technologie, to
niezbedny bedzie program ExtFake (patrz nizej) dokonujacy tlumaczenia
nazw plikow.
    Program HtmlConv (patrz nizej) jest dostepny rowniez w wersji
DOS-owej.
    Poniewaz program HtmlConv wymaga, aby wersje zrodlowe dokumentow
zawieraly polskie litery w standardzie ISO 8859-2, nalezy poslugiwac sie
edytorami pozwalajacymi na ich wprowadzanie - ja osobiscie polecam
dowolny edytor tekstowy (np. TvEdit, Vim) i program Ogonki (autorstwa
Andrzeja Gorbiela), dostepny na Polskiej Stronie Ogonkowej
http://www.agh.edu.pl/ogonki/pl.html
    Programy narzedziowe Ponizej wymienione jest kilka programow
narzedziowych ulatwiajacych przygotowywanie dokumentow zgodnie z dowolna
z powyzszych technologii.
    Kazde archiwum zawiera krotka dokumentacje.

HtmlConv - Linux
Program do konwersji dokumentow HTML-owych z polskimi literami w
standardzie ISO 8859-2 do dokumentow bez polskich liter i ewentualnie z
polskimi literami w standardzie CP 1250. Zmienia polskie litery, URL-e w
linkach, deklaracje stosowanego zestawu znakow. Mozna go stosowac do
dokumentow korzystajacych z dowolnej z wymienionych tu technologii, a
takze do dokumentow laczacych technologie. Powyzsze archiwum zawiera
binaria dla Linux-a (a.out).
HtmlConv - DOS
Program do konwersji dokumentow HTML-owych z polskimi literami w
standardzie ISO 8859-2 do dokumentow bez polskich liter i ewentualnie z
polskimi literami w standardzie CP 1250. Zmienia polskie litery, URL-e w
linkach, deklaracje stosowanego zestawu znakow. Mozna go stosowac do
dokumentow korzystajacych z dowolnej z wymienionych tu technologii, a
takze do dokumentow laczacych technologie. Powyzsze archiwum zawiera
binaria dla MS-DOS-a.
HtmlConv - zrodla
Program do konwersji dokumentow HTML-owych z polskimi literami w
standardzie ISO 8859-2 do dokumentow bez polskich liter i ewentualnie z
polskimi literami w standardzie CP 1250. Zmienia polskie litery, URL-e w
linkach, deklaracje stosowanego zestawu znakow. Mozna go stosowac do
dokumentow korzystajacych z dowolnej z wymienionych tu technologii, a
takze do dokumentow laczacych technologie. Powyzsze archiwum zawiera
zrodla z przeznaczeniem dla systemow Unixopodobnych. Wymaga biblioteki
Coven (patrz nizej).
Reh
Skrypt (a wlasciwie pakiet skryptow) shellowych zamieniajacych
rozszerzenia w wersji DOS-owej na rozszerzenia w wersji Unix-owej, a
takze nazwe pliku _htacces na .htaccess. Dostosowane do obu wymienionych
technologii. Wymagaja dostepnosci programow sh, find, sed, mv (a wiec
powinny dzialac na dowolnym systemami Unixopodobnym. Uwaga!
Wykorzystanie find moze nie byc w pelni przenosne).
ExtFake
Rezydentny (224 bajty) program tlumaczacy dlugie wersje rozszerzen
stosowanych w nowej technologii na ich krotkie odpowiedniki, co
umozliwia bezproblemowe testowanie dokumentow korzystajacych z nowej
technologii.
Biblioteka Coven - Linux
Biblioteka zawierajaca szereg uzytecznych funkcji, m. in. do tworzenia
skryptow CGI o kilku wersjach jezykowych (zgodne z oboma wymienionymi
wyzej technologiami), konwersji polskich liter, ulatwiajace pisanie
skryptow CGI i inne. Powyzsze archiwum zawiera skompilowana biblioteke
dla Linux-a (a.out) i pliki naglowkowe.
Biblioteka Coven - zrodla
Biblioteka zawierajaca szereg uzytecznych funkcji, m. in. do tworzenia
skryptow CGI o kilku wersjach jezykowych (zgodne z oboma wymienionymi
wyzej technologiami), konwersji polskich liter, ulatwiajace pisanie
skryptow CGI i inne. Powyzsze archiwum zawiera zrodla biblioteki i pliki
naglowkowe.
(cov)


------------------------------------------------------------------------

7. Administrowanie serwerem WWW.

7.1. Jak stworzyc strone na haslo?
    W Unixie, na Apache , badz NSCA nalezy zalozyc w katalogu w ktorym
ma sie znajdowac chroniony zasob plik .htaccess w ktorym nalezy wpisac
klauzule (podobna do wystepujacej w zbiorze access.conf) AuthUserFile
/home/dir/foo/public_html/.htpasswd
AuthGoupFile /home/dir/foo/public_html/.htgroup
i wymienionych zbiorach nazwy uzytkownikow i hasla.
    Pod NT tez jest to mozliwe pod warunkiem, ze korzysta sie z NTFS.
Nadaje sie na katalog lub konkretny plik odpowiednie uprawnienia do
czytania (jednemu lub grupie uzytkownikow) , po czym odbiera sie
uprawnienia pozostalym.

