🚀 go-pugleaf

     _________________________________________________________________

4. Nawigacja

4.1 Pajeczarki

  DOS

   Wbrew temu co mogloby sie wydawac jest calkiem duzo przegladarek
   dzialajacych w ,,golym'' DOSie (przypominam ze poza MS-DOSem istnieja
   i inne systemy dzialajace w tym trybie, np. Caldera OpenDOS (nb.
   niedlugo ma byc wyposazony nie tylko w klienta NetWare , ale i w stos
   TCP/IP)). Dostepne dla DOSa przegladarki wymienione zostaly pod
   adresem http://www.fdisk.com/doslynx/ .

  MS-Windows i OS/2

   Najprostsza forma zaopatrzenia sie w przegladarke jest zajrzenie do
   jednego z archiwow oprogramowania Winsock:
     * The Ultimate Collection of Winsock Software URL:
       http://www.tucows.com/ (mirrory: SunSite.ICM URL:
       http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/tucows/ i IT.PWaw) URL:
       http://tucows.it.pw.edu.pl/
     * The CWSApps List URL:
       http://www.man.poznan.pl/hypertext/cwsa/cwsapps.html Indeks
       Aplikacji Sieciowych dla Windows
     * Papa's Anonymous FTP URL: ftp://ftp.man.poznan.pl/pub/winsock-l/

   i tam mozna znalezc tak Netscape Navigatora, MS IExplorera, jak i NSCA
   Mosaics i wiele, wiele innych.

  Unix

   O ile UNIX i pochodne do tej pory dominuja na rynku serwerow, to
   systemem przegladarek stal sie MS Windows. Tym nie mniej jest kilka
   wartosciowych produktow. Takich jak:
     * Arena (W3C i Yggdrasil) URL:
       http://www.yggdrasil.com/Products/Arena/
     * Amaya (W3C) URL: http://www.w3.org/pub/WWW/Amaya/ (mirror na
       SunSite ICM) URL: http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/www/amaya/
     * Netscape Navigator (mirror na SunSite.ICM) URL:
       http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/netscape/navigator/3.01/unix/
     * Netscape Communicator (mirror na SunSite.ICM) URL:
       http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/netscape/communicator/ (istnieja tez
       pliki pozwalajace stworzyc ,,polska'' wersje produktow Netscape
       URL: http://www.idk.com.pl/pl/netscape/ autorstwa Andrzeja
       Baginskiego) URL: mailto:abagi@idk.com.pl
     * niezastapiony Lynx URL: http://lynx.browser.org/ (mirror na
       SunSite.ICM) URL: http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/www/lynx/
     * NSCA Mosaic URL: http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/www/ncsa/Mosaic/
     * Chimera URL: http://www.unlv.edu/chimera/
     * MNEMONIC URL: http://oloon.student.utwente.nl/~mnemonic/ {
       Multilithic, Non-dependant, Extensible, Modular, Objective,
       Network-aware, Internet Client }: w trakcie powstawania.

   W Polsce podstawowym archiwum jest ,,sansajt''
   http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/www/

   _Patrz tez:_

   http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/Linux/Documentation/HOWTO/WWW-HOWTO.html

  Apple

   Ciezko... ciezko... Niestety daleki jestem od uzywania ,,makowek''. A
   szkoda. {Wszelkie oferty opisania narzedzi dla produktow Apple, URL:
   http://www.apple.com/ oferty sprzetowe itd. mile widziane ;-))) }

   _Patrz tez:_
     * http://www.tucows.com/
     * http://www.boutell.com/faq/

  Inne

   http://www.boutell.com/faq/

4.2 Poszukiwanie informacji

   Wyszukiwanie w informacji w pajeczynie nadal jest koszmarem z reklamy
   Novella: zalew papierem i danymi... Pomagaja w tym katalogi
   tematyczne, przeszukiwarki czy tez specializowane uslugi dostarczania
   informacji.

  Katalogi tematyczne

     * Wirtualna Polska URL: http://wp.cnt.pl/
     * WOW! URL: http://www.wawa.wow.pl/
     * Onet URL: http://www.optimusnet.pl/
     * PolishWorld URL: http://www.polishworld.com/
     * NASK URL: http://www.nask.pl/Resources/
     * oficjalna Polska Strona URL: http://www.polska.pl/ (po angielsku)
       URL: http://www.poland.pl/
     * oryginalna (i pierwsza) Polska Strona na info.fuw.edu.pl URL:
       http://info.fuw.edu.pl/pl/PolandHome.html

   i swiatowe
     * Yahoo URL: http://www.yahoo.com/
     * WWW Virtual Library URL:
       http://www.w3.org/pub/DataSources/bySubject/Overview.html
     * WebCrawler URL: http://www.webcrawler.com/ (skromny objetosciowo,
       za to bardzo starannie opracowany)
     * Galaxy EINET URL: http://www.einet.net/
     * http://www.lycos.com/

