🚀 go-pugleaf

Izby i wykonawcy tortur
Ostatnia aktualizacja: 28 marca 2001
Autor: �ukasz Mruga�a

Wykonywanie tortur odbywa�o si� w specjalnych izbach. Z regu�y
wyposa�one w nie by�y wszystkie wi�zienia. Obok tego znajdowa�y si�
one w siedzibach wi�kszych s�d�w, ratuszach miejskich i zamkach. W
j�zyku staropolskim izby tortur okre�lano terminami "m�czennica" i
"sklepik", w �aci�skim "testudo torturalis", a w niemieckim
"Folterkammer". Izby znajdowa�y si� przewa�nie w kondygnacjach
podziemnych budynk�w. Wi�kszo�� tych pomieszcze� do naszych czas�w nie
zachowa�a si�, a o ich uk�adzie i wyposa�eniu przekona� si� dzisiaj
mo�na jedynie z kilku obiekt�w, jakie utrzyma�y si� na terenie
Niemiec. Wzorcow� jest izba tortur� znajduj�ca si� w podziemiach
ratusza w Ratyzbonie (Regensburg), umieszczona�pod izb� wi�zienn�.
Schodzi si� do niej�kilku stopniowymi schodkami. Pomieszczenie sk�ada
si� z w�a�ciwej izby tortur i trybuny dla s�du. Trybun� oddziela g�sta
krata drewniana, izoluj�ca sk�ad s�dziowski�oraz pisarza od
oskar�onego i kata. W zwi�zku z brakiem okien -�za o�wietlenie s�u�y�y
pochodnie i �wiece. Natomiast ju� tylko z literatury znany jest opis
izby tortur, kt�ra znajdowa�a si� w podziemiach ratusza w Norymberdze,
ca�kowicie zniszczonego podczas ostatniej� wojny. Mie�ci�a si� ona na
ko�cu korytarza wi�ziennego, poni�ej poziomu poszczeg�lnych cel. Jej
powierzchnia nie by�a du�a. Znany jest r�wnie� pochodz�cy z XIX wieku
opis izby tortur w Palermo, kt�ra znajdowa�a si� w siedzibie
miejscowej policji. Umieszczona ona by�a w przyziemiu, a nie
podziemiu, mury jej by�y grube, a od reszty pomieszcze� wi�ziennych
oddzielona by�a ci�kimi drzwiami, kt�re nie przepuszcza�y �adnych
krzyk�w. Przyziemne izby tortur mie�ci�y si� tak�e na zamku�
Staufeneck (Bawaria), zamku Moosham (Austria) i wi�zieniu
Gevangenpoort (Haga).

W Polsce izby tortur znajdowa�y si� m.in. w zamkach w Bydgoszczy,
Lublinie, Lwowie, Poznaniu, Malborku i Sanoku, w ratuszach w Kaliszu,
Poznaniu, Toruniu iWroc�awiu, a tak�e w Gda�sku - w Wie�y Wi�ziennej.
�adne z tych pomieszcze� nie zachowa�o si�. Pewne informacje posiadamy
jedynie w odniesieniu do Poznania, Gda�ska i Torunia. W Poznaniu -�
izba tortur mie�ci�a si� najprawdopodobniej w p�nocno-wschodniej
cz�ci piwnicy gotyckiego ratusza. Po��czona by�a wykutym otworem z o
przesz�o metr wy�ej po�o�on� komor�, kt�ra mog�a pe�ni� funkcj� lo�y
s�dowej. W Gda�sku s�d inkwizycyjny mie�ci� si� na drugim pi�trze
Katowni, w sali o powierzchni 65 m kwadratowych. Pod sal� s�dow�
znajdowa�y si� trzy cele o nazwach: "lis", "kogut" i "ko�", kt�rych
mury mia�y grubo�� 4 m, nie posiada�y one o�wietlenia dziennego, a
jedynymi w nich meblami by�y d�bowe �awy. Istniej� w�tpliwo�ci, czy
tortury wykonywano w sali s�dowej, czy te� w owych celach. W Toruniu
izba tortur znajdowa�a si� w ratuszu staromiejskim, obok sali s�dowej.