7.2. W jaki sposob moge udostepnic przeszukiwanie mojego serwera?
    Temat czeka na opracowanie. :-)

7.3. Jak mozna udostepniac baze danych przez WWW?
    Jest cos takiego, do WWW nadaje sie doskonale, daje tylko podzbior
SQL - i to wszystko za darmo (choc jedynie dla uniwersytetow i
organizacji non-profit). Nazywa sie miniSQL (ostatnia wersja - 1.0.13).
Dokumentacje do niego znajduje sie pod adresem
http://www.sgh.waw.pl/guides/db/mSQL/ Tam tez jest link do sciagniecia
ktorejs z wersji przez FTP.
    Innym rozwiazaniem jest Apache z CGI / modulem PHP/FI i mSQL.
(CS+Saper+PT)


------------------------------------------------------------------------

8. Zrodla wiedzy
8.1. Standardy - dostepne w roznych miejscach,
ftp://ftp.nask.pl/pub/rfc/
ftp://ftp.icm.edu.pl/pub/rfc/
ftp://ftp.cyf-kr.edu.pl/pub/mirror/rfc/
ftp://ftp.man.lodz.pl/pub/doc/
ftp://ftp.pwr.wroc.pl/pub/doc/rfc/
ftp://ds.internic.net/rfc/
ftp://nic.nordu.net/ (192.36.148.17)
ftp://ftp.nis.garr.it/ (192.12.192.10)
HTML
RFC 1590 - The text/html Internet Media type RFC 1866 - Official
Specification of HTML 2.0 RFC 1867 - FORM-based file uploads
(Experimental) RFC 1942 - dotyczacy tabel w HTML
HTTP
RFC 1945 - Official Specification of HTTP 1.0
E-Mail and MIME
RFC 822 - Standard for Internet E-mail RFC 1123 - Update to RFC 822
RFC 1521 - MIME Mail standard (1/1) - message format RFC 1522 - MIME
Mail standard (2/2) - extended header field data RFC 1590 - The
text/html Internet Media type
USEnet News
RFC 1036 - USENET news messages protocol
Uniform Resource Locators
RFC 1738 - Uniform Resource Locators RFC 1808 - Relative Uniform
Resource Locators RFC 1630 - Overview of Resource Naming Schemes for
the Internet RFC 1700 - Assigned Numbers - numery portow w I*necie
Language and Country Specifications
RFC 1766 - Language Tags for use on the Internet ISO 639 - Language
Codes http://www.ics.uci.edu/pub/ietf/http/related/iso639.txt ISO 3166
- Country Codes http://www.ics.uci.edu/pub/ietf/http/related/iso3166.txt


8.2. Ogolne wprowadzenia do sieci.
    Jakoze WWW jest dla wielu podstawowa usluga Internetu, a na pewno
wielu ludzi zaczyna swoj kontakt z siecia od niego, pozwalam sobie
zamiescic odniesienia do podstawowych przewodnikow po Sieci.
Elementarz Internetu Macieja Uhliga
http://www.cto.us.edu.pl/eleminte/ei.html Podstawowe uslugi Internetu
http://www.ict.pwr.wroc.pl/doc/iwpl/ Rozne pozyteczne dokumenty w/g AGH
http://www.agh.edu.pl/opisy.html Wirtualna Akademia - Katedra
Teleinformatyki
http://www.gumbeers.elka.pg.gda.pl/WA/KTI/ Narzedzia sieciowe Wojciecha
Myszki. http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/tool/tool.html EFFu
Przewodnik po Internecie, w.3.1
ftp://www.peryt.waw.pl/pub/doc/netguide-ascii-polish.eff . Jest tez
wersja skompresowana ftp://www.peryt.waw.pl/pub/doc/netguipl.zip