  Przeszukiwarki

     * ICMowy serwer archie (PL) URL: http://archie.ICM.edu.pl/
     * InfoSeek na ICM (PL) URL: http://infoseek.ICM.edu.pl/
     *
     *
     * Netoscop (PL) URL: http://netoskop.chip.pl/ istniejacy w ramach
       serwisu sieciowego CHiPa URL: http://www.chip.pl/
     * DEC Alta Vista URL: http://www.altavista.digital.com/ (patrz tez:
       Telia (PL tez) URL: http://altavista.telia.com/
     * Lycos URL: http://www.lycos.com/
     * WebCrawler URL: http://webcrawler.com/
     * World Wide Web Worm URL:
       http://wwwmcb.cs.colorado.edu/home/mcbryan/WWWW.html
     * InfoSeek URL: http://www.infoseek.com/
     * OpenText URL: http://www.opentext.com/
     * Exite URL: http://www.exite.com/
     * HotBot URL: http://www.HotBot.com/
     * DOGPILE URL: http://www.dogpile.com/ (za CW 17/1997)
     * i inne ... :-) wiekszosc dostawcow uslug Internetowych dostarcza
       odp. formularzy do wyszukiwania na najpopularniejszych
       przeszukiwarkach.

   _Patrz tez:_
     * Panorama wyszukiwania w Internecie URL:
       http://winter.it.com.pl/szperacz.htm w Projekcie Winter

  Przypominacze, serwisy informacyjne

   Istnieje juz kilkanascie roznych specjalizowanych w wyszukiwaniu i
   sledzeniu informacji serwisow. Czesto sa one dostepne za darmo (czyli
   za przeczytanie zalaczonych reklam ;-). Naleza do nich np.:
     * http://www.pointcast.com/
     * http://www.netmind.com/

   Poza tym przy obecnym rozwoju pajeczyny stoimy juz o krok od miejsca
   gdy (np. wykorzystujac biblioteke libwww-perl kazdy (no... kazdy
   programujacy w perlu) bedzie w stanie przygotowac wlasnego robota. Juz
   w tej chwili mozna zaprzac do sprawdzania nowosci odpowiedni program
   (np. urlmon URL:
   http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/Linux/sunsite/apps/www/mirroring/
   zapuszczany w crontab, zas uzywajac ht:/diga URL:
   http://htdig.sdsu.edu/ sciagac strony do lokalnego przeszukiwania.
   Dlatego tez tak wazne jest, aby uczynic swoje produkty (dokumenty w
   HTMLu) bogatymi w ,,metainformacje'' - przy pomocy <META
   NAME="DESCRIPTION" CONTENT="OPIS"> lub <LINK REV="TOC"
   CONTENT="Spis_Tresci.html">

4.3 Wielojezycznosc sieci - dlaczego widze krzaczki?

   _Dlaczego czesto widze ,,krzaczki'' zamiast polskich liter?_

   Jest kilka mozliwosci rozwiazania tego problemu:
     * Masz niewlasciwa przegladarke, tj. nie obslugujaca polskich liter
       w standardzie ISO-8859-2. W miare mozliwosci wymien ja na cos
       innego lub sprawdz czy nie mozna tego jakos poprawic:
       http://www.agh.edu.pl/ogonki/ .
     * Twoja przegladarka obsluguje polskie literki, ale ty nic o tym nie
       wiesz. Np. nie ustawiles w Netscape Navigatorze 3.0 opcji:
       Options|Document Ecoding|Central European (ISO-8859-2) i
       odpowiedniej czcionki w Options|General_Preferences|Fonts|Latin-2
     * Wina lezy po stronie autora strony:
          + ani w naglowku http: Content-type: text/html;
            charset=ISO-8859-2 (np. deklaracja w pliku mime.types)
          + ani w naglowku strony przy pomocy komendy <meta
            http-equiv="content-type" content="text/html;
            charset=iso-8859-2">
          + ani nawet nie uzyl atrybutu LANG=PL w wyrazeniu <BODY ... nie
            zadeklarowal polskosci dokumentu, ani nawet uzywanej strony
            kodowej
     * po ostatnich poprawkach poczynionych przy pomocy jakiegos dziwnego
       edytora (najczesciej typu: Zobaczysz_Cos_Innego_Niz_Inni)
       wszystkie polskie literki zostaly zamienione na tzw. _latin-1
       entity_ (np. &oacute; czyli o - jednakowe w obu standardach) ktore
       sa siedmiobitowymi mnemonikami dla znakow z zakresu 128-255
       zestawu znakow ISO-8859-1 (czyli zachodnioeuropejskiego).
     * wina lezy po stronie autora strony: uzywa CP 1250 :-(