Tortury wykonywa� kat zaliczany do s�ug miejskich ("magister iudicii",
"Scharfrichter"), potocznie "hycel", "tortur", "suspensor". Opr�cz
torturowania podejrzanych, do jego czynno�ci nale�a�o: wykonywanie kar
(�mierci, cielesnych, wygnania), wystawianie zw�ok i obci�tych
cz�onk�w na widok publiczny, nadz�r nad porz�dkiem w mie�cie, a nawet
leczenie ludzi i zwierz�t, czy te� prowadzenie domu publicznego. W
czynno�ciach tych korzysta� z pomocy praktykant�w, przygotowuj�cych
si� do zawodu. Kat pobiera� sta�e wynagrodzenie i zajmowa� mieszkanie
s�u�bowe. Od ka�dej czynno�ci pobiera� oddzieln� op�at�. Miasta
utrzymuj�ce w�asnych kat�w, wydawa�y specjalne taksy katowskie.
Obejmowa�y one cenniki za wykonanie okre�lonych "prac". Kat z
Darmstadt za czynno�ci inkwizycyjne pobiera�� nast�puj�ce op�aty:



�za�o�enie hiszpa�skiego buta - 2 floreny;� 

�za�o�enie kuny - 1 floren 30 groszy; 

�wych�ostanie r�zgami - 3 floreny 30 groszy; 

�przypieczenie, podpalenie plec�w lub czo�a - 5 floren�w; 

�obci�cie uszu i nosa - 5 floren�w; 

�udzia� w torturach - 2 floreny 30 groszy.





Znacznie wi�ksze kwoty uzyskiwa� on jednak za czynno�ci egzekucyjne:��



��po�wiartowanie - 15 floren�w 30 groszy; 

���ci�cie mieczem - 10 floren�w;� 

���amanie ko�em - 5 floren�w; 

��zatkni�cie g�owy na haku - 5 floren�w;�� 

��powieszenie - 10 floren�w; 

��pogrzebanie cia�a - 1 floren.





Z miast polskich przytoczy� mo�na taryf� kata tczewskiego z 1660 r.:� 



�wy�wi�cenie z miasta - 20 z�otych; 

�wych�ostanie u pr�gierza - 30 z�otych;� 

�p�awienie - 3 dukaty; 

��ci�cie g�owy - 3 dukaty;� 

�powieszenie - 3 dukaty; 

��amanie ko�em - 4 dukaty; 

�przypalanie �ywcem - 4 dukaty; 

�ka�de szczypni�cie roz�arzonymi szczypcami - 1 dukat;�� 

�ka�de okaleczenie - 10 z�otych; 

�obci�cie ucha - 1 dukat; 

�wypalenie pi�tna - 1 dukat.





Spogl�daj�c na te cenniki zauwa�y� mo�na, �e katowi materialnie
powodzi�o si� nie�le. Faktycznie �y� jednak na marginesie
spo�ecze�stwa, gdy� wszelkie z nim stosunki przynosi�y ujm� na
honorze, a nawet zakazywano utrzymywania z nim�kontakt�w towarzyskich.
Kata obowi�zywa� -�wyr�niaj�cy go, barwny str�j lub oznakowanie
ubrania. W �r�d�ach istniej� wzmianki o wynajmowaniu kata przez ma�e
miasteczka i wsie, kt�re nie m�g� sobie�pozwoli� na sta�e jego
zatrudnienie,�gdy� by�o to do�� kosztowne.

(Na podstawie ksi��ki: "Narz�dzia tortur, s�d�w bo�ych i pr�b
czarownic" T. Maciejewskiego)

--
z pozdrowieniami
Metal24
Zbawienie czlowieka nie bedzie juz zalezalo od jego 
samozaprzeczenia. I stanie sie wiadomym, ze swiat 
ciala i zycia okaze sie najwiekszym wstepem do wielkich 
wiecznych rozkoszy. A.S.LaVey