8.4. Zrodla HTML
    O HTML mozna dlugo. Postaram sie jednak przedstawic przede wszystkim
polskie (tj. tak polsko-jezyczne, jak i tylko sie w Polsce znajdujace)
zasoby.
8.4.a zrodla HTML po polsku w sieci.
    Mam nadzieje, ze ponizsza lista jest w miare pelna.... Nie
uwzglednilem licznych (zdaje sie, ze na poly pirackich) kopii dziel
autorskich np. Kursu HTML Pawla Wimmera. Byc moze czesc tych zrodel nie
istnieje, w miedzyczasie powstaly inne... Prosze o sprostowania :-)
Kurs HTML Pawla Wimmera http://www.polbox.com.pl/html/glowny.htm Jest
tez wersja offline ftp://polbox.com.pl/library/!lupus/html.zip WWWhowto
- Jak zrobic swoja strone WWW? Tomasza Pilata (Chwilowo nieczynny)
http:://ajax.umcs.lublin.pl/~poncjusz/ Jak stworzyc wlasna strone WWW
(Grzegorza Wojcika) http://www.ia.pw.edu.pl/pl-iso/homepage-info.html
Jak zrobic wlasna strone WWW (wskazowki dla uzytkownikow z PK) (Szymona
Sokola i Grzegorza Muchy) http://www.pk.edu.pl/sysdocs/howto.html )
KROTKI KURS HTML http://panda.bg.univ.gda.pl:80/~krabek/kurs.html Jak
zrobic swoja wlasna HomePage ?
http://zeus.polsl.gliwice.pl/~bort/local/how-to.html


8.5. drukowane zrodla HTML po polsku
Wlodzimierz Macewicz
HTML. Jezyk opisu dokumentu hipertekstowego HTML
    Warszawa 1996; Zaklad Nauczania Informatyki MIKOM (kiedys w I
wyd.(1995) nazywalo sie to Jezyk skladu dokumentu hipertekstowego HTML i
HTML + ) Sciaga; porzadnie opisuje HTML. Pisze o polskich literach.
Dobre zestawienie znakow (lacznie z nie obslugiwanymi jeszcze
sekwencjami matematycznymi) i notacja co do, jakiej przegladarki (a
zwlaszcza specyfikacji jezyka) nalezy. Jedyne czego brakuje (jako
sciadze, nie tylko podrecznikowi) to odeslan do standardow (RFC) i
stwierdzenia dlaczego nalezy uzywac HTML 2.0 aby byc powszechnie
zrozumianym. Stosunkowo tania: 182 strony za 10 zl. Elisabeth Castro Po
prostu HTML Gliwice 1996; Helion, Peachpit Press
    Ksiazka kucharska. Wyglada na warta swej ceny :-) Bardzo rozbudowany
spis tresci + przyklady graficzne obok konkretnych konstrukcji jezyka.
(choc ja i tak wole ksiazke Macewicza :-) cena cos kolo 19 zl. Jezyk
HTML. Tworzenie wlasnych dokumentow WWW (w:) CHIP Special. Internet dla
kazdego. s. 50-80 Wroclaw 1996; Vogel Publishing maj-czerwiec 1996
    jest tez CD-ROM ze FAQ i RFC (do RFC 1814, 60 Mb) i jakimis dwoma
kursami: Sunila Gupty i dostepnym w sieci (Wroclaw) A Beginner's Guide
to HTML . Cena 20 zl. (uwazam, ze dla widziarzy (zwlaszcza tych 3.1)
warto) Piotr Teczynski (1995). Quo vadis, Internecie? (w:) Informacja
Profesjonalna , 5:42-46. ISSN 1233-0329. Piotr Teczynski (1996). HTML -
uniwersalny jezyk Pajakow? (..) Informacja Profesjonalna , (w druku).
ISSN 1233-0329. Rafal Wiosna Kazdy chce miec wlasna strone , cykl
publikacji w numerach 26/95, 3/96 dwutygodnika PCkurier
    jak widac ukazaly sie dwa odcinki, a obiecywano 3 :-) . Bylo to,
wstepne, przedstawienie mozliwosci jezyka i jako takie calkiem dobre.
Ale chyba nie warto kupowac numerow archiwalnych :-) Asha Dornfest
Tworzenie stron WWW za pomoca Worda ; Gliwice 1996; Helion Dave Taylor
Tworzenie stron WWW. HTML Warszawa 1996; IDG Books, ReadME Artur van
Hoff, Sami Shaio, Orca Starbuck JAVA ; Gliwice 1996; Helion (2 dyskietki
z przykladami) Piotr Gawrysiak VRML. Wirtualna rzeczywistosc w
Internecie Warszawa 1995, 1996; Zaklad Nauczania Informatyki MIKOM
    Wyglada przyzwoicie - przy czym raczej jako podreczna sciagawka przy
pisaniu skryptow (z dyskietka)