   _Patrz tez:_
     * Sekcja: Tworzenie: Wielojezycznosc
     * Polska Strona Ogonkowa URL: http://www.agh.edu.pl/ogonki/
     * W jaki sposob poprawnie serwowac polskie dokumenty? URL:
       http://la.ists.pwr.wroc.pl/%7Ecoven/tech/langtech.html Pawla
       Wiecka

4.4 Przyspieszanie pracy (W3cache)
     _________________________________________________________________

Date: Sun, 23 Mar 1997 20:55:57 GMT
From: wojsyl@icm.edu.pl
Subject:Co to jest i dlaczego nalezy uzywac W3cache-proxy?
     _________________________________________________________________

   Dlaczego? Przeciez to oczywiste... ;-) Jednym ze skutkow coraz
   gwaltowniejszego rozwoju uslug WWW jest saturacja lacz sieci
   rozleglych. O ile przepustowosci lacz sieci lokalnych i miejskich sa
   zwykle nadmiarowe, to lacza miedzynarodowe (znacznie bardziej
   kosztowne) stanowia zazwyczaj waskie gardla Internetu. Szybkosc
   wzrostu zapotrzebowania na pasmo znacznie przekracza wszelkie
   mozliwosci inwestycyjne. Analiza ruchu wskazuje przy tym, ze
   procentowo coraz wiekszy udzial stanowia w nim transmisje WWW. Polska,
   jako jeden z pierwszych krajow zbudowala strukture tzw. cache WWW,
   ktora pozwala na lokalne buforowanie najczesciej zadanych dokumentow
   WWW, a tym samym:
     * zmniejszenie obciazenia lacz miedzynarodowych,
     * skrocenie sredniego czasu dostepu do informacji,
     * zoptymalizowanie wykorzystania lacz krajowych.

   Hierarchia W3cache URL: http://w3cache.ICM.edu.pl/sites_pl.html
   obejmuje wszystkie wazniejsze sieci miejskie oraz dziala w
   bezposredniej wspolpracy z podobnymi projektami poza Polska. W3cache
   wymienia takze informacje z pojedynczymi serwerami cache tam, gdzie
   nie istnieja jeszcze struktury ogolnokrajowe. Przy czym uzytkownicy
   takich ogolnopolskich sieci jak TPnet, lub Telebank powinni ustawic
   parametry swojego proxy cache na lokalny cache, a jesli nie ma to na
   w3cache.ICM.edu.pl:8080 jako najblizszy sieciowo ich sieciom, nie zas
   na cache np. krakowskie. (choc ostatnio w zwiazku z zaistnieniem
   http://w3cache.ICM.edu.pl/ w TPnecie, powstawaniem ,,lokalnych''
   polaczen TPnetu z NASKnetem (np. w Krakowie) sytuacja sie zmienia).

   _Patrz tez:_
     * Propagation, Caching and Replication on the Web URL:
       http://www.w3.org/pub/WWW/Propagation/
     * http://w3cache.ICM.edu.pl/

4.5 Praca off-line

   W naszej sytuacji, gdy laczac sie linia telefoniczna za kazde trzy
   minuty polaczenia trzeba zaplacic (bagatela) 19 groszy coraz
   istotniejsze staja sie metody zmniejszania kosztow, przez gromadzenie
   dokumentow na dyskach lokalnych.

  Eksploracja cache dyskowego

   Jest to najprostsza (koncepcyjne ;-) metoda pracy. Mozna
   specjalizowanym programem kopiowac pliki gromadzone przez przegladarke
   (w NN w katalogu Cache lub ~/.netscape/cache/ , w IE`95 w
   c:\windows\Temporary Internet Files ) do innych katalogow (tworzac
   przy okazji indeksy).
     * Unmozify URL: http://www.evolve.co.uk/unmozify/ na Windowsowej
       Netszkapy (tak 3.1 jak i 32bit).
     * IE lub NN Cache Explorer URL:
       http://ourworld.compuserve.com/homepages/M_Wolf/ Marcusa Wolfa dla
       Windows 95.
     * about:cache w prawie kazdym Netscape Navigatorze.
     * NSCA Mosaic URL: http://hoohoo.ncsa.uiuc.edu/ potrafi prawie
       wszystko co przegladarka powinna robic, ma wiec i wbudowane
       narzedzia do eksploracji cache

  Roboty gromadzace drzewo dokumentow

   Na pierwszy rzut oka jest to wysmienity pomysl: zatrudnic kogos, cos
   do odwalenia za nas w roboty w czasie najmniejszego obciazenia sieci,
   pozwalajac nam przejrzec wyniki szukania w wolnej chwili. Ale (o ile
   uzywa sie robota stosujacego sie do konwencji - a innych nie warto
   nawet uruchamiac) rozwiazanie to ma swoja wade: do wielu czesci nie
   rozmaitych serwerow masz dostepu (np. do wyniku dzialania katalogu
   /cgi-bin/ )
     * wget URL: ftp://gnjilux.cc.fer.hr/pub/unix/util/wget/ dla Unixow i
       Linuxa (z Chorwacji, ale serwer jest dosc slaby wiec transmisja
       potrafi dlugo trwac) (mirror: SunSite.AUC.DK) URL:
       http://SunSite.auc.dk/ftp/pub/infosystems/wget/
     * Lynx powyzej 2.6 URL: http://lynx.browser.org/ ponoc to potrafi...
       ale jak... nie wiem (zapewne przy pomocy kombinacji opcji lynx
       -source -traversal lub lynx -crawl -traversal
     * SurfBot URL: http://www.surflogic.com/products.html dla Windows
     * Teleport Pro Version 1.13 for Windows 95/NT URL:
       http://www.tenmax.com/ (ponoc najlepszy w tej kategorii)
     * WebWracker i Grab-A-Net z ForeFront URL: http://www.ffg.com/
       (kopia z Tucows) URL:
       http://SunSite.ICM.edu.pl/pub/tucows/acc95.html
     * Mosaic URL: http://hoohoo.ncsa.uiuc.edu/ potrafi wszystko.

  Wspolny W3cache

   Rozwiazanie to nalezy do wymagajacych troche wiekszego doswiadczenia,
   ale tez daje (zwlaszcza w powiazaniu z przeszukiwaniem dokumentow)
   najwieksze mozliwosci tak wzbogacenia form pracy (np. WWWOFLE moze
   pelnic i role robota) jak i zaoszczedzenia (wspolne zasoby dla
   wszystkich komputerow, mozliwosc monitorowania najczesciej
   uczeszczanych miejsc, w przeciwienstwie do czesci robotow zachowuje (i
   utrzymuje) powiazania miedzy dokumentami w sieci i na dysku.
     * WWWOFFLE - World Wide Web Offline Explorer URL:
       http://www.gedanken.demon.co.uk/ dedykowany dla wspoluzytkowania
       linii telefonicznej (wraz z diald przez kilka komputerow w sieci.
     * Squid URL: http://squid.nlanr.net/Squid/
     * Harvest Project URL: http://harvest.transarc.com/

4.6 Niebezpieczenstwa - wirusy i inne

   Czy uzywajac WWW moge narazic sie na zniszczenie zawartosci dysku,
   badz inna forme destabilizacji pracy komputera?

   Oczywiscie :-(. A powaznie: o ile masz wylaczona JAVA, JavaScript,
   ActiveX i nie ladujesz plikow z danymi zawierajacymi makroinstrukcje,
   PostScript oraz wykonywalnych - nie mozesz. W pozostalych wypadkach:
     * pliki MS Worda, MS Excella (i innych programow mogacych zawierac
       makroinstrukcje) i wykonywalne - wiadomo - moga byc zakazone i to
       nie zalezy od medium przesylowego.
     * w Javie i JavaScript znaleziono (w niektorych wersjach
       implementacjach np.: Netscape Navigatorze 2.0.0) jakies usterki na
       tyle powazne, ze ponoc zagrazajace bezpieczenstwu systemow.
     * PostScript, TeX i inne programy lub dokumenty - moga zawierac
       niebezpieczne operacje, ktore pewne przegladarki moga probowac
       wykonac: kasowanie plikow albo ustawienie, zmiana hasla drukarki.
     * W wypadku Lynxa istnieje cos takiego (tzw. trusted hosts) co
       pozwala wykonywac polecenia wydawane ze zdalnego komputera na
       lokalnym.

   _Patrz tez:_ Sekcja: Bezpieczenstwo WWW

4.7 Poszczegolne przegladarki

  Netscape Navigator, Communicator

  W jaki sposob zapobiec ,,wywracaniu sie'' NN 3.0 na stronach z
  appletami?

   Patrz Linux+ 2/1997.
     _________________________________________________________________