8.6. Zrodla HTML po angielsku w sieci
Yahoo http://www.yahoo.com/Computers/World_Wide_Web/HTML/ A Beginner's
Guide to HTML (na Politechnice Wroclawskiej) i na ATM
http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/html-primer-080693.html
Introduction to HTML Iana S. Grahama (Peryt - Warszawa)
http://whisky.peryt.waw.pl/tools/webdoc/HTMLdocs/NewHTML/htmlindex.html
i na Uniwersytecie Gdanskim
http://www.univ.gda.pl/owner/ktem/newhtml/html_intro.html HTML
Documentation Iana S. Grahama (Politechnika Krakowska)
http://www.pk.edu.pl/sysdocs/jezyk_html/ Interaktywny kurs HTML (w
oryginale autorstwa Yuriko Ienaga zmodyfikowany przez: Jana Peszko)
http://www.ip.krakow.pl/~jpesz/html/html.html The other HTML FAQ
Galactusa
http://www.stack.urc.tue.nl/~galactus/html/other-faq.html World Wide
Web FAQ Thomasa Boutella (w poznanskim MANie).
http://www.put.poznan.pl/hypertext/Internet/faq/www/www_faq.html
Jest tez wersja offline WWW-FAQ (*.zip ) HTML 3.0 Specification
Instytut Fizyki UJ - Krakow
http://www.if.uj.edu.pl/UJ/IF/PTO/HTML_3.0/Contents.html
Tojmiejska Akademicka Siec Komputerowa
http://www.task.gda.pl/help/HTML_3.0/Contents.html
Introduction to HTML 3.0 (UCI AGH Krakow)
http://rexio.uci.agh.edu.pl/~dot/man/1.html Welcome to HotJAVA SGGW
Warszawa http://alpha.sggw.waw.pl/java/ Dokumentacja do NCSA Mosaic we
Wroclawiu http:://www.immt.pwr.wroc.pl/mosaic-docs/


8.7. Zrodla HTML po angielsku drukowane
Ian S. Graham HTML Documentation and Style Guide Torontto 1994



8.8. Zrodla dotyczace innych, zwiazanych z WWW jezykow programowania
VRML w Polsce http://andante.iss.uw.edu.pl/obuz/vrmlp/index.html
AMU-NET's VRML Repository (Administrator: Klaudiusz Modrzewski ) JAVA
na UCI AH http://arrow.uci.agh.edu.pl/~java/index-p.html JAVA na
SunSite ICM UW http://sunsite.icm.edu.pl/java/


8.9. Dokumenty dotyczace tworzenia WWW po polsku.
Polska Strona Ogonkowa http://www.agh.edu.pl/ogonki/ Strony testowe
ISO-8859-? Wojciecha Myszki http://www.immt.pwr.wroc.pl/export_hp/test/
Instalacja i konfiguracja serwera WWW
http://info.fuw.edu.pl/tech-doc/serwery.html test polskich liter
http://www.ch.uj.edu.pl/pl/testpl.html Winter Jaroslawa Zielinskiego
http://winter.it.com.pl/
ciekawy serwis semi-komercyjny, zawierajacy sporo ciekawych, choc
jeszcze czesto ogolnikowych materialow na temat HTML i Lotus Notes.

8.10. Dokumenty dotyczace tworzenia WWW w polskiej sieci.
Przewodniki po WWW na SGH w Warszawie
http://www.sgh.waw.pl/guides/ NSCA Tutorial
http://www.lublin.pl/docs-1.4/tutorials/index.html Running A WWW
Service Briana Kelly (Gliwice)
http://www.polsl.gliwice.pl/e-books/HTML/handbook.html

8.11. Dokumenty dotyczace WWW w swiatowej sieci
    I znow bedzie to jedynie moj subiektywny wybor:
The World Wide Web Consortium (W3C) http://www.w3.org/ serwer
organizacji proponujacej standardy dla WWW.
    tam miedzy innymi Style Guide for Online Hypertext
http://www.w3.org/pub/WWW/Provider/Style/
http://www.htmlhelp.com/reference/wilbur/ a takze wersja offline
http://www.htmlhelp.com/reference/wilbur/wilbur.zip The WDVL: The
Virtual Library of WWW Development http://WWW.Stars.com/Vlib/ Top 10
Things NOT to do The Multilingual World Wide Web
http://www.ebt.com:8080/docs/multilingual-www.html Lynx Optimized
Pages! http://www.nyu.edu/pages/wsn/subir/lynx.html WWW Viewer Test
Page http://www-dsed.llnl.gov/documents/WWWtest.html Yale C/AIM WWW
Style Manual http://info.med.yale.edu/caim/StyleManual_Top.HTML WWW
Authoring Information http://www.netspace.org/~dwb/www-authoring.html
HTML resouces in WWW by SQ http://www.sq.com/htmlsgml/html/h-sites.htm
The Bare Bones Guide to HTML http://werbach.com/barebones/ krotki (15kb)
spis wszystkich komend HTML wraz z netscapizmami (zaznaczonymi)





-- 
Rafal Maszkowski r...@torun.pdi.net           http://www.torun.pdi.net/~rzm
Opinia publiczna powinna byc zaalarmowana swoim nieistnieniem - St. J. Lec